അല്ലാഹുവിന്റെ അടിമകളോട് – പ്രത്യേകിച്ച് ഹാജിമാരോട് – ഒരു ഓര്‍മ്മപ്പെടുത്തൽ 

അല്ലാഹു നൽകിയ അനുഗ്രഹങ്ങളെ എണ്ണിക്കണക്കാക്കുന്നതും, അവൻ തനിക്ക് ചെയ്തുതന്ന ആ വലിയ ഔദാര്യത്തെ മനസ്സാ വരിച്ച് തിരിച്ചറിയുന്നതും അല്ലാഹുവിനോട് നന്ദി കാണിക്കുന്നതിനുള്ള  വലിയൊരു വാതിലാകുന്നു. അല്ലാഹു മുഹമ്മദ് നബി ﷺ യോട് പറയുന്നു:

وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ

നിന്‍റെ രക്ഷിതാവിന്‍റെ അനുഗ്രഹത്തെ സംബന്ധിച്ച് നീ സംസാരിക്കുക. (ഖു൪ആന്‍:93/11)

അനുഗ്രഹങ്ങളെക്കുറിച്ച് ‘സംസാരിക്കുക’ എന്നതുകൊണ്ട് ഇവിടെ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്: ആ അനുഗ്രഹങ്ങളെല്ലാം അല്ലാഹു തന്റെ വലിയ ഔദാര്യം കൊണ്ട് മാത്രം നൽകിയതാണെന്നും, അവന്റെ കാരുണ്യത്താലും കനിവിനാലും മാത്രമാണ് അത് തനിക്ക് വന്നെത്തിയത് എന്നും ഹൃദയം കൊണ്ട് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പ്രകടിപ്പിക്കുക എന്നതാണ്.

അല്ലാഹു തന്റെ ദാസന്മാരുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള സ്തുതിയും കീർത്തനങ്ങളും  ഏറെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവനാണ്. സർവ്വ സ്തുതികൾക്കും കീർത്തനങ്ങൾക്കും മഹത്വത്തിനും അർഹനായവനും അവൻ മാത്രമാകുന്നു.

ഒരു മുസ്ലിം തന്റെ മേൽ നിരന്തരമായി പെയ്തിറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന അല്ലാഹുവിന്റെ എണ്ണമറ്റ അനുഗ്രഹങ്ങളെയും, ഒന്നിനുപിറകെ ഒന്നായി വന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അവന്റെ ഔദാര്യങ്ങളെയും എപ്പോഴും ഹൃദയം കൊണ്ട് തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അവൻ തന്റെ റബ്ബിന്റെ ആ വലിയ കൃപയെയും അളവറ്റ കനിവിനെയും എപ്പോഴും മനസ്സിലാക്കണം; എങ്കിൽ മാത്രമേ ആ തിരിച്ചറിവ്, അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകിയ അല്ലാഹുവിനോടുള്ള തികഞ്ഞ സ്തുതിയായും, കീർത്തനങ്ങളായും , നന്ദിയായും ജീവിതത്തിൽ ഫലം പുറപ്പെടുവിക്കുകയുള്ളൂ.

ഈ ദിവസങ്ങളിൽ നാം ജീവിക്കുന്നത്, അതീവ മഹത്തായ ഒരു പുണ്യകർമ്മത്തിന്റെയും ആദരണീയമായ ഒരു ആരാധനയുടെയും – ഹജ്ജ് – ചൈതന്യത്തിലാണ്. തന്റെ ദാസന്മാരിൽ നിന്ന് അവൻ ഉദ്ദേശിച്ചവർക്ക് മാത്രമാണ് അല്ലാഹു അത് നിർവ്വഹിക്കാനുള്ള വഴികൾ എളുപ്പമാക്കിക്കൊടുത്തത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, അല്ലാഹു ഹജ്ജ് കർമ്മം ചെയ്യാൻ ഭാഗ്യം നൽകി ആദരിച്ചിട്ടുള്ളവർ തങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച ഈ വലിയ അനുഗ്രഹത്തെക്കുറിച്ച് ഹൃദയം കൊണ്ട് ആഴത്തിൽ ചിന്തിക്കേണ്ടതുണ്ട്; അതായത്, തന്റെ വിശുദ്ധ ഭവനത്തിലേക്ക് ഹജ്ജ് ചെയ്യാനായി അല്ലാഹു കാര്യങ്ങൾ എളുപ്പമാക്കിത്തന്നു എന്ന അനുഗ്രഹം. അതോടൊപ്പം തന്നെ, ആ മഹാ അനുഗ്രഹത്തിന് ചുറ്റും അല്ലാഹു ഒന്നിനു പുറകെ ഒന്നായി പൊതിഞ്ഞു നൽകിയിട്ടുള്ള മറ്റ് എണ്ണമറ്റ നന്മകളെക്കുറിച്ചും അവൻ ഒരേസമയം ബോധവാനാകേണ്ടതുണ്ട്.

عن سعيد بن إياس الجُريري عن أبي نضرة العبدي -وهو تابعي جليل روى عن جمْعٍ من الصحابة- قال : كان المسلمون -ويعني بذلك الصحابة حيث أدرك عددًا منهم- يرون أن من شُكْرِ النِّعَم أن يُحَدِّثَ بها.

സഈദ് ബ്നു ഇയാസ് അൽജുരൈരി رحمه الله യിൽ നിന്ന് നിവേദനം: താബിഈ ആയ അബൂ നദ്‌റ അൽഅബ്ദി رحمه الله  പറഞ്ഞു: മുസ്ലിംകൾ – അതായത് അദ്ദേഹം കണ്ടുമുട്ടിയ സ്വഹാബികൾ – കരുതിയിരുന്നത്, അല്ലാഹു നൽകിയ അനുഗ്രഹങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നത് ആ അനുഗ്രഹങ്ങൾക്ക് നന്ദി പറയുന്നതിന്റെ ഭാഗമാണ് എന്നാണ്. (ഇബ്നുജരീര്‍ അത്ത്വബ്രി തന്റെ തഫ്സീറിൽ ഉദ്ധരിച്ചത്)

‘അനുഗ്രഹങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുക’ എന്നതുകൊണ്ട് ഇവിടെ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്: ആ അനുഗ്രഹങ്ങളെല്ലാം അല്ലാഹുവിൽ നിന്ന് മാത്രം ലഭിച്ചതാണെന്ന് ഹൃദയം കൊണ്ട് തിരിച്ചറിയുക എന്നതാണ്. അങ്ങനെ ഒരു അനുഗ്രഹം ലഭിച്ച ഉടനെ ആ മനുഷ്യൻ ഇപ്രകാരം പറയും: “അല്ലാഹു എനിക്ക് ഇന്നയിന്ന അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകിയിരിക്കുന്നു, അവൻ എനിക്ക് ഇന്ന കാര്യം എളുപ്പമാക്കിത്തന്നിരിക്കുന്നു, അവൻ എനിക്ക് വലിയ ഔദാര്യം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.” തീർച്ചയായും ഇത് അനുഗ്രഹങ്ങൾ വർഷിക്കുന്ന അല്ലാഹുവിനോട് നന്ദി കാണിക്കുന്നതിനുള്ള  വലിയൊരു വാതിലാകുന്നു.

ഈ അറിവ് ഇതിന്റെ നിവേദകനായ സഈദ് ബിൻ ഇയാസ് അൽജുരൈരി رحمه الله എന്ന വ്യക്തിയിൽ ഉണ്ടാക്കിയ സ്വാധീനം ശ്രദ്ധേയമാണ്. അബൂ നുഐം حلية ൽ സല്ലാം ബിൻ അബീമുതീഅ് എന്നവരിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യുന്നു: അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ‘ഞങ്ങൾ സഈദ് ബിൻ ഇയാസ് അൽജുരൈരിയുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു. അദ്ദേഹം അപ്പോൾ ഹജ്ജ് കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങിയെത്തിയതേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. (തന്റെ ഹജ്ജ് യാത്രയെക്കുറിച്ച്) അദ്ദേഹം ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞുകൊണ്ടേയിരിക്കുകയായിരുന്നു.

أَبْلَانَا اللهُ فِي سَفَرِنَا كَذَا ، وَأَبْلَانَا فِي سَفَرِنَا كَذَا -يعدِّد نعم الله عليه في حجِّه لبيته الحرام- ثُمَّ قَالَ: كَانَ يُقَالُ إِنَّ تَعْدَادَ النَّعَمِ مِنَ الشُّكْرِ.

അല്ലാഹു ഞങ്ങളുടെ ഈ യാത്രയിൽ ഞങ്ങൾക്ക് ഇന്നയിന്ന നല്ല കാര്യങ്ങൾ നൽകി പരീക്ഷിച്ചു (അനുഗ്രഹിച്ചു), അവൻ ഞങ്ങളുടെ യാത്രയിൽ ഞങ്ങൾക്ക് ഇന്നയിന്ന സൗകര്യങ്ങൾ തന്നു…’ ഇങ്ങനെ തൻ്റെ വിശുദ്ധ ഭവനത്തിലേക്കുള്ള ഹജ്ജ് വേളയിൽ അല്ലാഹു തനിക്ക് ചൊരിഞ്ഞുതന്ന ഓരോ അനുഗ്രഹങ്ങളെയും അദ്ദേഹം എണ്ണിയെണ്ണി പറയുകയായിരുന്നു. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ‘അനുഗ്രഹങ്ങളെ ഇപ്രകാരം എണ്ണിക്കണക്കാക്കുന്നത് അല്ലാഹുവോട് നന്ദി കാണിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന്  പറയാറുണ്ടായിരുന്നു.’

എന്നാൽ ഇന്ന് പല ഹാജിമാരുടെയും അവസ്ഥ എന്തെന്നാൽ, ഹജ്ജ് കർമ്മമെല്ലാം കഴിഞ്ഞ് തിരിച്ചെത്തിയാൽ ഉടനെ തങ്ങൾ അനുഭവിച്ച കഷ്ടപ്പാടുകളെക്കുറിച്ചും, പ്രയാസങ്ങളെക്കുറിച്ചും, യാത്രാക്ലേശങ്ങളെക്കുറിച്ചും മാത്രം സംസാരിക്കാനാണ് അവർ താല്പര്യപ്പെടുന്നത്! അതേസമയം, അല്ലാഹു തങ്ങൾക്ക് ചൊരിഞ്ഞുതന്ന എണ്ണമറ്റ അനുഗ്രഹങ്ങളെ ഓർക്കുന്നതിലും അവ എണ്ണിയെണ്ണി പറയുന്നതിലും അവർ തീർത്തും അശ്രദ്ധരായിപ്പോവുകയും ചെയ്യുന്നു. അല്ലാഹു പറഞ്ഞതുപോലെ:

إِنَّ ٱلْإِنسَٰنَ لِرَبِّهِۦ لَكَنُودٌ

തീര്‍ച്ചയായും മനുഷ്യന്‍ തന്‍റെ രക്ഷിതാവിനോട് നന്ദികെട്ടവന്‍ തന്നെ. (ഖു൪ആന്‍:100/6)

ഹസനുൽ ബസരി رحمه الله ഈ ആയത്തിന്റെ അർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് ഇപ്രകാരം പറയുകയുണ്ടായി:

يعدُّ المصائب وينسى النعم.

അവൻ (മനുഷ്യൻ) തനിക്കുണ്ടായ മുസ്വീബത്തുകളെയും (വിപത്തുകളെയും കഷ്ടപ്പാടുകളെയും) എണ്ണിയെണ്ണി പറയുകയും, അതേസമയം അല്ലാഹു തനിക്ക് നൽകിയ എണ്ണമറ്റ അനുഗ്രഹങ്ങളെ മറന്നുകളയുകയും ചെയ്യുന്നു.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ, അല്ലാഹു ഹജ്ജ് കർമ്മം ചെയ്യാനോ അല്ലെങ്കിൽ അതല്ലാത്ത മറ്റ് അനുഗ്രഹങ്ങളോ ഔദാര്യങ്ങളോ നൽകി അനുഗ്രഹിച്ചിട്ടുള്ള ഏതൊരു മുസ്ലിമും, ആ അനുഗ്രഹങ്ങളെല്ലാം അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിക്കാനും കീർത്തിക്കാനും എടുത്ത് പറയാനും പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ആളുകളുടെ മുന്നിൽ അഹങ്കരിക്കാനോ, പെരുമ നടിക്കാനോ വേണ്ടിയാകരുത് അത്. കാരണം, അത്തരം അഹങ്കാരങ്ങൾ നിയ്യത്തിനെ തകർക്കുകയും ചെയ്ത സൽക്കർമ്മങ്ങളെ മുഴുവൻ നശിപ്പിച്ചു കളയുകയും ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങളാണ്. അല്ലാഹു ഹൃദയ രഹസ്യങ്ങൾ അറിയുന്നവനും, മനസ്സിലുള്ളതിനെ കൃത്യമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നവനുമാകുന്നു. അതിനാൽ, അനുഗ്രഹങ്ങൾ വർഷിക്കുന്ന പ്രതാപശാലിയും പരമോന്നതനുമായ അല്ലാഹുവിനോടുള്ള തികഞ്ഞ നന്ദിയും സ്തുതിയും കീർത്തനവുമായി മാത്രം വേണം അവൻ അല്ലാഹുവിന്റെ അനുഗ്രഹങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാൻ.

ചെറിയ ചില ബുദ്ധിമുട്ടുകളും പ്രയാസങ്ങളും യാത്രാക്ലേശങ്ങളും പൊതിയാത്ത ഒരു കർമ്മവും ജീവിതത്തിലില്ല. പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു സ്ഥലത്തുനിന്ന് മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്കുള്ള യാത്രകളുടെ കാര്യത്തിൽ ഇത് തീർച്ചയായും ഉണ്ടാകും. എന്നാൽ, ഒരു ദാസന്റെ യാത്ര അല്ലാഹുവിനെ അനുസരിക്കുന്നതിന് വേണ്ടിയുള്ളതാണെങ്കിൽ, ഈ പ്രയാസങ്ങൾ അല്ലാഹുവിന്റെ അടുക്കൽ അവന് വലിയ പ്രതിഫലം നേടിത്തരുന്ന ആ യാത്ര അല്ലാഹുവിന്റെ വിശുദ്ധ ഭവനത്തിലേക്കുള്ള ഹജ്ജ് യാത്രയാണെങ്കിലോ അതിന്റെ പ്രതിഫലം എത്രയോ വലുതായിരിക്കും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഒരു വിശ്വാസി തനിക്ക് ഇത്തരം യാത്രകളിൽ അനുഭവപ്പെടുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടുകളെയും കഷ്ടപ്പാടുകളെയും  അല്ലാഹുവിന്റെ അടുക്കൽ നിന്നുള്ള വലിയ പ്രതിഫലമായി കരുതി പ്രതിഫലേച്ഛയോടെ ക്ഷമ പാലിക്കണം.. അതോടൊപ്പം, അല്ലാഹു തനിക്ക് നൽകിയ മഹത്തായ അനുഗ്രഹങ്ങൾക്കും, അളവറ്റ കനിവിനും അവൻ അല്ലാഹുവെ നിരന്തരം സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുകയും വേണം.

അല്ലാഹു നൽകിയ അനുഗ്രഹങ്ങളോട് നന്ദി കാണിക്കുക എന്നത് ആ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോകാതെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതിനും, അവ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നതിനും തുടരുന്നതിനുമുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാരണങ്ങളിൽ ഒന്നാകുന്നു. അത്, നിലവിലുള്ള അനുഗ്രഹങ്ങളെ നഷ്ടപ്പെടാതെ അത് കാത്തുസൂക്ഷിക്കുകയും ലഭിച്ചിട്ടില്ലാത്ത അനുഗ്രഹങ്ങളെ നമ്മിലേക്ക് അടുപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു അല്ലാഹു പറയുന്നു:

وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ ۖ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِى لَشَدِيدٌ

നിങ്ങള്‍ നന്ദികാണിച്ചാല്‍ തീര്‍ച്ചയായും ഞാന്‍ നിങ്ങള്‍ക്ക് (അനുഗ്രഹം) വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചു തരുന്നതാണ്‌. എന്നാല്‍, നിങ്ങള്‍ നന്ദികേട് കാണിക്കുകയാണെങ്കില്‍ തീര്‍ച്ചയായും എന്റെ ശിക്ഷ കഠിനമായിരിക്കും. എന്ന് നിങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവ് പ്രഖ്യാപിച്ച സന്ദര്‍ഭം (ശ്രദ്ധേയമത്രെ). (ഖു൪ആന്‍ :14/7)

അബ്ദുല്ലാഹി ബ്നു മസ്ഊദ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിന്റെ ഒരു പ്രാർത്ഥനയിൽ ഇപ്രകാരമുണ്ട്:

اللهم اجْعَلْنَا شَاكِرِينَ لِنِعْمَتِكَ ، مُثْنِينَ بِهَا، قَائِلِينَ بِهَا، وَأَتْمِمْهَا عَلَيْنَا

അല്ലാഹുവേ! നിന്റെ അനുഗ്രഹങ്ങൾക്ക് നന്ദി കാണിക്കുന്നവരും, ആ അനുഗ്രഹങ്ങൾ കൊണ്ട് നിന്നെ നിരന്തരം വാഴ്ത്തുന്നവരും, അവയെ എടുത്തുപറഞ്ഞ് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നവരും  ആക്കി ഞങ്ങളെ നീ മാറ്റേണമേ. ആ അനുഗ്രഹങ്ങളെ ഞങ്ങൾക്ക് നീ പൂർത്തിയാക്കിത്തരികയും ചെയ്യേണമേ. (അൽഅദബുൽ മുഫ്രദ്)

ഓരോ സത്യവിശ്വാസിയുടെ അവസ്ഥയും ഇപ്രകാരം തന്നെയായിരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അല്ലാഹു അനുഗ്രഹിക്കുമാറാകട്ടെ …. (ആമീൻ)