അല്ലാഹു നമുക്ക് നൽകിയ അനുഗ്രഹങ്ങളിൽ പെട്ടതാണ്; അവനിലേക്ക് ജനങ്ങളെ ക്ഷണിക്കുക (പ്രബോധനം ചെയ്യുക) എന്ന മാർഗ്ഗം പിന്തുടരാൻ ഭാഗ്യം നൽകിക്കൊണ്ട് നമ്മെ ആദരിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നത്. അല്ലാഹു പറയുന്നു:
وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِّمَّن دَعَآ إِلَى ٱللَّهِ وَعَمِلَ صَٰلِحًا وَقَالَ إِنَّنِى مِنَ ٱلْمُسْلِمِينَ
അല്ലാഹുവിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുകയും സല്കര്മം പ്രവര്ത്തിക്കുകയും തീര്ച്ചയായും ഞാന് മുസ്ലിംകളുടെ കൂട്ടത്തിലാകുന്നു എന്ന് പറയുകയും ചെയ്തവനെക്കാള് ഉത്തമമായ വാക്ക് പറയുന്നവന് ആരുണ്ട്? (ഖുർആൻ:41/33)
അതിനാൽ, ‘അല്ലാഹുവിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുക’ എന്നത് മഹത്തായ ഒരു ദൗത്യവും, ഉൽകൃഷ്ടമായ ജോലിയും, അത്യുന്നതമായ കാര്യവുമാണ്. അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള പ്രബോധകർ പ്രവാചകന്മാരുടെ പാതയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നവരും, അവരുടെ ചര്യകളെ പിൻപറ്റുന്നവരും, അവരുടെ കാൽപ്പാടുകളെ പിന്തുടരുന്നവരുമാണ്.
رُّسُلًا مُّبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى ٱللَّهِ حُجَّةُۢ بَعْدَ ٱلرُّسُلِ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا
സന്തോഷവാര്ത്ത അറിയിക്കുന്നവരും, താക്കീത് നല്കുന്നവരുമായ ദൂതന്മാരായിരുന്നു അവര്. ആ ദൂതന്മാര്ക്ക് ശേഷം ജനങ്ങള്ക്ക് അല്ലാഹുവിനെതിരില് ഒരു ന്യായവും ഇല്ലാതിരിക്കാന് വേണ്ടിയാണത്. അല്ലാഹു പ്രതാപിയും യുക്തിമാനുമാകുന്നു. (ഖുർആൻ:4/165)
പ്രബോധകർ എന്തിനാണോ നിലകൊള്ളുന്നത്, ആ ദൗത്യം ഇവയാണ്: നന്മയെക്കുറിച്ച് സന്തോഷവാർത്ത അറിയിക്കുക, തിന്മയെക്കുറിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുക, ജനങ്ങൾക്ക് മേൽ തെളിവ് സ്ഥാപിക്കുക (സത്യം ബോധ്യപ്പെടുത്തുക), അവർക്ക് നേർമാർഗ്ഗം വ്യക്തമാക്കിക്കൊടുക്കുക.
قُلْ هَٰذِهِۦ سَبِيلِىٓ أَدْعُوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ ۚ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا۠ وَمَنِ ٱتَّبَعَنِى ۖ وَسُبْحَٰنَ ٱللَّهِ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُشْرِكِينَ
(നബിയേ,) പറയുക: ഇതാണ് എന്റെ മാര്ഗം. ദൃഢബോധ്യത്തോട് കൂടി അല്ലാഹുവിലേക്ക് ഞാന് ക്ഷണിക്കുന്നു. ഞാനും എന്നെ പിന്പറ്റിയവരും. അല്ലാഹു എത്ര പരിശുദ്ധന്! ഞാന് (അവനോട്) പങ്കുചേര്ക്കുന്ന കൂട്ടത്തിലല്ല തന്നെ. (ഖുർആൻ:12/108)
ഈയൊരു പദവി നൽകി അല്ലാഹു ആദരിക്കുകയും, ഈ മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാൻ ഭാഗ്യം നൽകുകയും ചെയ്ത ഒരാളുടെ മേൽ നിർബന്ധമായ കാര്യമാണ്; ഈ അനുഗ്രഹത്തിന്റെ മൂല്യം അവൻ തിരിച്ചറിയുകയും, അതിനുള്ള അവകാശങ്ങൾ പാലിക്കുകയും, അതിന്റെ പദവി കാത്തുസൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നത്.
ഈ അനുഗ്രഹത്തെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതിൽ പെട്ടതാണ്, ഇതിന് തൗഫീഖ് ലഭിച്ച വ്യക്തി തന്റെ പരമാവധി കഴിവും പ്രയത്നവും ഉപയോഗിച്ച് ഈ ദൗത്യം അതിന്റെ പൂർണ്ണതയിലും തികവിലും നിർവ്വഹിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുക എന്നത്. അതിനാൽ, ഈ കർമ്മത്തിലൂടെ അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതിയും പരലോക രക്ഷയുമല്ലാതെ മറ്റൊന്നും അവൻ ലക്ഷ്യം വെക്കാൻ പാടില്ല. അതിൽ അവൻ അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ യുടെ കാൽപ്പാടുകളെ പിന്തുടരുന്നവനും അവിടുത്തെ ചര്യ അനുസരിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നവനും ആയിരിക്കണം.
ഒരു പ്രബോധകൻ കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ട ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ട് കാര്യങ്ങൾ ഇവയാണ്: അല്ലാഹുവിനോടുള്ള ആത്മാർത്ഥതയും (ഇഖ്ലാസ്), റസൂൽ ﷺ യോടുള്ള പിൻപറ്റലും (ഇത്തിബാഅ്). ഇവ രണ്ടും കൂടാതെ ഒരു കർമ്മവും അല്ലാഹുവിങ്കൽ സ്വീകരിക്കപ്പെടുകയില്ല.
കൂടാതെ, തന്റെ പ്രബോധനം അതിന്റെ പൂർണ്ണമായ ഫലം പുറത്തു കൊണ്ടുവരുന്നതിനായി ഒരു പ്രബോധകൻ ഉദാത്തമായ സ്വഭാവമഹിമകൾ, മനോഹരമായ മര്യാദകൾ, നല്ല ഗുണങ്ങൾ, ക്ഷമ, സഹനം, സൗമ്യത, ധൃതികൂട്ടായ്മ, ഔദാര്യം, ഉദാരമനസ്കത, വിനയം, എളിമ തുടങ്ങിയ ശ്രേഷ്ഠമായ സ്വഭാവങ്ങളും നന്മയുടെ നാനാവിധ ഗുണങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതനാകേണ്ടതുണ്ട്.
فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ ٱللَّهِ لِنتَ لَهُمْ ۖ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ ٱلْقَلْبِ لَٱنفَضُّوا۟ مِنْ حَوْلِكَ ۖ
(നബിയേ,) അല്ലാഹുവിങ്കല് നിന്നുള്ള കാരുണ്യം കൊണ്ടാണ് നീ അവരോട് സൌമ്യമായി പെരുമാറിയത്. നീ ഒരു പരുഷസ്വഭാവിയും കഠിനഹൃദയനുമായിരുന്നുവെങ്കില് നിന്റെ ചുറ്റില് നിന്നും അവര് പിരിഞ്ഞ് പോയിക്കളയുമായിരുന്നു. (ഖുർആൻ:3/159)
അതുപോലെതന്നെ, അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ തന്റെ സമുദായത്തിന് എങ്ങനെയാണോ ഉത്തമ മാതൃകയായിരുന്നത്, അതുപോലെ ഒരു പ്രബോധകൻ താൻ പ്രബോധനം ചെയ്യുന്ന ജനങ്ങൾക്ക് തന്റെ ആരാധനാകർമ്മങ്ങളിലും, ഇടപാടുകളിലും, സ്വഭാവരീതികളിലും ഉത്തമമായ മാതൃകയായിരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
لَّقَدْ كَانَ لَكُمْ فِى رَسُولِ ٱللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن كَانَ يَرْجُوا۟ ٱللَّهَ وَٱلْيَوْمَ ٱلْـَٔاخِرَ وَذَكَرَ ٱللَّهَ كَثِيرًا
തീര്ച്ചയായും നിങ്ങള്ക്ക് അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതനില് ഉത്തമമായ മാതൃകയുണ്ട്. അതായത് അല്ലാഹുവെയും അന്ത്യദിനത്തെയും പ്രതീക്ഷിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുകയും, അല്ലാഹുവെ ധാരാളമായി ഓര്മിക്കുകയും ചെയ്തു വരുന്നവര്ക്ക്. (ഖുർആൻ:33/21)
ഒരു പ്രബോധകനെ സംബന്ധിച്ച് ഏറ്റവും അപകടകരമായ കാര്യം; താൻ ജനങ്ങളെ വിലക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുക എന്നതും, ജനങ്ങൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്ന തിന്മകളിൽ അവൻ തന്നെ പോയി വീഴുക എന്നതുമാണ്. അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതിലൂടെ അവൻ തന്റെ ആ പ്രവൃത്തിയുടെ തോതനുസരിച്ച് അല്ലാഹുവിന്റെ കടുത്ത കോപത്തിനും അപ്രീതിക്കും പാത്രമായിത്തീരുന്നു. അല്ലാഹു പറയുന്നു:
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ ﴿٢﴾ كَبُرَ مَقْتًا عِندَ ٱللَّهِ أَن تَقُولُوا۟ مَا لَا تَفْعَلُونَ ﴿٣﴾
സത്യവിശ്വാസികളേ, നിങ്ങള് ചെയ്യാത്തതെന്തിന് നിങ്ങള് പറയുന്നു? നിങ്ങള് ചെയ്യാത്തത് നിങ്ങള് പറയുക എന്നുള്ളത് അല്ലാഹുവിങ്കല് വലിയ ക്രോധത്തിന് കാരണമായിരിക്കുന്നു. (ഖു൪ആന്:61/2-3)
أَتَأْمُرُونَ ٱلنَّاسَ بِٱلْبِرِّ وَتَنسَوْنَ أَنفُسَكُمْ وَأَنتُمْ تَتْلُونَ ٱلْكِتَٰبَ ۚ أَفَلَا تَعْقِلُونَ
നിങ്ങള് ജനങ്ങളോട് നന്മ കല്പിക്കുകയും നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം കാര്യത്തില് (അത്) മറന്നുകളയുകയുമാണോ ? നിങ്ങള് വേദഗ്രന്ഥം പാരായണം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുവല്ലോ. നിങ്ങളെന്താണ് ചിന്തിക്കാത്തത് ? (ഖു൪ആന്:2/44)
അതുപോലെതന്നെ, ഒരു പ്രബോധകൻ നിസ്സാരവും തരംതാണതുമായ കാര്യങ്ങളിൽ നിന്നും, മോശമായ സ്വഭാവങ്ങളിൽ നിന്നും, ദുഷ്പ്രവൃത്തികളിൽ നിന്നും സ്വന്തത്തെ ഉയർത്തി നിർത്തേണ്ടതുണ്ട് (വിട്ടുനിൽക്കേണ്ടതുണ്ട്).
അതുപോലെതന്നെ, ഒരു പ്രബോധകൻ തരംതാണ കാര്യങ്ങളിൽ നിന്നും, മോശമായ സ്വഭാവങ്ങളിൽ നിന്നും, ദുഷ്പ്രവൃത്തികളിൽ നിന്നും സ്വന്തത്തെ ഉയർത്തി നിർത്തേണ്ടതുണ്ട് (വിട്ടുനിൽക്കേണ്ടതുണ്ട്). അസൂയ, വിദ്വേഷം, കളവ്, ഏഷണി, പരദൂഷണം, വഞ്ചന, അശ്ലീലം, അഹങ്കാരം തുടങ്ങിയവയെല്ലാം അതിൽ പെട്ടതാണ്.
ലുഖ്മാന് عليه السلام തന്റെ മകന് നൽകിയ മഹത്തായ വസ്വിയ്യത്തുകളിൽ ഇപ്രകാരവുമുണ്ട്:
يَٰبُنَىَّ أَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ وَأْمُرْ بِٱلْمَعْرُوفِ وَٱنْهَ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَٱصْبِرْ عَلَىٰ مَآ أَصَابَكَ ۖ إِنَّ ذَٰلِكَ مِنْ عَزْمِ ٱلْأُمُورِ
എന്റെ കുഞ്ഞുമകനേ, നീ നമസ്കാരം മുറപോലെ നിര്വഹിക്കുകയും സദാചാരം കല്പിക്കുകയും ദുരാചാരത്തില് നിന്ന് വിലക്കുകയും, നിനക്ക് ബാധിച്ച വിഷമങ്ങളില് ക്ഷമിക്കുകയും ചെയ്യുക. തീര്ച്ചയായും ഖണ്ഡിതമായി നിര്ദേശിക്കപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളില് പെട്ടതത്രെ അത്. (ഖു൪ആന് :31/17)
وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِى ٱلْأَرْضِ مَرَحًا ۖ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ
നീ (അഹങ്കാരത്തോടെ) മനുഷ്യരുടെ നേര്ക്ക് നിന്റെ കവിള് തിരിച്ചുകളയരുത്. ഭൂമിയിലൂടെ നീ പൊങ്ങച്ചം കാട്ടി നടക്കുകയും അരുത്. ദുരഭിമാനിയും പൊങ്ങച്ചക്കാരനുമായ യാതൊരാളെയും അല്ലാഹു ഇഷ്ടപ്പെടുകയില്ല. (ഖു൪ആന് :31/18)
وَٱقْصِدْ فِى مَشْيِكَ وَٱغْضُضْ مِن صَوْتِكَ ۚ إِنَّ أَنكَرَ ٱلْأَصْوَٰتِ لَصَوْتُ ٱلْحَمِيرِ
നിന്റെ നടത്തത്തില് നീ മിതത്വം പാലിക്കുക. നിന്റെ ശബ്ദം നീ ഒതുക്കുകയും ചെയ്യുക. തീര്ച്ചയായും ശബ്ദങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തില് ഏറ്റവും വെറുപ്പുളവാക്കുന്നത് കഴുതയുടെ ശബ്ദമത്രെ. (ഖു൪ആന് :31/19)
ഒരു പ്രബോധകൻ ഖിയാമത്ത് നാളിൽ അല്ലാഹു വിന്റെ മുമ്പിൽ താൻ നിൽക്കേണ്ടി വരുന്നതിനെക്കുറിച്ചും, ഈ ഭൗതിക ജീവിതത്തിൽ താൻ ചെയ്ത കർമ്മങ്ങളെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹു വിചാരണ നടത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചും ഓർക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ ഈ കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് പൂർണ്ണമായി ബോധവാനാകും. മാത്രമല്ല, അതിനെ നന്നാക്കിത്തീർക്കാൻ അവൻ കഠിനമായി പരിശ്രമിക്കുകയും, അതിനെ അതിന്റെ പൂർണ്ണതയിലും തികവിലും എത്തിക്കാൻ വേഗതയിൽ പ്രയത്നിക്കുകയും ചെയ്യും.
قَالُوٓا۟ إِنَّا كُنَّا قَبْلُ فِىٓ أَهْلِنَا مُشْفِقِينَ ﴿٢٦﴾ فَمَنَّ ٱللَّهُ عَلَيْنَا وَوَقَىٰنَا عَذَابَ ٱلسَّمُومِ ﴿٢٧﴾
അവര് പറയും: തീര്ച്ചയായും നാം മുമ്പ് നമ്മുടെ കുടുംബത്തിലായിരിക്കുമ്പോള് ഭയഭക്തിയുള്ളവരായിരുന്നു. അതിനാല് അല്ലാഹു നമുക്ക് അനുഗ്രഹം നല്കുകയും, രോമകൂപങ്ങളില് തുളച്ചു കയറുന്ന നരകാഗ്നിയുടെ ശിക്ഷയില് നിന്ന് അവന് നമ്മെ കാത്തുരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. (ഖു൪ആന് :52/26-27)
www.kanzululoom.com