ഒരു അടിമ തന്റെ റബ്ബിന്റെ മുമ്പിൽ നിൽക്കേണ്ടുന്ന രണ്ട് മഹത്തായ സന്ദർഭങ്ങളുണ്ട്. അതിലൊന്ന് ഈ ഐഹിക ജീവിതത്തിലാണ്, മറ്റൊന്ന് അന്ത്യനാളിൽ അല്ലാഹുവിനെ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോഴാണ്. ഒന്നാമത്തെ സന്ദർഭത്തിന്റെ (ദുൻയാവിലെ ജീവിതത്തിന്റെ) നന്മയെയും കൃത്യതയെയും ആശ്രയിച്ചാണ് രണ്ടാമത്തെ സന്ദർഭത്തിലുള്ള അടിമയുടെ വിജയവും സന്തോഷവും നിലകൊള്ളുന്നത്. എന്നാൽ ഒന്നാമത്തെ സന്ദർഭത്തിൽ അവന്റെ അവസ്ഥ മോശമായാൽ, അത് രണ്ടാമത്തെ സന്ദർഭത്തിൽ അവന്റെ കാര്യങ്ങൾ താറുമാറാകുന്നതിനും നഷ്ടം സംഭവിക്കുന്നതിനും കാരണമാകും.

ഒന്നാമത്തെ സന്ദർഭം

അത് അല്ലാഹു തന്റെ അടിമകൾക്ക് നിശ്ചയിച്ചതും രാപ്പകലുകളിലായി അഞ്ച് നേരം നിർബന്ധമാക്കിയതുമായ നമസ്‌കാരമാണ്. ആരെങ്കിലും ഈ നമസ്‌കാരത്തെ മുറപോലെ നിർവഹിക്കുകയും, അതിന് വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകുകയും, അതിന്റെ സമയങ്ങളിൽ തന്നെ അത് അനുഷ്ഠിക്കുകയും, അതിലെ ശ൪ത്വുകളും, റുക്നുകളും, വാജിബുകളും പാലിച്ചുപോരുകയും ചെയ്താൽ, അന്ത്യനാളിലെ രണ്ടാമത്തെ സന്ദർഭം അവന് എളുപ്പമായിത്തീരും; അവൻ വിജയിക്കുകയും ലക്ഷ്യം കാണുകയും ചെയ്യും. എന്നാൽ ആരെങ്കിലും ഈ സന്ദർഭത്തെ നിസ്സാരമായി കാണുകയും, നമസ്‌കാരത്തിന് അർഹമായ പ്രാധാന്യം നൽകാതിരിക്കുകയും, അതിൽ വീഴ്ച വരുത്തുകയും, അതിലെ ശ൪ത്വുകളും, റുക്നുകളും, വാജിബുകളും പാലിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അന്ത്യനാളിലെ സന്ദർഭം അവന് അതീവ പ്രയാസകരമായിത്തീരും.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏: إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ عَمَلِهِ صَلاَتُهُ فَإِنْ صَلُحَتْ فَقَدْ أَفْلَحَ وَأَنْجَحَ وَإِنْ فَسَدَتْ فَقَدْ خَابَ وَخَسِرَ

അബൂഹുറൈറ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൽ നിന്ന് നിവേദനം: നബി ﷺ പറഞ്ഞു: അന്ത്യനാളില്‍ മനഷ്യരുടെ കര്‍മങ്ങളില്‍ ആദ്യമായി വിചാണ ചെയ്യുക നമസ്‌കാരത്തെ കുറിച്ചായിരിക്കും. അത് നന്നാകുകയാണെങ്കില്‍ അവന്‍ വിജയിച്ചു.അത് മോശമായാല്‍ അവന്‍ നഷ്ടക്കാരനും,നിര്‍ഭാഗ്യവാനുമായി….. ( തിര്‍മിദി 413)

രണ്ടാമത്തെ സന്ദർഭത്തിലെ വിജയം ഒന്നാമത്തെ സന്ദർഭത്തിലെ കൃത്യതയെയും രണ്ടാമത്തെ സന്ദർഭത്തിലെ നഷ്ടം ഒന്നാമത്തെ സന്ദർഭത്തിലെ വീഴ്ചയെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതെ; ആരെങ്കിലും ഈ നമസ്‌കാരത്തെ പാഴാക്കുകയും, അതിനെ നിസ്സാരമായി കാണുകയും, അത് നിർവഹിക്കുന്നതിലും സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും വീഴ്ച വരുത്തുകയും ചെയ്താൽ അന്ത്യനാളിൽ അല്ലാഹുവിനെ കണ്ടുമുട്ടുന്ന വേളയിൽ വ്യക്തമായ പരാജയമാണ് അവൻ തനിക്കായി വിധിച്ചിരിക്കുന്നത്. ആ സന്ദർഭത്തിൽ അവൻ ഖേദിക്കേണ്ടി വരും, എന്നാൽ ആ ഖേദം കൊണ്ട് അന്ന് യാതൊരു ഉപകാരവുമുണ്ടാകില്ല.

عن عبد الله بن عمرو بن العاص رضي الله عنه عن النَّبيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ ذَكَرَ الصَّلاَةَ يَوْمًا فَقَالَ: مَنْ حَافَظَ عَلَيْهَا كَانَتْ لَهُ نُورًا، وَبُرْهَانًا، وَنَجَاةً يَوْمَ القِيَامَةِ، وَمَنْ لَمْ يُحَافِظْ عَلَيْهَا لَمْ يَكُنْ لَهُ نُورٌ، وَلَا بُرْهَانٌ، وَلَا نَجَاةٌ، وَكَانَ يَوْمَ القِيَامَةِ مَعَ قَارُونَ، وَفِرْعَوْنَ، وَهَامَانَ، وَأُبَيِّ بْنِ خَلَفٍ.

അബ്ദുല്ലാഹിബ്‌നു അംറ് ഇബ്‌നുൽ ആസ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൽ നിന്ന് നിവേദനം: നബി ﷺ  ഒരിക്കൽ നമസ്‌കാരത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചുകൊണ്ട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: ‘ആരെങ്കിലും നമസ്‌കാരത്തെ കൃത്യമായി സംരക്ഷിച്ചാൽ (മുറപോലെ നിർവഹിച്ചാൽ) അത് അവന് അന്ത്യനാളിൽ പ്രകാശവും, തെളിവും, രക്ഷയുമായിരിക്കും. എന്നാൽ ആരെങ്കിലും അതിനെ സംരക്ഷിച്ചില്ലെങ്കിൽ അവന് യാതൊരു പ്രകാശമോ, തെളിവോ, രക്ഷയോ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതല്ല. അന്ത്യദിനത്തിൽ അവൻ ഖാറൂൻ, ഫിർഔൻ, ഹാമാൻ, ഉബയ്യുബ്‌നു ഖലഫ് എന്നിവരോടൊപ്പമായിരിക്കും’. (അഹ്മദ്)

ആരെങ്കിലും നമസ്‌കാരം പാഴാക്കിയാൽ -അവൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടാലും ഇല്ലെങ്കിലും – അന്ത്യനാളിൽ കുഫ്‌റിന്റെയും (അവിശ്വാസത്തിന്റെയും) ബാത്വിലിന്റെയും (അസത്യത്തിന്റെയും) തലവന്മാരോപ്പം ഒരുമിച്ച് കൂട്ടപ്പെടാൻ അവൻ സ്വയം വിധി കൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ദുൻയാവിൽ വിനോദങ്ങളിലും, അനാവശ്യ കാര്യങ്ങളിലും,  വഴികേടുകളിലും, അധർമ്മങ്ങളിലും മുഴുകി തന്റെ നമസ്‌കാരത്തെ അവഗണിക്കാൻ അവൻ സ്വയം തയ്യാറായതുകൊണ്ട്, അന്ത്യനാളിൽ അവന്റെ ഒരുമിച്ചുകൂട്ടപ്പെടൽ അവൻ പിന്തുടർന്ന അതേ ദുർമാർഗ്ഗികളോടൊപ്പമായിരിക്കും.

۞ ٱحْشُرُوا۟ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ وَأَزْوَٰجَهُمْ وَمَا كَانُوا۟ يَعْبُدُونَ

(അപ്പോള്‍ അല്ലാഹുവിന്‍റെ കല്‍പനയുണ്ടാകും;) അക്രമം ചെയ്തവരെയും അവരുടെ ഇണകളെയും അവര്‍ ആരാധിച്ചിരുന്നവയെയും നിങ്ങള്‍ ഒരുമിച്ചുകൂട്ടുക. (ഖു൪ആന്‍:37/22)

അന്ത്യനാളിൽ ഓരോരുത്തരും അവർ ഈ ലോകത്ത് പിന്തുടർന്നവരോടൊപ്പമാണ് ഒരുമിച്ചുകൂട്ടപ്പെടുക. ഒരാൾ നമസ്കരിക്കുന്നവരിൽപ്പെട്ടവനും, അല്ലാഹുവിന്റെ ഭവനങ്ങളിൽ (പള്ളികളിൽ) പോയി അത് കൃത്യമായി സംരക്ഷിക്കുന്നവനുമാണെങ്കിൽ, അന്ത്യനാളിൽ നമസ്കരിക്കുന്നവരോടും അല്ലാഹുവിനെ അനുസരിക്കുന്നവരോടും ഒപ്പം ഒരുമിച്ചുകൂട്ടപ്പെടാനുള്ള ആദരവ് അവന് ലഭിക്കും. അതായത്, പ്രവാചകന്മാർ, സത്യസന്ധർ, ശുഹദാക്കൾ (രക്തസാക്ഷികൾ), സദ്‌വൃത്തർ എന്നിവരോടൊപ്പം; അവർ എത്ര നല്ല കൂട്ടുകാരാണ്! എന്നാൽ അധർമ്മങ്ങളിലും വഴികേടുകളിലും വിനോദങ്ങളിലും അനാവശ്യ കാര്യങ്ങളിലും മുഴുകി നമസ്കാരത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നുകൊണ്ട് ആ പദവി വേണ്ടെന്ന് വെച്ചവൻ, അന്ത്യനാളിൽ അവൻ പിന്തുടർന്ന അതേ ദുർമാർഗ്ഗികളോടൊപ്പം തന്നെ ഒരുമിച്ചുകൂട്ടപ്പെടും.

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ كُلُّ أُمَّتِي يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ، إِلاَّ مَنْ أَبَى ‏”‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَنْ يَأْبَى قَالَ ‏”‏ مَنْ أَطَاعَنِي دَخَلَ الْجَنَّةَ، وَمَنْ عَصَانِي فَقَدْ أَبَى ‏”‏‏.‏

അബൂഹുറൈറ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വില്‍ നിന്ന് നിവേദനം: നബി ﷺ പറഞ്ഞു:എന്റെ സമുദായത്തിലെ എല്ലാവരും സ്വര്‍ഗത്തില്‍ പ്രവേശിക്കും. വിസമ്മതിച്ചവര്‍ ഒഴികെ. അപ്പോള്‍ അവര്‍ (സ്വഹാബികള്‍) ചോദിച്ചു: ആരാണ് വിസമ്മതിച്ചവര്‍? നബി ﷺ പറഞ്ഞു: ആര് എന്നെ അനുസരിച്ചുവോ (എന്റെ കല്‍പ്പനകള്‍ ജീവിതത്തില്‍ പ്രാവര്‍ത്തികമാക്കിയോ) അവര്‍ സ്വര്‍ഗത്തില്‍ പ്രവേശിച്ചു. ആര് എന്നോട് അനുസരണക്കേട് കാണിച്ചുവോ അവര്‍ എന്നെ വിസമ്മതിച്ചു. (ബുഖാരി: 7820)

അന്ത്യദിനത്തിലെ ആ സന്ദർഭത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചുനോക്കുക. ആ നിൽപ്പൊന്ന് ഭാവനയിൽ കണ്ടുനോക്കക, തീർച്ചയായും നാം അവിടെ നിൽക്കേണ്ടവരാണ്. അതീവ പ്രയാസകരമായ ഒരു സന്ദർഭം, ഭയാനകമായ ഒരു നിമിഷം! ആ സന്ദർഭത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം എത്രയാണെന്ന് അറിയാമോ? അതിന്റെ ദൈർഘ്യം അമ്പതിനായിരം വർഷങ്ങളാണ്! ഒരു ദിവസം മാത്രം നീളുന്ന ആ നിൽപ്പിന്റെ ദൈർഘ്യം അമ്പതിനായിരം വർഷങ്ങളാണ്! ഈ ലോകത്തെ നമ്മുടെ ആയുസ്സുമായി ആ ദിനത്തെ എങ്ങനെ താരതമ്യം ചെയ്യും?!  ഒരു അറുപതോ എഴുപതോ എൺപതോ വർഷം ജീവിച്ചു എന്ന് കരുതുക – കൂടിയാലും കുറഞ്ഞാലും ശരി – ആ നിസ്സാര വർഷങ്ങൾ ഇത്രയും കഠിനമായ ആ സന്ദർഭവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യാൻ പറ്റുമോ? അമ്പതിനായിരം വർഷം ദൈർഘ്യമുള്ള ആ ഒരു ദിനത്തിന് മുന്നിൽ  ഈ ചുരുങ്ങിയ വർഷങ്ങൾ എവിടെ കിടക്കുന്നു?

ഉദാഹരണത്തിന് നമ്മുടെ ആയുസ്സ് അറുപത് വർഷമാണെന്ന് കരുതുക; അതിൽ മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗവും നാം ഉറക്കത്തിലാണ് ചെലവഴിച്ചത്. കാരണം രാപ്പകലുകളിലായി ഏകദേശം എട്ട് മണിക്കൂറോളം നാം ഉറങ്ങുന്നുണ്ട്. ഉറങ്ങുന്നവന്റെ മേൽ (കർമ്മങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന) പേന ഉയർത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അങ്ങനെയെങ്കിൽ അറുപത് വർഷം ജീവിച്ച ഒരാൾ തന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഇരുപത് വർഷവും ഉറക്കത്തിലാണ് കഴിഞ്ഞത്. കൂടാതെ ജീവിതത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലെ ഏകദേശം പതിനഞ്ച് വർഷമാകട്ടെ ഒരു ദാസൻ മതപരമായ ബാധ്യതകൾ  ഏൽപ്പിക്കപ്പെടാത്ത പ്രായവുമാണ്. അങ്ങനെയെങ്കിൽ നമ്മുടെ ഈ ജീവിതത്തിൽ ബാക്കിയുള്ളത് വെറും ചുരുങ്ങിയ വർഷങ്ങൾ മാത്രമല്ലേ.

അതിനാൽ അല്ലാഹുവിനെ ഭയപ്പെടുകയും ഈ നമസ്‌കാരത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ജാഗ്രത പുലർത്തുകയും ചെയ്യുക. അല്ലാഹുവിന്റെ മുമ്പിലുള്ള ഈ നിൽപ്പ് (നമസ്‌കാരം) കാത്തുസൂക്ഷിക്കുക. നമസ്‌കാരത്തെ ആദരിക്കുക; എങ്കിൽ അല്ലാഹുവിങ്കൽ നമ്മുടെ പദവികൾ ഉയരുകയും നമുക്ക് വലിയ സ്ഥാനം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും. അതിനെ പാഴാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച്  ജാഗ്രത കാണിക്കുക! തീർച്ചയായും അത് പാഴാക്കുന്നത് വ്യക്തമായ പരാജയമാണ്.

عن أبي هريرة رضي الله عنه أنَّ النَّبيَّ صلى الله عليه وسلم قال: يَوْمُ القِيَامَةِ عَلَى المُؤْمِنِينَ كَقَدْرِ مَا بَيْنَ الظُّهْرِ وَالعَصْرِ.

അബൂഹുറൈറ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വില്‍ നിന്ന് നിവേദനം: നബി ﷺ പറഞ്ഞു: സത്യവിശ്വാസികൾക്ക് അന്ത്യനാൾ (അതിലെ വിചാരണാവേള), ളുഹ്‌ർ നിസ്കാരത്തിനും അസർ നിസ്കാരത്തിനും ഇടയിലുള്ള സമയം പോലെ ലഘുവായിരിക്കും. (ഹാകിം)

ആ സമയം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ രണ്ട് നമസ്‌കാരങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള ദൈർഘ്യത്തെ (ളുഹ്‌റിനും അസറിനും ഇടയിലുള്ള സമയം) ഉപമിച്ചത്, നമസ്‌കാരത്തിനുള്ള വലിയ സ്ഥാനത്തെക്കുറിച്ചും, ആ ദിവസം ലഘുവായിത്തീരുന്നതിൽ നമസ്‌കാരത്തിനുള്ള സ്വാധീനത്തെക്കുറിച്ചുമുള്ള ഒരു ഉണർത്തലാണ്.

അതിനാൽ നാം നമ്മുടെ നമസ്‌കാരത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അല്ലാഹുവിനെ ഭയപ്പെടുക; അല്ലാഹു കൽപ്പിച്ച ഈ മഹത്തായ നിർബന്ധ കർമ്മത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ നാം സൂക്ഷ്മത പാലിക്കുക. ഇന്ന് ജനങ്ങൾ നമസ്‌കാരത്തെ നിസ്സാരമായി കാണുകയും, അതിൻ്റെ കല്പനകളെ അവഗണിക്കുകയും അതിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ അലംഭാവം കാണിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥ വർദ്ധിച്ചു വരികയാണ്. നമസ്‌കാരത്തെയും അതിലെ ശ൪ത്വുകളും, റുക്നുകളും, വാജിബുകളും പാഴാക്കിക്കളയുന്ന അതീവ സങ്കടകരമായ ഒരു യാഥാർത്ഥ്യത്തിലൂടെയാണ് നാം കടന്നുപോകുന്നത്.

നമസ്‌കാരം പാഴാക്കുന്നത് ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തുമുള്ള എല്ലാ നന്മകളിൽ നിന്നുമുള്ള തടയപ്പെടലും, വ്യക്തമായ പരാജയവുമാണ്. അതിനാൽ നിസ്സാരമായ ഒരു ജീവിതം നയിക്കാനും, അപമാനവും നഷ്ടവും ഏറ്റുവാങ്ങാനും നാം സ്വയം നിർബന്ധിതനാകരുത്. കാരണം ആരെങ്കിലും നമസ്‌കാരം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, അവൻ തനിക്കുവേണ്ടി വിധിച്ചത് അതാണ്; അവൻ സ്വയം തിരഞ്ഞെടുത്തത് അപമാനകരമായ ഒരു ജീവിതമാണ്. അതെ; അടിമക്കും അല്ലാഹുവിനും ഇടയിലുള്ള ബന്ധമായ ഈ നമസ്‌കാരം പാഴാക്കിക്കളഞ്ഞാൽ പിന്നെ എന്ത് നന്മയാണ് പ്രതീക്ഷിക്കാനുള്ളത്? എന്ത് പുണ്യമാണ് ആശിക്കാനുള്ളത്?