അല്ലാഹു പറയുന്നു:
إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِى بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِّلْعَٰلَمِينَ ﴿٩٦﴾ فِيهِ ءَايَٰتُۢ بَيِّنَٰتٌ مَّقَامُ إِبْرَٰهِيمَ ۖ وَمَن دَخَلَهُۥ كَانَ ءَامِنًا ۗ وَلِلَّهِ عَلَى ٱلنَّاسِ حِجُّ ٱلْبَيْتِ مَنِ ٱسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَنِىٌّ عَنِ ٱلْعَٰلَمِينَ
തീര്ച്ചയായും മനുഷ്യര്ക്ക് വേണ്ടി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഒന്നാമത്തെ ആരാധനാ മന്ദിരം ബക്കയില് ഉള്ളതത്രെ. (അത്) അനുഗൃഹീതമായും ലോകര്ക്ക് മാര്ഗദര്ശകമായും (നിലകൊള്ളുന്നു.) അതില് വ്യക്തമായ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്- (വിശിഷ്യാ) ഇബ്രാഹീം നിന്ന സ്ഥലം -ഉണ്ട്. ആര് അവിടെ പ്രവേശിക്കുന്നുവോ അവന് നിര്ഭയനായിരിക്കുന്നതാണ്. ആ മന്ദിരത്തില് എത്തിച്ചേരാന് കഴിവുള്ള മനുഷ്യര് അതിലേക്ക് ഹജ്ജ് തീര്ത്ഥാടനം നടത്തല് അവര്ക്ക് അല്ലാഹുവോടുള്ള ബാധ്യതയാകുന്നു. വല്ലവനും അവിശ്വസിക്കുന്ന പക്ഷം അല്ലാഹു ലോകരെ ആശ്രയിക്കാത്തവനാകുന്നു. (ഖു൪ആന്: 3/96-97)
ഏറെ മഹത്വങ്ങളും, സംഗ്രഹിച്ചു പറഞ്ഞാൽ തീരാത്തത്ര വിപുലമായ വിശേഷണങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒന്നായതുകൊണ്ടുതന്നെ, കഅ്ബയിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാൻ മാർഗ്ഗമുള്ള (കഴിവുള്ള) എല്ലാ മുക്കല്ലഫുകൾക്കും (ബാധ്യതയുള്ളവർക്കും) ഹജ്ജ് നിർവ്വഹിക്കൽ അല്ലാഹു നിർബന്ധമാക്കിയിരിക്കുന്നു. തനിക്ക് അനുയോജ്യമായ വാഹനസൗകര്യവും യാത്രയ്ക്കുള്ള വിഭവങ്ങളും (ഭക്ഷണം, പണം തുടങ്ങിയവ) ലഭ്യമാകുന്നതിനെയാണ് ഇവിടെ ‘മാർഗ്ഗം’ എന്നത് കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് ഖുർആൻ ‘സബീലൻ’ (ഒരു മാർഗ്ഗം) എന്ന പദം പ്രയോഗിച്ചത്. ഇത് അന്നുള്ള വാഹനങ്ങൾക്കും ഇനി വരാനിരിക്കുന്ന എല്ലാ പുതിയ യാത്രാ സംവിധാനങ്ങൾക്കും ഒരുപോലെ ബാധകമാണ്. (തഫ്സീറുസ്സഅ്ദി)
അല്ലാഹു പറയുന്നു:
وَأَتِمُّوا۟ ٱلْحَجَّ وَٱلْعُمْرَةَ لِلَّهِ ۚ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا ٱسْتَيْسَرَ مِنَ ٱلْهَدْىِ ۖ ….
നിങ്ങള് അല്ലാഹുവിന് വേണ്ടി ഹജ്ജും ഉംറഃയും പൂര്ണ്ണമായി നിര്വഹിക്കുക. ഇനി നിങ്ങള്ക്ക് (ഹജ്ജ് നിര്വഹിക്കുന്നതിന്) തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടാല് നിങ്ങള്ക്ക് സൗകര്യപ്പെടുന്ന ഒരു ബലിമൃഗത്തെ (ബലിയര്പ്പിക്കേണ്ടതാണ്.) (ഖു൪ആന്: 2/196)
“ഹജ്ജും ഉംറഃയും പൂര്ണ്ണമായി നിര്വഹിക്കുക” എന്ന അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രസ്താവന നിരവധി കാര്യങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു:
ഒന്ന്: ഹജ്ജും ഉംറയും നിർവ്വഹിക്കൽ നിർബന്ധമാണ് (വാജിബ്). അവ രണ്ടും ഓരോ വിശ്വാസിയുടെയും മേലും കടമയാണ്.
രണ്ട്: ഹജ്ജിന്റെയും ഉംറയുടെയും റുക്നുകളും, വാജിബുകളും പൂർണ്ണമായി പാലിച്ചുകൊണ്ട് അവ പൂർത്തിയാക്കൽ നിർബന്ധമാണ്. നബി ﷺ യുടെ പ്രവർത്തി ഇതിന് തെളിവാണ്. അവിടുന്ന് പറഞ്ഞു:
خُذُوا عَنِّي مَنَاسِكَكُمْ
നിങ്ങൾ എന്നിൽ നിന്ന് നിങ്ങളുടെ ഹജ്ജ് കർമ്മങ്ങൾ പഠിക്കുക.
മൂന്ന്: ഉംറ നിർവ്വഹിക്കൽ നിർബന്ധമാണ് (വാജിബ്) എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നവർക്കുള്ള ശക്തമായ തെളിവ് ഈ വചനത്തിലുണ്ട്.
നാല്: ഹജ്ജും ഉംറയും നിർവ്വഹിച്ചു തുടങ്ങിയാൽ (ഇഹ്റാം കെട്ടിയാൽ), അവ സുന്നത്ത് (ഐച്ഛികം) ആണെങ്കിൽ പോലും പൂർത്തിയാക്കൽ നിർബന്ധമാണ്.
അഞ്ച്: ഹജ്ജും ഉംറയും ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മതയോടെയും ഏറ്റവും മനോഹരമായും നിർവ്വഹിക്കണമെന്ന കൽപ്പനയാണിത്. കേവലം നിർബന്ധമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുക എന്നതിലുപരിയായി, ആ കർമ്മങ്ങളെ മികവുറ്റതാക്കുക എന്നത് ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ആറ്: ഹജ്ജും ഉംറയും അല്ലാഹുവിന് വേണ്ടി മാത്രമായി നിഷ്കളങ്കമായി (ഇഖ്ലാസോടെ) നിർവ്വഹിക്കണമെന്ന കൽപ്പനയും ഇതിലുണ്ട്.
ഏഴ്: ഹജ്ജിനോ ഉംറയ്ക്കോ വേണ്ടി ഇഹ്റാം കെട്ടിയ ഒരാൾ, അത് പൂർത്തിയാക്കുന്നത് വരെ യാതൊരു കാരണവശാലും അതിൽ നിന്ന് പുറത്തു കടക്കാൻ (ഇഹ്റാം ഒഴിവാക്കാൻ) പാടില്ലാത്തതാണ്. എന്നാൽ അല്ലാഹു ഒഴിവാക്കിയ ഒരു സാഹചര്യത്തിൽ മാത്രം ഇതിന് ഇളവുണ്ട്; അതാണ് ‘ഹസ്വർ’ (തടയപ്പെടുക). അതുകൊണ്ടാണ് അല്ലാഹു ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞത്: {ഇനി നിങ്ങള്ക്ക് (ഹജ്ജ് നിര്വഹിക്കുന്നതിന്) തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടാല്} അതായത്, രോഗം മൂലമോ, വഴി തെറ്റിപ്പോയതിനാലോ, ശത്രുക്കളുടെ ശല്യം മൂലമോ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും തടസ്സങ്ങൾ കാരണമോ കഅ്ബയിൽ എത്തിച്ചേരാനും കർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാനും സാധിക്കാതെ വരുന്ന സാഹചര്യത്തെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
{നിങ്ങള്ക്ക് സൗകര്യപ്പെടുന്ന ഒരു ബലിമൃഗത്തെ ബലി അർപ്പിക്കുക} അതായത്: തടയപ്പെട്ട വ്യക്തി തനിക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാകുന്ന ഒരു ബലിമൃഗത്തെ അറുക്കേണ്ടതാണ്. ഒരു ഒട്ടകത്തിന്റെയോ പശുവിന്റെയോ ഏഴിലൊന്ന് ഭാഗമോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ആടോ ആണ് ഇപ്രകാരം ബലി നൽകേണ്ടത്. തടയപ്പെട്ട വ്യക്തി ഇത് അറുക്കുകയും, ശേഷം മുടി കളയുകയും ചെയ്യുന്നതോടെ ഇഹ്റാമിൽ നിന്ന് ഒഴിവാകാവുന്നതാണ്. ഹുദൈബിയ സന്ധി നടന്ന വർഷം മുശ്രിക്കുകൾ തടഞ്ഞപ്പോൾ നബി ﷺ യും അനുചരന്മാരും ഇപ്രകാരമാണ് ചെയ്തത്. ഇനി ഒരാൾക്ക് ബലിമൃഗത്തെ കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ, ‘തമത്തുഅ്’ രീതിയിൽ ഹജ്ജ് ചെയ്യുന്നവർ ചെയ്യുന്നതുപോലെ പകരം പത്ത് ദിവസം നോമ്പ് അനുഷ്ഠിക്കേണ്ടതാണ്. അതിനുശേഷം അയാൾക്ക് ഇഹ്റാമിൽ നിന്ന് ഒഴിവാകാം. (തഫ്സീറുസ്സഅ്ദി)
അല്ലാഹു പറയുന്നു:
ٱلْحَجُّ أَشْهُرٌ مَّعْلُومَٰتٌ ۚ فَمَن فَرَضَ فِيهِنَّ ٱلْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِى ٱلْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوا۟ مِنْ خَيْرٍ يَعْلَمْهُ ٱللَّهُ ۗ وَتَزَوَّدُوا۟ فَإِنَّ خَيْرَ ٱلزَّادِ ٱلتَّقْوَىٰ ۚ وَٱتَّقُونِ يَٰٓأُو۟لِى ٱلْأَلْبَٰبِ
ഹജ്ജ് കാലം അറിയപ്പെട്ട മാസങ്ങളാകുന്നു. ആ മാസങ്ങളില് ആരെങ്കിലും ഹജ്ജ് നിര്ബന്ധമാക്കിയാല് (ഹജ്ജ് കര്മ്മത്തില് പ്രവേശിച്ചാല്) പിന്നീട് സ്ത്രീ-പുരുഷ സംസര്ഗമോ ദുര്വൃത്തിയോ തര്ക്കമോ (വഴക്കോ) ഹജ്ജിനിടയില് പാടുള്ളതല്ല. നിങ്ങള് ഏതൊരു സല്പ്രവൃത്തി ചെയ്തിരുന്നാലും അല്ലാഹു അതറിയുന്നതാണ്. (ഹജ്ജിനു പോകുമ്പോള്) നിങ്ങള് യാത്രയ്ക്കുവേണ്ട വിഭവങ്ങള് ഒരുക്കിപ്പോകുക. എന്നാല് യാത്രയ്ക്കു വേണ്ട വിഭവങ്ങളില് ഏറ്റവും ഉത്തമമായത് സൂക്ഷ്മതയാകുന്നു. ബുദ്ധിശാലികളേ, നിങ്ങളെന്നെ സൂക്ഷിച്ച് ജീവിക്കുക. (ഖു൪ആന്:2/197)
ഹജ്ജ് കർമ്മങ്ങൾ നടക്കുന്നത് ജനങ്ങൾക്ക് അറിവുള്ളതും പ്രസിദ്ധവുമായ നിശ്ചിത മാസങ്ങളിലാണെന്ന് അല്ലാഹു ഇതിലൂടെ അറിയിക്കുന്നു. നോമ്പിന് അതിന്റെ മാസം (റമളാൻ) പ്രത്യേകമായി നിശ്ചയിച്ചു നൽകേണ്ടി വന്നതുപോലെയോ, അഞ്ച് നേരത്തെ നമസ്കാരങ്ങളുടെ സമയം പ്രത്യേകം വിവരിച്ചു കൊടുക്കേണ്ടി വന്നതുപോലെയോ ഉള്ള ഒരു വിശദീകരണം ഹജ്ജിന്റെ മാസങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ ആവശ്യമായിരുന്നില്ല. കാരണം, ഇബ്രാഹിം നബി (അ) യുടെ മില്ലത്തിന്റെ (മാർഗ്ഗത്തിന്റെ) ഭാഗമായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരമ്പരയിൽ ഹജ്ജ് എന്നത് എക്കാലത്തും സുപരിചിതവും തുടർന്നുപോരുന്നതുമായ ഒന്നായിരുന്നു. ഭൂരിഭാഗം പണ്ഡിതന്മാരുടെയും അഭിപ്രായത്തിൽ ഈ ‘നിശ്ചിത മാസങ്ങൾ’ എന്നത് ശവ്വാൽ, ദുൽഖഅ്ദ, ദുൽഹിജ്ജയിലെ ആദ്യ പത്ത് ദിവസങ്ങൾ എന്നിവയാണ്. ഈ സമയങ്ങളിലാണ് സാധാരണയായി ഹജ്ജിനായി ഇഹ്റാം കെട്ടാറുള്ളത്.
{ആ മാസങ്ങളില് ആരെങ്കിലും ഹജ്ജ് നിര്ബന്ധമാക്കിയാല്} അതായത് ഹജ്ജിനായി ഇഹ്റാം കെട്ടിയാൽ എന്നർത്ഥം. കാരണം, ഹജ്ജ് കർമ്മം ആരംഭിക്കുന്നതോടെ അത് (പൂർത്തിയാക്കൽ) നിർബന്ധമായിത്തീരുന്നു, അത് സുന്നത്ത് (ഐച്ഛികം) ആയ ഹജ്ജ് ആണെങ്കിൽ പോലും.
ഇമാം ശാഫിഈ (റ) യും അദ്ദേഹത്തെ പിൻപറ്റുന്നവരും ഈ വചനത്തെ ആധാരമാക്കി തെളിവുപിടിക്കുന്നത്, ഹജ്ജിന്റെ മാസങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപ് ഹജ്ജിനായി ഇഹ്റാം കെട്ടുന്നത് അനുവദനീയമല്ല എന്നാണ്. എന്നാൽ, ഹജ്ജിന്റെ മാസങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഇഹ്റാം കെട്ടുന്നത് സാധുവാകുമെന്ന ഭൂരിഭാഗം പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായത്തിനാണ് ഈ സൂക്തത്തിൽ തെളിവുള്ളതെന്ന് പറയുന്നതാകും കൂടുതൽ അനുയോജ്യം. കാരണം, ‘ആ മാസങ്ങളിൽ ആരെങ്കിലും ഹജ്ജ് നിർബന്ധമാക്കിയാൽ (ഇഹ്റാം കെട്ടിയാൽ)’ എന്ന അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രയോഗം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഹജ്ജ് ആ മാസങ്ങളിലോ അല്ലെങ്കിൽ അതിന് മുൻപോ സംഭവിക്കാം എന്നാണ്. അല്ലെങ്കിൽ അല്ലാഹു ആ മാസങ്ങളെ പ്രത്യേകം പരിമിതപ്പെടുത്തി പറയുമായിരുന്നില്ല.
{സ്ത്രീ-പുരുഷ സംസര്ഗമോ ദുര്വൃത്തിയോ വഴക്കോ ഹജ്ജിനിടയില് പാടുള്ളതല്ല} അതായത്: ഹജ്ജിനായുള്ള ഇഹ്റാമിനെ നിങ്ങൾ ബഹുമാനിക്കുകയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് നിർബന്ധമാണ്; പ്രത്യേകിച്ച് അത് ഹജ്ജിന്റെ മാസങ്ങളിൽ സംഭവിക്കുമ്പോൾ. അതിനെ നിഷ്ഫലമാക്കുന്നതോ അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ പ്രതിഫലം കുറയ്ക്കുന്നതോ ആയ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിൽ നിന്നും നിങ്ങൾ അതിനെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതിൽ പ്രധാനമാണ് الرَّفَثِ (അശ്ലീലം). ലൈംഗിക ബന്ധവും, വാക്ക് കൊണ്ടോ പ്രവർത്തി കൊണ്ടോ അതിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പ്രാഥമിക കാര്യങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകൾക്ക് മുമ്പിലോ അവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിലോ ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ അതീവ ജാഗ്രത പാലിക്കണം.
الْفُسُوقُ (ദുര്വൃത്തി) എന്നാൽ: അല്ലാഹുവിനോടുള്ള എല്ലാവിധ അനുസരണക്കേടുകളും (പാപങ്ങളും) അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇഹ്റാമിൽ നിഷിദ്ധമാക്കപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
الْجِدَالُ (തര്ക്കം) എന്നാൽ: തർക്കങ്ങൾ, വഴക്കുകൾ, പിണക്കങ്ങൾ എന്നിവയാണ്. കാരണം ഇവ തിന്മകളെ ഇളക്കിവിടുകയും (മനുഷ്യർക്കിടയിൽ) ശത്രുതയുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
അല്ലാഹുവിനു മുന്നിലുള്ള തികഞ്ഞ വിനയവും വിധേയത്വവുമാണ് ഹജ്ജിന്റെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം. സാധ്യമായ സൽകർമ്മങ്ങളിലൂടെ അവനിലേക്ക് കൂടുതൽ അടുക്കാനും തിന്മകളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാനും വിശ്വാസി പരിശ്രമിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇപ്രകാരം ചെയ്യുമ്പോഴാണ് ഒരു ഹജ്ജ് ‘മബ്റൂർ’ (സ്വീകാര്യമായത്) ആയി മാറുന്നത്. സ്വീകരിക്കപ്പെട്ട ഹജ്ജിന് സ്വർഗ്ഗമല്ലാതെ മറ്റൊരു പ്രതിഫലവുമില്ല. മേൽപ്പറഞ്ഞ തിന്മകൾ എല്ലാ കാലത്തും എല്ലാ സ്ഥലത്തും നിഷിദ്ധമാണെങ്കിലും, ഹജ്ജിന്റെ വേളയിൽ അവയുടെ ഗൗരവം വർദ്ധിക്കുകയും കണിശമായ വിലക്ക് വരികയും ചെയ്യുന്നു.
നീ അറിയുക: പാപങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് കൊണ്ട് മാത്രം അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള അടുപ്പം പൂർണ്ണമാകില്ല, മറിച്ച് കൽപ്പനകൾ (അല്ലാഹു കൽപ്പിച്ച നന്മകൾ) കൂടി നിർവ്വഹിക്കുമ്പോഴാണ് അത് പൂർണ്ണമാകുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് അല്ലാഹു ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞത്: {നിങ്ങൾ ഏതൊരു നന്മ ചെയ്താലും അല്ലാഹു അത് അറിയുന്നു} ഇവിടെ ‘ഏതൊരു’ (مِنْ) എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചത് നന്മകളുടെ വ്യാപ്തിയെ സൂചിപ്പിക്കാനാണ്. അതായത്, ചെറുതോ വലുതോ ആയ എല്ലാവിധ പുണ്യകർമ്മങ്ങളും ആരാധനകളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അല്ലാഹു അത് അറിയുന്നു എന്നത് സൽകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യാനുള്ള വലിയൊരു പ്രചോദനമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് പവിത്രമായ ആ സ്ഥലങ്ങളിലും (മക്കയിലും പരിസരങ്ങളിലും) ആദരണീയമായ സമയങ്ങളിലും ഇത് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. അതിനാൽ അവിടെ വെച്ച് നമസ്കാരം, നോമ്പ്, ദാനധർമ്മം, ത്വവാഫ്, വാക്കിലും പ്രവർത്തിയിലുമുള്ള ഉപകാരങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ സാധ്യമായ എല്ലാ നന്മകളും വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
പിന്നീട്, ഈ അനുഗൃഹീത യാത്രയ്ക്കായി പാഥേയം (യാത്രയ്ക്കാവശ്യമായ വിഭവങ്ങൾ) കരുതാൻ അല്ലാഹു കൽപ്പിച്ചു. കാരണം, ആവശ്യമായ പാഥേയം കരുതുന്നതിലൂടെ സൃഷ്ടികളോട് ചോദിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് ഒഴിവാകാനും അവരുടെ കൈവശമുള്ള ധനത്തിലേക്ക് ആഗ്രഹത്തോടെ നോക്കാതിരിക്കാനും സാധിക്കും. പാഥേയം ധാരാളമായി കരുതുന്നത് സഹയാത്രികർക്ക് ഉപകാരപ്പെടാനും അവരെ സഹായിക്കാനും ഉപകരിക്കും; അത് ലോകരക്ഷിതാവിങ്കൽ വലിയ പ്രതിഫലം ലഭിക്കാൻ കാരണമാവുകയും ചെയ്യും. ശരീരത്തിന് കരുത്തേകാൻ ആവശ്യമായ ഇത്തരം ഭൗതികമായ പാഥേയങ്ങൾ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിച്ചേരാനുള്ള ഒരു ഉപാധിയും ജീവിത വിഭവവുമാണ്.
എന്നാൽ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ഒരുപോലെ ഉടമസ്ഥന് ഉപകരിക്കുന്ന യഥാർത്ഥവും ശാശ്വതവുമായ പാഥേയം ‘തഖ്വ’ (അല്ലാഹുവിനോടുള്ള ഭയഭക്തി) ആകുന്നു. ശാശ്വത ലോകത്തേക്കുള്ള (പരലോകം) പാഥേയമാണത്. ഏറ്റവും പരിപൂർണ്ണമായ ആനന്ദത്തിലേക്കും മഹത്തായ നിത്യസുഖത്തിലേക്കും ഒരാളെ എത്തിക്കുന്നത് ഈ സമ്പാദ്യമാണ്. ആരെങ്കിലും ഈ പാഥേയം (തഖ്വ) ഉപേക്ഷിക്കുന്നുവോ, അവൻ വഴിയിൽ ഒറ്റപ്പെട്ടുപോയവനാണ്; അവൻ എല്ലാവിധ തിന്മകൾക്കും ഇരയാകാൻ സാധ്യതയുള്ളവനും മുത്തഖീങ്ങളുടെ (ഭയഭക്തിയുള്ളവരുടെ) ലോകത്ത് എത്തിച്ചേരുന്നതിൽ നിന്ന് തടയപ്പെട്ടവനുമാണ്. തഖ്വയുടെ മഹത്വത്തെയാണ് ഈ വരികൾ പുകഴ്ത്തുന്നത്.
പിന്നീട് ബുദ്ധിശാലികളോട് തഖ്വ കൈക്കൊള്ളാൻ കൽപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: ‘ബുദ്ധിമാന്മാരേ, നിങ്ങൾ എന്നെ ഭയപ്പെടുവിൻ.’ അതായത്, സ്ഥിരതയുള്ള ബുദ്ധിയുടമകളേ, നിങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവിനെ നിങ്ങൾ ഭയപ്പെടുക. ബുദ്ധി ഉപദേശിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും മഹത്തായ കാര്യം അല്ലാഹുവിനെ ഭയപ്പെടുക (തഖ്വ) എന്നതാണ്. അത് ഉപേക്ഷിക്കുക എന്നത് അജ്ഞതയുടെയും ചിന്താപരമായ തകരാറിന്റെയും തെളിവാണ്. (തഫ്സീറുസ്സഅ്ദി)
www.kanzululoom.com