അത്യുത്തമവും ശുദ്ധവും ഏറ്റവും മനോഹരവുമായ ആ അനുഗൃഹീത വൃക്ഷം – അതായത് ഈന്തപ്പന – അതിനെ അല്ലാഹു തന്റെ വിശുദ്ധ ഗ്രന്ഥത്തിൽ സത്യവിശ്വാസിയായ ദാസന് ഒരു ഉദാഹരണമായി നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. അല്ലാഹു  പറയുന്നു:

أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِى ٱلسَّمَآءِ ‎﴿٢٤﴾‏تُؤْتِىٓ أُكُلَهَا كُلَّ حِينِۭ بِإِذْنِ رَبِّهَا ۗ وَيَضْرِبُ ٱللَّهُ ٱلْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ ‎﴿٢٥﴾

അല്ലാഹു നല്ല വചനത്തിന് എങ്ങനെയാണ് ഉപമ നല്‍കിയിരിക്കുന്നത് എന്ന് നീ കണ്ടില്ലേ? (അത്) ഒരു നല്ല മരംപോലെയാകുന്നു. അതിന്‍ന്റെ മുരട് ഉറച്ചുനില്‍ക്കുന്നതും അതിന്റെ ശാഖകള്‍ ആകാശത്തേക്ക് ഉയര്‍ന്നുനില്‍ക്കുന്നതുമാകുന്നു. അതിന്റെ രക്ഷിതാവിന്റെ ഉത്തരവനുസരിച്ച് അത് എല്ലാ കാലത്തും അതിന്റെ ഫലം നല്‍കിക്കൊണ്ടിരിക്കും. മനുഷ്യര്‍ക്ക് അവര്‍ ആലോചിച്ച് മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി അല്ലാഹു ഉപമകള്‍ വിവരിച്ചുകൊടുക്കുന്നു. (ഖു൪ആന്‍:14/24-25)

عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّ مِنَ الشَّجَرِ شَجَرَةً لاَ يَسْقُطُ وَرَقُهَا، وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ، فَحَدِّثُونِي مَا هِيَ ‏”‏‏.‏ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ، فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ هِيَ النَّخْلَةُ ‏”‏‏.‏

ഇബ്നു ഉമര്‍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൽ നിന്ന് നിവേദനം: നബി ﷺ പറഞ്ഞു: “വൃക്ഷങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഒരു വൃക്ഷമുണ്ട്, അതിന്റെ ഇലകൾ പൊഴിയുകയില്ല. തീർച്ചയായും അത് ഒരു മുസ്ലിമിന് ഉദാഹരണമാണ്. അത് ഏതാണെന്ന് നിങ്ങൾ എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരിക.” ഇത് കേട്ടപ്പോൾ ആളുകൾ കാട്ടുപ്രദേശങ്ങളിലെ മരങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. അബ്ദുള്ള رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ പറയുന്നു: “അത് ഈന്തപ്പനയാണെന്ന് എന്റെ മനസ്സിൽ തോന്നി. പക്ഷേ (സദസ്സിലെ മുതിർന്നവർക്കിടയിൽ അത് പറയാൻ) എനിക്ക് ലജ്ജ തോന്നി.” പിന്നീട് സ്വഹാബികൾ ചോദിച്ചു: “അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലേ, അത് ഏത് വൃക്ഷമാണെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞുതന്നാലും.” അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: “അത് ഈന്തപ്പനയാണ്.” (ബുഖാരി:61)

عن ابن عمر رضي الله عنهما قال سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول : مَثَلُ الْمُؤْمِنِ مَثَلُ النَّخْلَةِ , مَا أَخَذْتَ مِنْهَا مِنْ شَيْءٍ نَفَعَكَ.

ഇബ്നു ഉമര്‍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ പറയുന്നു: നബി ﷺ പറഞ്ഞതായി ഞാൻ കേട്ടു: സത്യവിശ്വാസിയുടെ ഉദാഹരണം ഈന്തപ്പനയെപ്പോലെയാണ്; നീ അതിൽ നിന്ന് എന്ത് സ്വീകരിച്ചാലും അത് നിനക്ക് ഉപകാരപ്രദമായിരിക്കും. [رواه الطبراني (13514) ، وصححه الألباني رحمه الله في صحيح الجامع (5848).]

عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِقِنَاعٍ عَلَيْهِ رُطَبٌ فَقَالَ ‏:مَثَلُ كَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِي السَّمَاءِ تُؤْتِي أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا. قَالَ هِيَ النَّخْلَةُ ‏:‏ ‏{مَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ }‏ قَالَ هِيَ الْحَنْظَلُ ‏”‏ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبَرْتُ بِذَلِكَ أَبَا الْعَالِيَةِ فَقَالَ صَدَقَ وَأَحْسَنَ ‏.‏

അനസ് ബ്നു മാലിക് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ പറയുന്നു:: നബി ﷺ യുടെ അരികിൽ ഈന്തപ്പഴം വെച്ചിട്ടുള്ള ഒരു താലം കൊണ്ടുവരപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു: ‘നല്ല വാക്കിന്  അല്ലാഹു നൽകിയ ഉദാഹരണം കണ്ടില്ലേ? അത് മണ്ണിൽ ആഴ്ന്നുനിൽക്കുന്ന വേരുകളും ആകാശത്തേക്ക് പടർന്നുനിൽക്കുന്ന ശാഖകളുമുള്ള ഒരു നല്ല വൃക്ഷം പോലെയാണ്. അത് അതിന്റെ രക്ഷിതാവിന്റെ ഉത്തരവനുസരിച്ച് എല്ലാ കാലത്തും ഫലം നൽകിക്കൊണ്ടിരിക്കും.’ നബി ﷺ പറഞ്ഞു: അത് ഈന്തപ്പനയാണ്. തുടർന്ന് അവിടുന്ന് ഓതി: {ദുഷിച്ച വചനത്തെ ഉപമിക്കാവുന്നതാകട്ടെ, ഒരു ദുഷിച്ച വൃക്ഷത്തോടാകുന്നു. ഭൂതലത്തില്‍ നിന്ന് അത് പിഴുതെടുക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിന്ന് യാതൊരു നിലനില്‍പുമില്ല 14/26} നബി ﷺ പറഞ്ഞു: അത് ഹൻദൽ ആണ്. അനസ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ പറയുന്നു: ഞാൻ ഇക്കാര്യം അബുൽ ആലിയയോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: നബി ﷺ സത്യമാണ് പറഞ്ഞത്, എത്ര മനോഹരമായാണ് അത് വിവരിച്ചത്. (തിര്‍മിദി:3119)

ഈന്തപ്പനക്ക് ഇത്ര വലിയൊരു പദവി ലഭിക്കാൻ കാരണം, അല്ലാഹു അതിനെ തന്റെ സത്യവിശ്വാസിയായ ദാസന് ഉദാഹരണമായി നിശ്ചയിച്ചു എന്നതാണ്. വൃക്ഷങ്ങളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും ഉത്തമവും മനോഹരവും ഏവർക്കും ഉപകാരപ്രദവുമായ ഒന്നാണത്. മറ്റു വൃക്ഷങ്ങൾക്കിടയിൽ നിന്ന് ഈന്തപ്പനയെ മാത്രം വിശ്വാസിക്ക് മാതൃകയായി തിരഞ്ഞെടുത്തു എന്നത് തന്നെ അതിന്റെ മഹത്വത്തിനും ഉന്നതമായ സ്ഥാനത്തിനും വൈവിധ്യമാർന്ന ഗുണങ്ങൾക്കും തെളിവായി മതിയാകുന്നതാണ്. മണ്ണിൽ ആഴ്ന്നുനിൽക്കുന്ന അതിന്റെ വേരുകൾ, ഉയര്‍ന്നു നിൽക്കുന്ന ശാഖകൾ, എല്ലാ കാലത്തും നൽകുന്ന ഫലങ്ങൾ, അതിലെ ബറക്കത്ത്, അതിൽ നിന്ന് എന്ത് സ്വീകരിച്ചാലും അത് ഉപകാരപ്രദമാകുന്നു എന്ന പ്രത്യേകത, ഇതെല്ലാം ആ വൃക്ഷത്തിന്റെ ശ്രേഷ്ഠതയെ വിളിച്ചോതുന്നു. അല്ലാഹുവിനെ അനുസരിക്കുന്ന ഒരു സത്യവിശ്വാസിയുമായുള്ള അതിന്റെ സാമ്യം വ്യക്തമാണ്; വിശ്വാസിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഈമാൻ എന്ന വാക്ക് ആഴ്ന്നിറങ്ങുകയും അത് മനോഹരമായ സൽഫലങ്ങളും വൈവിധ്യമാർന്ന നന്മകളും ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഈന്തപ്പനയെയും അല്ലാഹുവിനെ അനുസരിക്കുന്ന വിശ്വാസിയെയും കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് അവർക്കിടയിൽ അനേകം സാമ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്താനാകും. അവയിൽ ചിലത് താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

▪️ഒരു ഈന്തപ്പനക്ക് വേരുകളും തടിയും ശാഖകളും ഇലകളും ഫലങ്ങളും ആവശ്യമാണ്. അതുപോലെതന്നെ, വിശ്വാസത്തിനും (ഈമാൻ) ഒരു അടിസ്ഥാനവും (വേര്) ശാഖകളും ഫലങ്ങളും ഉണ്ട്. വിശ്വാസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം എന്നത് പ്രശസ്തമായ ആറ് വിശ്വാസ കാര്യങ്ങളാണ് (ഈമാൻ കാര്യങ്ങൾ). അതിന്റെ ശാഖകൾ എന്നത് സൽക്കർമ്മങ്ങളും വൈവിധ്യമാർന്ന അനുസരണ ശീലങ്ങളും അല്ലാഹുവിലേക്ക് അടുപ്പിക്കുന്ന പുണ്യപ്രവൃത്തികളുമാണ്. അതിന്റെ ഫലങ്ങളാകട്ടെ, സത്യവിശ്വാസിക്ക് ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ നന്മകളും ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും അവൻ കൊയ്തെടുക്കുന്ന സകല സൗഭാഗ്യങ്ങളുമാണ്.

▪️ഈന്തപ്പനക്ക് അതിനെ പോഷിപ്പിക്കാനും വളർത്താനും ആവശ്യമായ ഘടകങ്ങൾ അത്യാവശ്യമാണ്. വെള്ളം ലഭിച്ചാൽ മാത്രമേ അത് വളരുകയുള്ളൂ. അതിന് വെള്ളം ലഭിക്കാതായാൽ അത് വാടിപ്പോകും, വെള്ളം പൂർണ്ണമായും നിലച്ചാൽ അത് നശിക്കും. ഇതുപോലെ തന്നെയാണ് സത്യവിശ്വാസിയുടെ അവസ്ഥയും. ഒരു പ്രത്യേക  പോഷണം ലഭിക്കാതെ വിശ്വാസിക്ക് യഥാർത്ഥ ജീവിതം നയിക്കാനോ അവന്റെ ജീവിതം നേരായ വഴിയിൽ കൊണ്ടുപോകാനോ സാധിക്കില്ല. അത് അവന്റെ ഹൃദയത്തെ ‘വഹ്‌യ്’ (ദിവ്യസന്ദേശം) കൊണ്ട് പോഷിപ്പിക്കലാണ്. അതായത് അല്ലാഹുവിന്റെ വചനങ്ങളും (ഖുർആൻ) അവന്റെ റസൂൽ ﷺ യുടെ വാക്കുകളും (ഹദീസ്) കൊണ്ട്. അല്ലാഹു പറയുന്നു:

أَوَمَن كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَٰهُ وَجَعَلْنَا لَهُۥ نُورًا يَمْشِى بِهِۦ فِى ٱلنَّاسِ كَمَن مَّثَلُهُۥ فِى ٱلظُّلُمَٰتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِّنْهَا ۚ

നിര്‍ജീവാവസ്ഥയിലായിരിക്കെ നാം ജീവന്‍ നല്‍കുകയും, നാം ഒരു (സത്യ) പ്രകാശം നല്‍കിയിട്ട് അതുമായി ജനങ്ങള്‍ക്കിടയിലൂടെ നടന്ന് കൊണ്ടിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവന്‍റെ അവസ്ഥ, പുറത്ത് കടക്കാനാകാത്ത വിധം അന്ധകാരങ്ങളില്‍ അകപ്പെട്ട അവസ്ഥയില്‍ കഴിയുന്നവന്‍റെത് പോലെയാണോ?  (ഖു൪ആന്‍:6/122)

ഇതിൽ നിന്ന് ഒരുകാര്യം വ്യക്തമാകുന്നു: ഹൃദയത്തിലെ ഈമാനാകുന്ന (വിശ്വാസം) വൃക്ഷത്തെ അതിന്റെ ഉടമസ്ഥൻ ഉപകാരപ്രദമായ അറിവ് കൊണ്ടും സൽക്കർമ്മങ്ങൾ കൊണ്ടും എല്ലാ സമയത്തും നനച്ച് പരിപാലിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, അത് ഉണങ്ങിപ്പോകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

عن عبد الله بن عمرو بن العاص رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم :إِنَّ الْإِيمَانَ لَيَخْلَقُ فِي جَوْفِ أَحَدِكُمْ كَمَا يَخْلَقُ الثَّوْبُ الْخَلِقُ ، فَاسْأَلُوا اللَّهَ أَنْ يُجَدِّدَ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِكُمْ.

അബ്ദുള്ളാഹിബ്നു അംറ് ഇബ്നുൽ ആസ് (റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ പറഞ്ഞു:തീർച്ചയായും നിങ്ങളിൽ ഓരോരുത്തരുടെയും ഉള്ളിലുള്ള ഈമാൻ (വിശ്വാസം), ഒരു വസ്ത്രം പഴയതാകുന്നത് പോലെ ദ്രവിച്ചുപോകുന്നു (പഴകുന്നു). അതിനാൽ നിങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ വിശ്വാസത്തെ പുതുക്കിത്തരാൻ നിങ്ങൾ അല്ലാഹുവിനോട് പ്രാർത്ഥിക്കുക. [] رواه الحاكم (1/4) وحسنه الألباني رحمه الله في (الصحيحة) (1585) .]

▪️ഈന്തപ്പനയും സത്യവിശ്വാസിയും തമ്മിലുള്ള മറ്റൊരു സാമ്യം അതിന്റെ അതിശക്തമായ സ്ഥിരതയാണ് (ഉറപ്പ്). അല്ലാഹു പറഞ്ഞതുപോലെ: أَصْلُهَا ثَابِتٌ {അതിന്‍റെ മുരട് ഉറച്ചുനില്‍ക്കുന്നതാണ്}. ഇതുപോലെ തന്നെയാണ് ഹൃദയത്തിൽ വിശ്വാസം (ഈമാൻ) ഉറച്ചുപോയാലുള്ള അവസ്ഥയും. അത് ഒന്നിനും ഉലയ്ക്കാൻ കഴിയാത്തവിധം അങ്ങേയറ്റം ദൃഢമായിത്തീരുന്നു; ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന പർവ്വതങ്ങളെപ്പോലെ അത് അചഞ്ചലമായിരിക്കും.

سُئل الأوزاعي رحمه الله عن الإيمان أيزيد ؟ قال : ” نعم حتى يكون مثل الجبال ” قيل : أينقص ؟ قال : ” نعم حتى لا يبقى منه شيء ” .

ഇമാം ഔസാഈ رحمه الله ചോദിക്കപ്പെട്ടു: ‘ഈമാൻ വർദ്ധിക്കുമോ?’. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ‘അതെ, പർവ്വതങ്ങളെപ്പോലെയാകുന്നത് വരെ അത് വർദ്ധിക്കും’. വീണ്ടും ചോദിക്കപ്പെട്ടു: ‘അത് കുറയുമോ?’. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ‘അതെ, അതിൽ നിന്ന് ഒന്നും അവശേഷിക്കാത്ത വിധം അത് കുറഞ്ഞുപോവുകയും ചെയ്യും’.

▪️ഈന്തപ്പന എല്ലാ മണ്ണിലും മുളച്ചു വരാറില്ല; മറിച്ച് ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ചില പ്രത്യേക മണ്ണുകളിൽ മാത്രമേ അത് വളരുകയുള്ളൂ. ചിലയിടങ്ങളിൽ അത് ഒട്ടും വളരില്ല, മറ്റു ചിലയിടങ്ങളിൽ വളരുമെങ്കിലും ഫലം നൽകില്ല. ഇനിയും ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ഫലം നൽകിയാൽ തന്നെ അത് വളരെ ഗുണനിലവാരം കുറഞ്ഞതുമായിരിക്കും. ചുരുക്കത്തിൽ, എല്ലാ മണ്ണും ഈന്തപ്പനക്ക് അനുയോജ്യമല്ല. ഇതുപോലെ തന്നെയാണ് വിശ്വാസത്തിന്റെ (ഈമാൻ) കാര്യവും; അത് എല്ലാ ഹൃദയങ്ങളിലും ഉറച്ചുനിൽക്കണമെന്നില്ല. അല്ലാഹു ആർക്കാണോ സന്മാർഗ്ഗം (ഹിദായത്ത്) നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ളത്, ആരുടെ ഹൃദയമാണോ വിശ്വാസത്തിനായി അവൻ തുറന്നുകൊടുത്തത്, അവരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ മാത്രമേ അത് ദൃഢമാവുകയുള്ളൂ. ഹൃദയങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത ശേഷികളുള്ള പാത്രങ്ങൾ പോലെയാണ്; ചിലത് മറ്റു ചിലതിനേക്കാൾ ഉൾക്കൊള്ളാൻ ശേഷിയുള്ളവയാണ്.

▪️ഈ വചനത്തിൽ ഈന്തപ്പനയെ ‘നല്ല മരം’ എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇത് അതിന്റെ മനോഹരമായ കാഴ്ചയിലും രൂപത്തിലും ഭാവത്തിലും മാത്രമുള്ള ശുദ്ധിയല്ല; മറിച്ച് അതിന്റെ മണത്തിലും, ഫലത്തിന്റെ രുചിയിലും, അത് നൽകുന്ന ഉപകാരങ്ങളിലും അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന സമഗ്രമായ വിശുദ്ധിയാണ്. ഇതുപോലെതന്നെയാണ് സത്യവിശ്വാസിയുടെ അവസ്ഥയും; അവന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത എന്നത് തന്റെ ജീവിതത്തിലെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും അവസ്ഥകളിലും അവൻ പുലർത്തുന്ന ഈ ശുദ്ധിയാണ്. അവന്റെ ആന്തരികവും ബാഹ്യവും, രഹസ്യവും പരസ്യവും ഒരുപോലെ വിശുദ്ധമായിരിക്കും. അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് സത്യവിശ്വാസികൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ അവിടുത്തെ കാവൽക്കാർ (മലക്കുകൾ) അവരെ ഇപ്രകാരം അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നത്:

سَلَٰمٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَٱدْخُلُوهَا خَٰلِدِينَ

നിങ്ങള്‍ സംശുദ്ധരായിരിക്കുന്നു. അതിനാല്‍ നിത്യവാസികളെന്ന നിലയില്‍ നിങ്ങള്‍ അതില്‍ പ്രവേശിച്ചു കൊള്ളുക. (ഖു൪ആന്‍:39/73)

ٱلَّذِينَ تَتَوَفَّىٰهُمُ ٱلْمَلَٰٓئِكَةُ طَيِّبِينَ ۙ يَقُولُونَ سَلَٰمٌ عَلَيْكُمُ ٱدْخُلُوا۟ ٱلْجَنَّةَ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ

അതായത്‌, നല്ലവരായിരിക്കെ മലക്കുകള്‍ ഏതൊരു കൂട്ടരുടെ ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കുന്നുവോ അവര്‍ക്ക്‌. അവര്‍ (മലക്കുകള്‍) പറയും: നിങ്ങള്‍ക്ക് സമാധാനം. നിങ്ങള്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ച് കൊണ്ടിരുന്നതിന്‍റെ ഫലമായി നിങ്ങള്‍ സ്വര്‍ഗത്തില്‍ പ്രവേശിച്ച് കൊള്ളുക. (ഖു൪ആന്‍:16/32)

▪️മുമ്പ് സൂചിപ്പിച്ച ഇബ്നു ഉമർ رضي الله عنه നിവേദനം ചെയ്ത ഹദീസിലുള്ളതുപോലെ, ‘ഈന്തപ്പനയുടെ ഏതു ഭാഗം നീ സ്വീകരിച്ചാലും അത് നിനക്ക് ഉപകാരപ്രദമാണ്’ എന്ന സവിശേഷത അതിനുണ്ട്. ഈന്തപ്പനയിലെ സകല കാര്യങ്ങളും ഉപകരിക്കുന്നവയാണ്. സത്യവിശ്വാസിയും തന്റെ സഹോദരങ്ങൾക്കും കൂട്ടുകാർക്കുമിടയിൽ അപ്രകാരം തന്നെയാണ്. അവനിൽ നിന്ന് ഉന്നതമായ സ്വഭാവ മര്യാദകളും, മാതൃകാപരമായ പെരുമാറ്റങ്ങളും, നല്ല രീതിയിലുള്ള ഇടപാടുകളും, ഉപദേശങ്ങളും, നന്മയും മാത്രമേ പ്രകടമാവുകയുള്ളൂ. അവനിൽ നിന്ന് മറ്റുള്ളവരിലേക്ക് യാതൊരു ദോഷവും എത്തിച്ചേരില്ല; മറിച്ച് അവർക്ക് ഉപകാരപ്രദമായ കാര്യങ്ങൾ മാത്രമേ അവനിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുകയുള്ളൂ.

▪️ഈന്തപ്പനയുടെ ഖൽബ് (ഉൾക്കാമ്പ്) ഏറ്റവും വിശിഷ്ടവും മധുരമുള്ളതുമായ ഒന്നാണ്; അതിന്റെ രുചി അത്രമേൽ ഹൃദ്യവും മനോഹരവുമാണ്. ഇതുപോലെ തന്നെയാണ് സത്യവിശ്വാസിയുടെ ഖൽബും; അത് ഏറ്റവും പരിശുദ്ധവും ഉത്തമവുമാണ്. അത് നന്മയല്ലാതെ മറ്റൊന്നും വഹിക്കുന്നില്ല. ആ ഹൃദയത്തിന്റെ ആന്തരികതയിൽ നേരായ മാർഗ്ഗവും (ഇസ്തിഖാമത്ത്), സദ്ഗുണങ്ങളും, വിശുദ്ധിയും അല്ലാതെ മറ്റൊന്നും ഒളിഞ്ഞുകിടക്കുന്നില്ല.

▪️ഈന്തപ്പനയുടെ ഫലം (ഈന്തപ്പഴം) ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും ഉപകാരപ്രദമായ ഫലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്; അതിന് മറ്റൊരു മധുരത്തോടും ഉപമിക്കാനാവാത്ത വിധം സവിശേഷമായ ഒരു മധുരമുണ്ട്. ഇതുപോലെതന്നെയാണ് സത്യവിശ്വാസവും (ഈമാൻ); അതിന് സവിശേഷമായ ഒരു മധുരവും ആസ്വാദ്യതയുമുണ്ട്. ഈമാൻ ശരിയായ രീതിയിലുള്ള ഒരാൾക്ക് മാത്രമേ ആ മാധുര്യം നുണയാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ.

عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ ثَلاَثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ حَلاَوَةَ الإِيمَانِ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا، وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لاَ يُحِبُّهُ إِلاَّ لِلَّهِ، وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ ‏”‏‏.‏

അനസ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൽ നിന്ന് നിവേദനം: നബി ﷺ പറഞ്ഞു: ഒരാളില്‍ മൂന്ന്‌ ഗുണവിശേഷങ്ങള്‍ ഉണ്ടെങ്കില്‍ അയാള്‍ ഈമാനിന്റെ മാധുര്യം ആസ്വദിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒന്ന്) മറ്റാരോടുമുള്ളതിനേക്കാള്‍ ഇഷ്ടം അല്ലാഹുവിനോടും അവന്റെ റസൂലിനോടും ഉണ്ടായിരിക്കുക, രണ്ട്) മനുഷ്യനെ അല്ലാഹുവിന്‍റെ പ്രീതി ഉദ്ദേശിച്ചു കൊണ്ട്‌ മാത്രം സ്നേഹിക്കുക, മൂന്ന്) ദൈവനിഷേധത്തിലേക്ക്‌ മടങ്ങുന്നതിനെ നരകത്തിലേക്ക്‌ തള്ളപ്പെടുന്നതിനെയെന്ന പോലെ വെറുക്കുക. (ബുഖാരി:16)

▪️ഈന്തപ്പനകൾ അവയുടെ രൂപത്തിലും വർഗ്ഗത്തിലും ഫലത്തിലും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. എല്ലാ ഈന്തപ്പനകളും ഭംഗിയിലും ഗുണമേന്മയിലും ഒരേ നിലവാരത്തിലുള്ളവയല്ല; മറിച്ച് അവയ്ക്കിടയിൽ വലിയ തോതിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളും സവിശേഷതകളും കാണാം. ഇതുപോലെ തന്നെയാണ് വിശ്വാസികളുടെ കാര്യവും. വിശ്വാസികൾ എല്ലാവരും ഈമാനിൽ ഒരേ തലത്തിലുള്ളവരല്ല; അവർക്കിടയിൽ വിശ്വാസത്തിന്റെ കരുത്തിലും പദവിയിലും വലിയ തോതിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളും ശ്രേഷ്ഠതകളും നിലനിൽക്കുന്നു. അല്ലാഹു  പറഞ്ഞതുപോലെ:

ثُمَّ أَوْرَثْنَا ٱلْكِتَٰبَ ٱلَّذِينَ ٱصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا ۖ فَمِنْهُمْ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِۦ وَمِنْهُم مُّقْتَصِدٌ وَمِنْهُمْ سَابِقُۢ بِٱلْخَيْرَٰتِ بِإِذْنِ ٱللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلْفَضْلُ ٱلْكَبِيرُ

പിന്നീട് നമ്മുടെ ദാസന്‍മാരില്‍ നിന്ന് നാം തെരഞ്ഞെടുത്തവര്‍ക്ക് നാം വേദഗ്രന്ഥം അവകാശപ്പെടുത്തികൊടുത്തു. അവരുടെ കൂട്ടത്തില്‍ സ്വന്തത്തോട് അന്യായം ചെയ്തവരുണ്ട്‌. മദ്ധ്യനിലപാടുകാരും അവരിലുണ്ട്‌. അല്ലാഹുവിന്‍റെ അനുമതിയോടെ നന്‍മകളില്‍ മുങ്കടന്നവരും അവരിലുണ്ട്‌. അതു തന്നെയാണ് മഹത്തായ അനുഗ്രഹം. (ഖു൪ആന്‍:35/32)

▪️ഈന്തപ്പനയുടെ പ്രായം കൂടുംതോറും അതിന്റെ നന്മ വർദ്ധിക്കുകയും ഫലങ്ങൾ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതുപോലെതന്നെയാണ് സത്യവിശ്വാസിയുടെ അവസ്ഥയും; അവന്റെ ആയുസ്സ് വർദ്ധിക്കുംതോറും അവന്റെ നന്മകളും സൽപ്രവൃത്തികളും വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും.

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُسْرٍ، أَنَّ أَعْرَابِيًّا، قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ خَيْرُ النَّاسِ قَالَ ‏: مَنْ طَالَ عُمُرُهُ وَحَسُنَ عَمَلُهُ.

അബ്ദില്ലാഹിബ്നു ബുസ്ർ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൽ നിന്ന് നിവേദനം: ഒരാൾ നബി ﷺ യോട് ചോദിച്ചു: ‘അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലേ, മനുഷ്യരിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും ഉത്തമൻ ആരാണ്?’ അവിടുന്ന് മറുപടി പറഞ്ഞു: ‘ആർക്കാണോ ദീർഘായുസ്സ് ലഭിക്കുകയും അവന്റെ കര്‍മ്മങ്ങൾ നന്നാകുകയും ചെയ്തത് അവനാകുന്നു’. (തിര്‍മിദി:2329)

ഇവയെല്ലാമാണ് സത്യവിശ്വാസിയും ഈന്തപ്പനയും തമ്മിലുള്ള ചില പ്രധാന സാമ്യങ്ങൾ. ഇവയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നത് സത്യവിശ്വാസിയുടെ ഹൃദയത്തിന് ജീവൻ നൽകുകയും, അവന്റെ വിശ്വാസം (ഈമാൻ) വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, അവന്റെ ദൃഢത (യഖീൻ) ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ, തന്റെ രക്ഷിതാവിനോടുള്ള നന്ദിയും സ്തുതിയും അവനിൽ അങ്ങേയറ്റം വർദ്ധിക്കാൻ ഇത് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. അല്ലാഹു പറയുന്നു:

أَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِى ٱلسَّمَآءِ ‎﴿٢٤﴾‏ تُؤْتِىٓ أُكُلَهَا كُلَّ حِينِۭ بِإِذْنِ رَبِّهَا ۗ وَيَضْرِبُ ٱللَّهُ ٱلْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ ‎﴿٢٥﴾

 അല്ലാഹു നല്ല വചനത്തിന് എങ്ങനെയാണ് ഉപമ നല്‍കിയിരിക്കുന്നത് എന്ന് നീ കണ്ടില്ലേ? (അത്‌) ഒരു നല്ല മരം പോലെയാകുന്നു. അതിന്‍റെ മുരട് ഉറച്ചുനില്‍ക്കുന്നതും അതിന്‍റെ ശാഖകള്‍ ആകാശത്തേക്ക് ഉയര്‍ന്ന് നില്‍ക്കുന്നതുമാകുന്നു. അതിന്‍റെ രക്ഷിതാവിന്‍റെ ഉത്തരവനുസരിച്ച് അത് എല്ലാ കാലത്തും അതിന്‍റെ ഫലം നല്‍കിക്കൊണ്ടിരിക്കും. മനുഷ്യര്‍ക്ക് അവര്‍ ആലോചിച്ച് മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി അല്ലാഹു ഉപമകള്‍ വിവരിച്ചുകൊടുക്കുന്നു. (ഖു൪ആന്‍:14/24-25)

മുമ്പ് വിവരിച്ച കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരുകാര്യം വ്യക്തമാണ്: സത്യവിശ്വാസം (ഈമാൻ) എന്നത് വലിയ ഉപകാരങ്ങളും നിരവധിയായ ഫലങ്ങളുമുള്ള അനുഗൃഹീതമായ ഒരു വൃക്ഷമാണ്. അതിന് നട്ടുപിടിപ്പിക്കാൻ ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥലമുണ്ട്, അതിനെ നനയ്ക്കാൻ സവിശേഷമായ ഒരു ജലമുണ്ട്. കൂടാതെ അതിന് കൃത്യമായ വേരും ശാഖകളും ഫലങ്ങളുമുണ്ട്:

വിശ്വാസമാകുന്ന വൃക്ഷത്തിന്റെ സ്ഥാനം: അത് സത്യവിശ്വാസിയുടെ ഹൃദയമാണ്. അവിടെയാണ് അതിന്റെ വിത്തുകൾ പാകപ്പെടുന്നതും വേരുകൾ ആഴ്ന്നിറങ്ങുന്നതും. അവിടെനിന്നാണ് അതിന്റെ കൊമ്പുകളും ശാഖകളും പടർന്നു പന്തലിക്കുന്നത്.

വിശ്വാസമാകുന്ന വൃക്ഷത്തിന്റെ പോഷണം: അത് ദിവ്യസന്ദേശമാണ് (വഹ്‌യ്); അതായത് അല്ലാഹുവിന്റെ ഗ്രന്ഥവും (ഖുർആൻ) അവന്റെ പ്രവാചകന്റെ ചര്യയുമാണ് (സുന്നത്ത്). ഈ വൃക്ഷം നനയ്ക്കപ്പെടുന്നത് ഇവ കൊണ്ടാണ്. ഇതുകൂടാതെ ആ വൃക്ഷത്തിന് നിലനിൽപ്പോ വളർച്ചയോ സാധ്യമല്ല.

വിശ്വാസമാകുന്ന വൃക്ഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം (വേര്): അത് ആറ് വിശ്വാസ കാര്യങ്ങളാണ് (ഈമാൻ കാര്യങ്ങൾ). അതിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായത് അല്ലാഹുവിലുള്ള വിശ്വാസമാണ്; ഈ അനുഗൃഹീതമായ വൃക്ഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനം അതാണ്.

വിശ്വാസമാകുന്ന വൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖകൾ: സത്യവിശ്വാസി ചെയ്യുന്ന സൽക്കർമ്മങ്ങളും, വൈവിധ്യമാർന്ന അനുസരണ ശീലങ്ങളും (ഇബാദത്തുകൾ), അല്ലാഹുവിലേക്ക് കൂടുതൽ അടുപ്പിക്കുന്ന പുണ്യപ്രവൃത്തികളുമാണ് അവ.

വിശ്വാസമാകുന്ന വൃക്ഷത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ: ഒരു സത്യവിശ്വാസിക്ക് ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ നന്മകളും സൗഭാഗ്യങ്ങളും സത്യവിശ്വാസത്തിന്റെ ഫലങ്ങളും അതിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങളുമാണ്.

നമ്മുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ഈ അനുഗൃഹീതമായ വൃക്ഷത്തിന്റെ വളർച്ച വർദ്ധിപ്പിച്ചു നൽകാനും, അല്ലാഹുവിനെ ഭയപ്പെടുന്ന സത്യവിശ്വാസികളായ അടിമകളിൽ നമ്മെ ഉൾപ്പെടുത്താനും, നമ്മുടെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നന്നാക്കിത്തരാനും ഉദാരനായ അല്ലാഹുവിനോട്  ചോദിക്കുന്നു. തീർച്ചയായും അവനാണ് ചോദിക്കപ്പെടാൻ ഏറ്റവും അർഹനും പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടാൻ ഏറ്റവും ഉത്തമനും.