بسم الله الرحمن الرحيم
إن الحمد لله نحمده ونستعينه ونستغفره ونتوب إليه، ونعوذ بالله من شرور أنفسنا وسيئات أعمالنا، من يهده الله فلا مضل له، ومن يضلل فلا هادي له، وأشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له، وأشهد أن محمدا عبده ورسوله صلى الله وسلم عليه، وعلى آله وأصحابه أجمعين، أ ما بعد:
ഇതൊരു സുപ്രധാന വിഷയമാണ്, അതിന്റെ ചില വശങ്ങൾ നാം ഒരു മുൻകരുതൽ എന്ന നിലയിൽ അവലോകനം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. കാരണം, ഒരു കാര്യത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ, അനന്തരഫലങ്ങൾ, ദോഷങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് അറിയുന്നത് അടിമക്ക് അതിൽ നിന്ന് ഒരുതരം സുരക്ഷ നൽകുകയും അതിൽ വീഴുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യും. പണ്ടുള്ളവർ പറയാറുണ്ടായിരുന്നു: “ഒരാൾക്ക് അറിയാത്ത കാര്യത്തിൽ നിന്ന് അവൻ എങ്ങനെയാണ് സൂക്ഷ്മത പാലിക്കുക?” ആരാണോ കുഴപ്പങ്ങളെക്കുറിച്ചോ (ഫിത്ന) അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ചോ, അനന്തരഫലങ്ങളെക്കുറിച്ചോ അറിയാത്തത്, അവൻ ഒരുപക്ഷേ അതിൽ അകപ്പെടുകയും, അതവന്റെ ജീവിതത്തിന് ദോഷം വരുത്തുകയും, പിന്നീട് വലിയ ഖേദത്തിന് കാരണമായിത്തീരുകയും ചെയ്യും.
കുഴപ്പങ്ങളുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിയുന്നത് ഒരു അടിമക്ക് വളരെ പ്രയോജനകരമാണ്. കാരണം അത് കാര്യങ്ങളുടെ അനന്തരഫലങ്ങളിലേക്കും അന്തിമഫലങ്ങളിലേക്കും നോക്കലാണ്. ഇത് ഒരു അടിമയുടെ വിവേകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അതായത്, ഏതൊരു കാര്യത്തിലും മുന്നോട്ട് പോകുന്നതിന് മുൻപ്, അതിന്റെ ഫലങ്ങളെയും പ്രത്യാഘാതങ്ങളെയും കുറിച്ച് അവൻ ചിന്തിക്കുന്നു. ഇക്കാരണത്താലാണ് ഇമാം അഹ്മദിന്റെ (رحمه الله) ജീവചരിത്രത്തിൽ ഇപ്രകാരം വന്നിട്ടുള്ളത്: ബഗ്ദാദിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കൂട്ടം പണ്ഡിതന്മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട്ടിൽ വന്നു. അവർ പറഞ്ഞു: “ഓ അബൂ അബ്ദില്ലാ, ഈ വിഷയം (ഖുർആൻ സൃഷ്ടിവാദവും മറ്റ് ബിദ്അത്തുകളും) വളരെ വ്യാപകമായിരിക്കുന്നു.” അപ്പോൾ അബൂ അബ്ദില്ലാ അവരോട് ചോദിച്ചു: “നിങ്ങൾക്ക് എന്താണ് വേണ്ടത്?” അവർ പറഞ്ഞു: “ഞങ്ങൾ താങ്കളോട് കൂടിയാലോചിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു – ഞങ്ങൾക്ക് ഈ ഭരണാധികാരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലോ അധികാരത്തിലോ തൃപ്തിയില്ല!” അപ്പോൾ അബൂ അബ്ദില്ലാ കുറച്ചുനേരം അവരുമായി സംവാദം നടത്തുകയും ശേഷം അവരോട് പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങൾ കൊണ്ട് [തിന്മയെ] വെറുക്കണം, [ഭരണാധികാരിയോടുള്ള] അനുസരണത്തിൽ നിന്ന് ഒരു കൈയ്യും പിൻവലിക്കരുത്, മുസ്ലിംകളുടെ ഐക്യം തകർക്കരുത്, നിങ്ങളുടെ രക്തമോ നിങ്ങളോടൊപ്പമുള്ള മുസ്ലിംകളുടെ രക്തമോ ചിന്തരുത്. നിങ്ങളുടെ കാര്യത്തിന്റെ പരിണതഫലം നോക്കുക, ഒരു പുണ്യവാൻ ആശ്വാസം കണ്ടെത്തുകയോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ദുഷ്ടനിൽ നിന്ന് ആശ്വാസം ലഭിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് വരെ ക്ഷമിക്കുക.” കുഴപ്പങ്ങളുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെയും അനന്തരഫലങ്ങളെയും കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാനുള്ള ഒരു ആഹ്വാനമായിരുന്നു ഇത്.
അദ്ദേഹം അവരോട് സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു, എന്നാൽ അവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ സ്വീകരിക്കാതെ അവിടെനിന്നും പോയി. അവർ തങ്ങളുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്നു. അവർ ഇമാം അഹ്മദിന്റെ മരുമകനെയും അതേ പാതയിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു, എന്നാൽ അവന്റെ പിതാവ് അവനെ വിലക്കി: “അവരുമായി സഹകരിക്കുന്നതിനെ സൂക്ഷിക്കുക; ഇമാം അഹ്മദ് അവരെ ഒരു തിന്മയിൽ നിന്നല്ലാതെ വിലക്കിയിട്ടില്ല.” അങ്ങനെ അവൻ ഒഴിഞ്ഞുമാറി. അവസാനം, അവരുടെ കഥ അവസാനിച്ചത് അവർ ഭരണാധികാരിക്കെതിരെ കലാപം നടത്തുന്നതിലാണ്. ഇമാം അഹ്മദ് (رحمه الله) മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയ അതേ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ തന്നെ സംഭവിച്ചു: ചിലർ കൊല്ലപ്പെട്ടു, മറ്റുള്ളവർ തടവിലാക്കപ്പെട്ടു, എന്നാൽ പരിഷ്കരണത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അവർക്ക് യാതൊന്നും നേടാനായില്ല.
കാര്യങ്ങളുടെ അനന്തരഫലങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുകയും, തിടുക്കവും എടുത്തുചാട്ടവും ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഒരു അടിമക്ക് ഏറ്റവും പ്രയോജനകരമായ കാര്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് മഹാനായ സ്വഹാബി അബ്ദുല്ലാഹ് ഇബ്നു മസ്ഊദ് (رضي الله عنه) പറഞ്ഞത്:
إنها ستكون أمور مشتبهات فعليكم بالتؤدة فإنك أن تكون تابعا في الخير ، خيرا من أن تكون رأسا في الشر .
നിശ്ചയമായും, ആശയക്കുഴപ്പമുണ്ടാക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ വരും; അപ്പോൾ നിങ്ങൾ ശാന്തമായ ആലോചന (التؤدة) പാലിക്കണം. കാരണം, തിന്മയിൽ ഒരു നേതാവാകുന്നതിനേക്കാൾ നല്ലത് നന്മയിൽ ഒരു അനുയായി ആകുന്നതാണ്. (ഇബ്നുഅബീശൈബ, ബൈഹഖി)
അതിനാൽ, അദ്ദേഹം ‘തുഅ്ദ’ അഥവാ ക്ഷമയും സംയമനവും തിടുക്കമില്ലായ്മയും ഉപദേശിച്ചു.
ഇമാം ബുഖാരി (رحمه الله) തന്റെ ‘അൽ-അദബുൽ മുഫ്റദ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ അലി ഇബ്നു അബീ ത്വാലിബിൽ (رضي الله عنه) നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യുന്നു:
لاَ تَكُونُوا عُجُلاً مَذَايِيعَ بُذُرًا، فَإِنْ مِنْ وَرَائِكُمْ بَلاَءً مُبَرِّحًا مُمْلِحًا، وَأُمُورًا مُتَمَاحِلَةً رُدُحًا.
നിങ്ങൾ തിടുക്കം കൂട്ടുന്നവരും, വായാടികളും, വിവേകമില്ലാതെ കാര്യങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവരും ആകരുത്. കാരണം നിങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ കഠിനമായ കുഴപ്പങ്ങളും ഭാരമേറിയ കാര്യങ്ങളുമുണ്ട്. (അദബുൽ മുഫ്റദ്:327)
അങ്ങനെ അദ്ദേഹം മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ ഉപദേശിച്ചു. ഒന്ന്, തിടുക്കം കാണിക്കരുത് (عُجُلاً). ഒരാൾ ശാന്തതയും ആലോചനയും പാലിച്ച്, അനന്തരഫലങ്ങൾ പരിഗണിച്ച്, അതിനുശേഷം മാത്രം മുന്നോട്ട് പോകണം. രണ്ടാമത്തേത്, “വായാടികളാകരുത്” (مَذَايِيعَ) – കുഴപ്പങ്ങൾ ആളിക്കത്തുമ്പോൾ, ഒരാൾ തന്റെ വാക്കുകളിലൂടെയും പ്രസ്താവനകളിലൂടെയും അതിന് ഇന്ധനം നൽകുന്നവനാകരുത്. മൂന്നാമത്തേത്, “വിവേകമില്ലാതെ കാര്യങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവരാകരുത്” (بُذُرًا) – അതായത്, കുഴപ്പങ്ങളുടെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ അത് പ്രചരിപ്പിക്കാൻ തിടുക്കം കൂട്ടുന്നവരാകരുത്.
നബി ﷺ ഉമ്മത്തിന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും, കുഴപ്പങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമെന്ന് അറിയിക്കുകയും, അതിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിനെതിരെ താക്കീത് നൽകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അബൂഹുറൈറയുടെ (رضي الله عنه) ഹദീസിൽ നബി ﷺ പറയുന്നു:
سَتَكُونُ فِتَنٌ الْقَاعِدُ فِيهَا خَيْرٌ مِنَ الْمَاشِي وَالْمَاشِي فِيهَا خَيْرٌ مِنَ السَّاعِي
കുഴപ്പങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. ആ സമയത്ത് ഇരിക്കുന്നവൻ നടക്കുന്നവനേക്കാൾ ഉത്തമനാണ്, നടക്കുന്നവൻ ഓടുന്നവനേക്കാൾ ഉത്തമനാണ്. (ബുഖാരി, മുസ്ലിം)
അതായത്, ഒരാൾ പരീക്ഷണം ഇളക്കിവിടുന്നതിൽ നിന്നും ആളിക്കത്തിക്കുന്നതിൽ നിന്നും എത്രത്തോളം അകന്നുനിൽക്കുന്നുവോ, അത്രത്തോളം അവന് നല്ലതാണ്. അതിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുകയും, അതിൽ നിന്നും മുസ്ലിംകളെയും രക്ഷിക്കാൻ അല്ലാഹുവിനോട് പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്യുക. സ്വഹീഹ് മുസ്ലിമിൽ സൈദ് ഇബ്നു ഥാബിതിൽ (رضي الله عنه) നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്ത ഹദീസിൽ നബി ﷺ പറയുന്നു:
تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنَ الْفِتَنِ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ
കുഴപ്പങ്ങളിൽ നിന്ന്, അവയുടെ പ്രത്യക്ഷമായവയിൽ നിന്നും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവയിൽ നിന്നും നിങ്ങൾ അല്ലാഹുവിൽ ശരണം തേടുക. (മുസ്ലിം:2867)
അതിനാൽ കുഴപ്പങ്ങളിൽ നിന്ന് ശരണം തേടുകയും, അവയിൽ നിന്നും മുസ്ലിംകളെ രക്ഷിക്കാൻ അല്ലാഹുവിനോട് പ്രാർത്ഥിക്കുകയും വേണം.
ഇതൊരു മുസ്ലിം ശ്രദ്ധയോടെ മുറുകെ പിടിക്കേണ്ട കാര്യമാണ്. കാരണം യഥാർത്ഥ സംരക്ഷകൻ അല്ലാഹുവാണ്. അതിനാൽ അടിമ അല്ലാഹുവിലേക്ക് ആത്മാർത്ഥമായി തിരിയുകയും, തന്നെയും മുസ്ലിംകളെയും കുഴപ്പങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാൻ പ്രാർത്ഥിക്കുകയും വേണം. ഇത് ഓരോ മുസ്ലിമിന്റെയും ബാധ്യതയാണ്. കുഴപ്പങ്ങളുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള അറിവ് ഒരു വ്യക്തിക്ക് പ്രയോജനം ചെയ്യും. കാരണം, അതിൽ അകപ്പെടുന്നതിനുമുമ്പ് അതിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിയുന്നത് ഒരു വ്യക്തിക്ക് അതിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണവും അതിൽ വീഴാതിരിക്കാനുള്ള ജാഗ്രതയും നൽകുന്നു. “സന്തുഷ്ടവാൻ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് പാഠം ഉൾക്കൊണ്ടവനാണ്” എന്ന് പറയുന്നതുപോലെ.
അതിനാൽ, ഒരു പരീക്ഷണത്തിലേക്ക് എടുത്തുചാടുന്നതിന് മുമ്പ് അവൻ നോക്കുകയും, ചിന്തിക്കുകയും, ആലോചിക്കുകയും, അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കുകയും, വിജ്ഞാനമുള്ളവരോട് ചോദിക്കുകയും വേണം. അല്ലെങ്കിൽ അവൻ അതിലൊരു നേതാവാകുകയോ, തനിക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും തിന്മയുടെ വാതിൽ തുറക്കുന്നവനാകുകയോ ചെയ്തേക്കാം. അനസ് ഇബ്നു മാലിക്കിൽ (رضي الله عنه) നിന്നുള്ള ഹദീസിൽ നബി ﷺ പറയുന്നു:
إن من الناس ناسا مفاتيح للخير مغاليق للشر, وإن من الناس ناسا مفاتيح للشر مغاليق للخير, فطوبى لمن جعل الله تعالى مفاتيح الخير على يديه, وويل لمن جعل الله تعالى مفاتيح الشر على يديه.
ജനങ്ങളിൽ ചിലർ നന്മയുടെ താക്കോലുകളും തിന്മയുടെ പൂട്ടുകളുമാണ്. മറ്റു ചിലർ തിന്മയുടെ താക്കോലുകളും നന്മയുടെ പൂട്ടുകളുമാണ്. അല്ലാഹു ആരുടെ കൈകളിലാണോ നന്മയുടെ താക്കോൽ വെച്ചത്, അവന് സന്തോഷവാർത്ത. അല്ലാഹു ആരുടെ കൈകളിലാണോ തിന്മയുടെ താക്കോൽ വെച്ചത്, അവന് നാശം. (അസ്വഹീഹ:1332)
ഒരു മുസ്ലിം തിന്മയുടെ താക്കോലോ, അതിന്റെ നേതാവോ, അതിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നവനോ ആകുന്നതിൽ നിന്ന് സ്വയം ഉയരണം. അത്തരം പ്രവൃത്തികൾ അവനെയും മറ്റുള്ളവരെയും കുഴപ്പത്തിലാക്കുകയും, അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഇഹത്തിലും പരത്തിലും പ്രശംസനീയമല്ലാതായിത്തീരുകയും ചെയ്യും.
ചുരുക്കത്തിൽ, കുഴപ്പങ്ങളുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ചും അതിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ദോഷങ്ങളെയും അപകടങ്ങളെയും കുറിച്ചുമുള്ള അറിവ് മുസ്ലിമിന് വലിയ പ്രയോജനം നൽകുന്നു. കുഴപ്പങ്ങളുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ എണ്ണിയാലൊടുങ്ങാത്തതാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ, ഞാൻ അവയിൽ ചിലതിനെയും ചില അനന്തരഫലങ്ങളെയും കുറിച്ച് സൂചിപ്പിക്കും. അതിൽ നമുക്കെല്ലാവർക്കും നന്മയും പ്രയോജനവും ഉണ്ടാകുമെന്ന് അല്ലാഹുവിൽ ഞാൻ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
ഒന്നാമത്തെ പ്രത്യാഘാതം: ആരാധനയിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകൽ
കുഴപ്പങ്ങളുടെ (ഫിത്ന) പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, അത് ഒരു അടിമയെ ആരാധനയിൽ നിന്ന് അകറ്റിക്കളയുന്നു എന്നതാണ്. യഥാർത്ഥത്തിൽ, ആരാധനക്ക് വേണ്ടിയാണ് അവനെ സൃഷ്ടിച്ചത്, അനുസരണത്തിന് വേണ്ടിയാണ് അവനെ ഭൂമിയിൽ കൊണ്ടുവന്നത്. എന്നാൽ ഫിത്നയുടെ കാലത്ത്, അവൻ അല്ലാഹുവിനെ സ്മരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകുകയും, അവന്റെ ജീവിതവും സമയവും വെറും സംസാരങ്ങളിലും, ആളിക്കത്തുന്ന പ്രശ്നങ്ങളിലും, ഫിത്നകളിലും മുഴുകിപ്പോകുന്നു.
അവന്റെ ഹൃദയം അസ്വസ്ഥവും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലുമായിരിക്കും; അവനൊരിക്കലും വിശ്രമമോ സമാധാനമോ ലഭിക്കുകയില്ല. ശാന്തതയോടെ അല്ലാഹുവിനെ സ്മരിക്കാൻ അവന് കഴിയില്ല. അതിനാൽ, അവന്റെ ഹൃദയം അസ്വസ്ഥവും ചിന്തകൾ ചിതറിയതുമായിരിക്കും. ഇക്കാരണത്താൽ, നമ്മുടെ നബിയിൽ ﷺ നിന്ന് ശരിയായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട ഹദീസിൽ ഇപ്രകാരം വന്നിരിക്കുന്നു:
عبادةٌ في الهرجِ والفتنةِ كهِجرةٍ إليَّ
കുഴപ്പങ്ങളുടെ (ഹർജ്) സമയത്തുള്ള ആരാധന എന്നിലേക്ക് പലായനം (ഹിജ്റ) ചെയ്യുന്നത് പോലെയാണ്. (ത്വബ്റാനി, സ്വഹീഹുൽ ജാമിഅ് 3974)
‘അൽ-ഹർജ്’ എന്നത് ജനങ്ങൾക്കിടയിലുണ്ടാകുന്ന കുഴപ്പങ്ങളെയും അരാജകത്വത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കാര്യങ്ങൾ വഷളാവുകയും, ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഫിത്നയും കൊലപാതകവും വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, അത്തരം സമയങ്ങളിൽ അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിക്കുന്നതിൽ മുഴുകുന്നവൻ നബിയിലേക്ക് ﷺ ഹിജ്റ ചെയ്തവനെപ്പോലെയാണ്. ഇത് കാണിക്കുന്നത്, കുഴപ്പങ്ങളുടെ സമയത്ത് ആരാധനയിൽ മുഴുകുന്നവൻ അനുഗ്രഹീതനും ഫിത്നയുടെ മാലിന്യങ്ങളിൽ നിന്ന് സുരക്ഷിതനുമാണെന്നാണ്.
അതുപോലെ, ഫിത്നയുടെ സമയത്ത് ഒരു വ്യക്തിക്ക് ഏറ്റവും ഉചിതമായ കാര്യം ആരാധനയിലേക്ക് തിരിയുകയും ഫിത്ന ഒഴിവാക്കുകയുമാണെന്നും ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതുവഴി അവന് സന്തോഷവും ആശ്വാസവും സമാധാനവും നേടാനാകും. ഇക്കാരണത്താൽ, നബിയിൽ ﷺ നിന്ന് ശരിയായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട ഹദീസിൽ ഇപ്രകാരം കാണാം: “തീർച്ചയായും, യഥാർത്ഥ സന്തോഷവാൻ കുഴപ്പങ്ങളിൽ നിന്ന് അകറ്റി നിർത്തപ്പെട്ടവനാണ്.” അദ്ദേഹം അത് മൂന്ന് തവണ ആവർത്തിച്ചു. അതുകൊണ്ട്, സന്തോഷം കുടികൊള്ളുന്നത് കുഴപ്പങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുന്നതിലും, അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിക്കുന്നതിലും, സ്മരിക്കുന്നതിലും, അനുസരിക്കുന്നതിലുമാണ്. സ്വഹീഹായ ഹദീസിൽ നബി ﷺ യുടെ ഭാര്യ ഉമ്മുസലമയിൽ (رضي الله عنها) നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടതായി കാണാം. അവർ പറഞ്ഞു:
سُبْحَانَ اللهِ! مَاذَا أَنْزَلَ اللهُ مِنَ الْخَزَائِنِ؟! مَاذَا أَنْزَلَ اللهُ مِنَ الفِتَنِ؟! مَنْ يُوقِظُ صَوَاحِبَ الْحُجُرَاتِ يعني : أزواجه – يُصَلِّينَ
ഒരു രാത്രി അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ പരിഭ്രമിച്ചു കൊണ്ട് ഉണർന്നു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ‘സുബ്ഹാനല്ലാഹ്! അല്ലാഹു എത്ര ഖജനാവുകളാണ് ഇറക്കിയിരിക്കുന്നത്! അല്ലാഹു എത്രയെത്ര കുഴപ്പങ്ങളാണ് ഇറക്കിയിരിക്കുന്നത്! മുറികളിലുള്ള സ്ത്രീകളെ (അതായത്, ഭാര്യമാരെ) പ്രാർത്ഥിക്കാൻ ആരെങ്കിലും എഴുന്നേൽപ്പിക്കുമോ?'” (ബുഖാരി)
കുഴപ്പങ്ങൾ ഇറങ്ങുമ്പോൾ നബി ﷺ പ്രാർത്ഥനയിലേക്ക്, അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിക്കുന്നതിലേക്ക്, അവനിലേക്ക് അടുക്കുന്നതിലേക്ക് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകി. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു:
مَنْ يُوقِظُ صَوَاحِبَ الْحُجُرَاتِ يُصَلِّينَ رُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا عَارِيَةٍ فِي الآخِرَةِ
മുറികളിലുള്ള സ്ത്രീകളെ പ്രാർത്ഥിക്കാൻ ആരെങ്കിലും എഴുന്നേൽപ്പിക്കുമോ! ഒരുപക്ഷേ, ഈ ദുനിയാവിൽ വസ്ത്രം ധരിച്ചവൾ പരലോകത്ത് നഗ്നയായിരിക്കാം.”
ഈ ആശയം നബി ﷺ യുടെ മറ്റൊരു വാക്കും സൂചിപ്പിക്കുന്നു:
بَادِرُوا بِالأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ
ഇരുണ്ട രാത്രിയുടെ കഷ്ണങ്ങൾ പോലുള്ള കുഴപ്പങ്ങൾ വരുന്നതിന് മുമ്പ് നിങ്ങൾ സൽകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യാൻ ധൃതി കാണിക്കുക. (മുസ്ലിം:118)
അങ്ങനെ അദ്ദേഹം സൽകർമ്മങ്ങളിലേക്ക് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകി. അതായത്, ഒരു വ്യക്തി അല്ലാഹുവിനെ അനുസരിക്കുന്നതിലേക്കും, നമസ്കാരത്തിലേക്കും, ദിക്റിലേക്കും, ദുആയിലേക്കും, ഖുർആൻ പാരായണത്തിലേക്കും തിരിയണം.
കുഴപ്പങ്ങൾ ആളിക്കത്തുമ്പോൾ, അല്ലാഹു വിജയവും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശവും നൽകിയ ചുരുക്കം ചിലരൊഴികെ, ഭൂരിഭാഗം ആളുകളും സൽകർമ്മങ്ങളിൽ നിന്നും ആരാധനകളിൽ നിന്നും അശ്രദ്ധയിലായിപ്പോകും. താബിഉകളുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ ഫിത്നയുണ്ടായപ്പോൾ, അതിൽ നിന്ന് അകന്നുനിന്ന ഹസൻ അൽ-ബസ്വരി (رحمه الله) പറഞ്ഞു: “ഓ ജനങ്ങളേ! അല്ലാഹുവാണെ, ഹജ്ജാജിനെ നിങ്ങളുടെ മേൽ അധികാരപ്പെടുത്തിയത് ഒരു ശിക്ഷയായിട്ടല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമായിട്ടല്ല; അതിനാൽ അല്ലാഹുവിന്റെ ശിക്ഷയെ വാളുകൊണ്ട് നേരിടരുത്, മറിച്ച് നിങ്ങൾ ശാന്തതയും വിനയത്തോടെയുള്ള പ്രാർത്ഥനയും പാലിക്കുക.” കാരണം അല്ലാഹു പറയുന്നു:
وَلَقَدْ أَخَذْنَٰهُم بِٱلْعَذَابِ فَمَا ٱسْتَكَانُوا۟ لِرَبِّهِمْ وَمَا يَتَضَرَّعُونَ
തീർച്ചയായും നാം അവരെ ശിക്ഷയുമായി പിടികൂടുകയുണ്ടായി. എന്നിട്ടവര് തങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവിന് കീഴൊതുങ്ങിയില്ല. അവര് താഴ്മ കാണിക്കുന്നുമില്ല. (ഖു൪ആന്:23/76)
അതായത്, ഒരു വ്യക്തിയുടെ മേൽ നിർബന്ധമായ കാര്യം അല്ലാഹുവിന് മുന്നിൽ വിനയാന്വിതനാകുക, അവനോട് ആത്മാർത്ഥമായി പ്രാർത്ഥിക്കുക, നിരന്തരം അവനെ സ്മരിക്കുക, സ്വന്തം അവസ്ഥയെയും, ആത്മാവിനെയും, കുടുംബത്തെയും നന്നാക്കുക, അല്ലാഹുവിനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയിൽ അവനെ അനുസരിക്കുന്നതിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുക എന്നതാണ്.
ഇതേ വിഷയത്തിൽ അബൂഹുറൈറയിൽ (رضي الله عنه) നിന്ന് ഇപ്രകാരം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്:
تكون فتنة لا ينجي منها إلا دعاء كدعاء الغرق
ഒരു പരീക്ഷണം ഉണ്ടാകും, അതിൽ നിന്ന് മുങ്ങിത്താഴുന്നവന്റെ പ്രാർത്ഥന പോലുള്ള പ്രാർത്ഥനയല്ലാതെ മറ്റൊന്നും ഒരാളെയും രക്ഷിക്കുകയില്ല. (ഇബ്നുഅബീശൈബ)
മുങ്ങിത്താഴുന്നവന്റെ പ്രാർത്ഥന എങ്ങനെയായിരിക്കുമെന്ന് നമുക്കോരോരുത്തർക്കും അറിയാം. താൻ മുങ്ങിമരിക്കാൻ പോകുകയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ ഒരാൾ എങ്ങനെയാണ് പ്രാർത്ഥിക്കുക? അപ്രകാരം, നിങ്ങളെ രക്ഷിക്കാനും, അഭയം നൽകാനും, സംരക്ഷിക്കാനും ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ ആത്മാർത്ഥമായി അല്ലാഹുവിലേക്ക് തിരിയണം.
രണ്ടാമത്തെ പ്രത്യാഘാതം: ജനങ്ങളെ അറിവിൽ നിന്നും പണ്ഡിതന്മാരിൽ നിന്നും അകറ്റിക്കളയൽ
കുഴപ്പങ്ങളുടെ (ഫിത്ന) പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, അത് ജനങ്ങളെ വിജ്ഞാന സദസ്സുകളിൽ നിന്നും, പണ്ഡിതന്മാരുമായി സഹവസിക്കുന്നതിൽ നിന്നും, മതപരമായ നിയമങ്ങൾ പഠിക്കുന്നതിൽ നിന്നും, അവരുടെ ദീൻ മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ നിന്നും അകറ്റിക്കളയുന്നു എന്നതാണ്. അവരുടെ ഹൃദയങ്ങൾ ഫിത്നയുടെ തീയാൽ ആളിക്കത്തി, മറ്റു കാര്യങ്ങളിൽ വ്യാപൃതരായിരിക്കും. അതിനാൽ, അറിവ് നേടുന്നതിൽ അവർക്ക് സമാധാനം കണ്ടെത്താനാവില്ല, പണ്ഡിതന്മാരുടെ സഹവാസത്തിലേക്ക് അവർ ചായുകയുമില്ല. മറിച്ച്, അവർ അതിൽ നിന്നെല്ലാം പൂർണ്ണമായും പിന്തിരിഞ്ഞവരായിരിക്കും.
അതിനേക്കാൾ മോശവും അപകടകരവുമായ കാര്യം, ഫിത്ന പലപ്പോഴും പലരെയും പണ്ഡിതന്മാരെ നിസ്സാരപ്പെടുത്തുന്നതിലേക്കും, അവരെ പുച്ഛിക്കുന്നതിലേക്കും, അവരുടെ സ്ഥാനം തിരിച്ചറിയുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുന്നതിലേക്കും, അവരെയും അവരുടെ അഭിമാനത്തെയും കുറിച്ച് അപവാദം പറയുന്നതിലേക്കും നയിക്കുന്നു എന്നതാണ്. നമ്മുടെ നബിയിൽ ﷺ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടതായി വന്നിരിക്കുന്നു:
لَيْسَ مِن أمَّتِي مَنْ لَمْ يَرْحَمْ صَغِيرَنَا، وَيُوَفِّرْ كَبِيرَنَا ، وَيَعْرِفْ لِعَالِمِنَا حَقَّهُ
നമ്മുടെ കൂട്ടത്തിലെ ചെറിയവരോട് കരുണ കാണിക്കുകയും, മുതിർന്നവരെ ബഹുമാനിക്കുകയും, നമ്മുടെ പണ്ഡിതന്റെ അവകാശങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്യാത്തവൻ എന്റെ ഉമ്മത്തിൽപ്പെട്ടവനല്ല. (അഹ്മദ്)
ഫിത്നയുടെ സമയത്ത്, പലരും പണ്ഡിതന്മാരെ നിസ്സാരപ്പെടുത്തുകയും, അവരെ അനാദരിക്കുകയും, പരിഹാസത്തോടെ വിമർശിക്കുകയും, അവരുടെ സ്ഥാനം ഇടിച്ചുതാഴ്ത്തുകയും, ഗുരുതരമായ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവർ പണ്ഡിതന്മാരുടെ സ്ഥാനത്തോട് വളരെ ധിക്കാരപരമായ ഒരു സമീപനം കാണിക്കുന്നു. ഇതെല്ലാം ഫിത്നയുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ പെട്ടതാണ്. നാം അല്ലാഹുവിൽ ശരണം തേടുന്നു.
ഈ വിഷയത്തിൽ ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ഒരു സംഭവം ഇപ്രകാരമാണ്: അബ്ദുറഹ്മാൻ ഇബ്നുൽ അശ്അഥിന്റെ ഫിത്നയുണ്ടായപ്പോൾ, ധാരാളം ഖുർആൻ പാരായണം ചെയ്യുന്നവരും സാധാരണക്കാരും അതിൽ പങ്കാളികളായി. ആ സമയത്ത് ഒരു സംഘം ആളുകൾ ഹസൻ അൽ-ബസ്വരിയുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു. അദ്ദേഹം ഇസ്ലാമിലെ പ്രമുഖ പണ്ഡിതന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. അവർ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: “വിശുദ്ധ രക്തം ചിന്തിയ, നിയമവിരുദ്ധമായി സമ്പത്ത് കൈവശപ്പെടുത്തിയ, നമസ്കാരം ഉപേക്ഷിച്ച, അങ്ങനെ പലതും ചെയ്ത ഈ സ്വേച്ഛാധിപതിയായ ഹജ്ജാജിനെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ എന്തു പറയുന്നു?” അവർ അവന്റെ പല ദുഷ്പ്രവൃത്തികളും എടുത്തുപറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ഹസൻ അൽ-ബസ്വരി (رحمه الله) പറഞ്ഞു: “അവനോട് നിങ്ങൾ യുദ്ധം ചെയ്യരുത് എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. കാരണം, ഇത് (ഹജ്ജാജിന്റെ അധികാരം) അല്ലാഹുവിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ശിക്ഷയാണെങ്കിൽ, നിങ്ങളുടെ വാളുകൾ കൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് അല്ലാഹുവിന്റെ ശിക്ഷയെ തടയാൻ കഴിയില്ല. ഇനി ഇതൊരു പരീക്ഷണമാണെങ്കിൽ, അല്ലാഹു ഒരു വിധി കൽപ്പിക്കുന്നത് വരെ നിങ്ങൾ ക്ഷമിക്കുക. അവനാണ് വിധികർത്താക്കളിൽ ഉത്തമൻ.”
ഇതുകേട്ട് അവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തുനിന്ന് പുറത്തുപോകുമ്പോൾ ഇങ്ങനെ പറയുന്നുണ്ടായിരുന്നു: “ഈ നിസ്സാരനെയാണോ (ഇൽജ്) നാം അനുസരിക്കേണ്ടത്?!” അങ്ങനെ, അവരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ഫിത്ന ആളിക്കത്തുമ്പോൾ, ഒരു പണ്ഡിതൻ അവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ചല്ലാത്ത ഒരു വാക്ക് പറഞ്ഞാൽ, അവർ അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ തിരിയുകയും അധിക്ഷേപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഫിത്ന ബാധിച്ചവർ പണ്ഡിതന്മാർക്കെതിരെ നടത്തുന്ന അപവാദങ്ങൾക്ക് പഴയകാലത്തോ പുതിയ കാലത്തോ ഒരു പരിധിയുമില്ല. അവർ ഒരുപക്ഷേ പണ്ഡിതനെ മുഖസ്തുതി പറയുന്നവനെന്നോ, ഭരണകൂടവുമായി സഹകരിക്കുന്നവനെന്നോ ആരോപിച്ചേക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ അവർക്ക് എണ്ണമറ്റ ആരോപണങ്ങളും അധിക്ഷേപങ്ങളും ചാർത്തിക്കൊടുത്തേക്കാം.
ഫിത്നകൾ ജനങ്ങളെ പണ്ഡിതന്മാരുടെ സ്ഥാനത്തിനെതിരെ ധിക്കാരികളാക്കുന്നു; അത് അവരെ നിസ്സാരപ്പെടുത്തുന്നതിലേക്കും, അപമാനിക്കുന്നതിലേക്കും, ദീനിന്റെ ആളുകളെക്കുറിച്ച് അപവാദം പറയുന്നതിലേക്കും നയിക്കുന്നു. ഇത് ഒരു വ്യക്തിക്ക് സംഭവിക്കാവുന്ന ഏറ്റവും അപകടകരമായ കാര്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. അല്ലാഹു നമ്മെയെല്ലാം അതിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
മാത്രമല്ല, ഹസൻ അൽ-ബസ്വരിയോട് അപ്രകാരം സംസാരിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേശം സ്വീകരിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്ത ആ വ്യക്തികൾ ഇബ്നുൽ അശ്അഥിന്റെ കൂടെ പുറപ്പെടുകയും, അവരെല്ലാവരും കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അവർക്ക് ഒരു നന്മയും ലഭിച്ചില്ല, പണ്ഡിതന്മാരുടെ ഉപദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് അവർക്ക് പ്രയോജനമൊന്നും ലഭിച്ചതുമില്ല. കാരണം, അപ്പോഴേക്കും പണ്ഡിതന്മാർക്ക് അവരുടെ കണ്ണിൽ ഒരു സ്ഥാനവും ഇല്ലാതായിത്തീർന്നിരുന്നു, അവരുടെ വാക്കുകൾക്ക് ഒരു വിലയും അവർ കൽപ്പിച്ചില്ല.
മൂന്നാമത്തെ പ്രത്യാഘാതം: വിഡ്ഢികൾ നേതാക്കളായി ഉയർന്നുവരുന്നത്
കുഴപ്പങ്ങളുടെ (ഫിത്ന) പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, അതിന്റെ ഫലമായി വിഡ്ഢികളും, അറിവില്ലാത്തവരും, അല്ലാഹുവിന്റെ ദീനിൽ ഗ്രാഹ്യമില്ലാത്തവരും നേതൃത്വത്തിലേക്ക് വരുന്നു എന്നത്. അവർ അല്ലാഹുവിന്റെ ദീനിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശരിയായ അറിവോ, ഉൾക്കാഴ്ചയോ, ആലോചനയോ, സംയമനമോ ഇല്ലാതെ, കേവലം വൈകാരികമായ ആവേശം കൊണ്ട് മാത്രം നേതൃസ്ഥാനത്തേക്ക് വരുന്നു. അങ്ങനെ അവർ നേതൃസ്ഥാനത്തെത്തുകയും, വിവേചനമില്ലാതെ വിധികൾ പുറപ്പെടുവിക്കുകയും, പ്രസ്താവനകൾ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും, ജനങ്ങളെ ഇളക്കിവിടുകയും, ഫത്വ പോലുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ അവർക്ക് അറിവോ, ക്ഷമയോ, വിവേകമോ ഉള്ളതായി അറിയപ്പെടുകയുമില്ല. മറിച്ച്, കുഴപ്പങ്ങൾ ആളിക്കത്തിച്ച വൈകാരികമായ ആവേശമാണ് അവരെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് ശൈഖുൽ ഇസ്ലാം ഇബ്നു തൈമിയ്യ (رحمه الله) തന്റെ ‘അൽ-മിൻഹാജ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞത്: “ഒരു ഫിത്ന സംഭവിച്ചാൽ, വിവേകശാലികൾക്ക് പോലും വിഡ്ഢികളെ തടയാൻ കഴിയാതെ വരും.” ഫിത്നയുടെ സ്വഭാവം അതാണ്, അല്ലാഹു പറഞ്ഞതുപോലെ:
وَٱتَّقُوا۟ فِتْنَةً لَّا تُصِيبَنَّ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ مِنكُمْ خَآصَّةً ۖ
ഒരു പരീക്ഷണം (ശിക്ഷ) വരുന്നത് നിങ്ങള് സൂക്ഷിച്ചു കൊള്ളുക. അത് ബാധിക്കുന്നത് നിങ്ങളില് നിന്നുള്ള അക്രമികള്ക്ക് പ്രത്യേകമായിട്ടാവുകയില്ല. (ഖു൪ആന്:8/25)
ഒരു ഫിത്ന സംഭവിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ, അല്ലാഹു സംരക്ഷിച്ചവരൊഴികെ മറ്റാരും അതിന്റെ മാലിന്യത്തിൽ നിന്ന് സുരക്ഷിതരായിരിക്കുകയില്ല. നാമെല്ലാവർക്കും അല്ലാഹു സുരക്ഷ നൽകട്ടെ എന്ന് നാം പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
നാലാമത്തെ പ്രത്യാഘാതം: വിനാശകരമായ അനന്തരഫലങ്ങളിലും ദുഷിച്ച പര്യവസാനങ്ങളിലും ചെന്നെത്തുന്നത്
കുഴപ്പങ്ങളുടെ (ഫിത്ന) പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, ആര് ഫിത്നയിൽ പ്രവേശിക്കുകയും അതിൽ കുടുങ്ങിപ്പോകുകയും ചെയ്യുന്നുവോ, അവൻ വിനാശകരമായ അനന്തരഫലങ്ങളിലും ദുഷിച്ച പര്യവസാനങ്ങളിലും ചെന്നെത്തുന്നു എന്നത്. അതിൽ നിന്ന് അവനൊരു നന്മയും ലഭിക്കുകയില്ല, അതേസമയം ഒരു നന്മയും നേടാനുമാകില്ല.
ശൈഖുൽ ഇസ്ലാം ഇബ്നു തൈമിയ്യ (رحمه الله) അദ്ദേഹത്തിന് മുൻപുള്ള കാലഘട്ടങ്ങളിൽ നടന്ന നിരവധി ഫിത്നകളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുകയും രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, കൂടാതെ തന്റെ ‘മിൻഹാജുസ്സുന്ന’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ആ ഫിത്നകളുടെ അനന്തരഫലങ്ങളെക്കുറിച്ച് മനോഹരവും പ്രയോജനകരവുമായ ഒരു സംഗ്രഹം അദ്ദേഹം നൽകുന്നുണ്ട്. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “അധികാരമുള്ള ഒരു നേതാവിനെതിരെ ആരെങ്കിലും കലാപത്തിന് ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെട്ടാൽ, അവന്റെ പ്രവൃത്തിയിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന തിന്മ, അതിൽ നിന്നുണ്ടായ നന്മയേക്കാൾ വലുതായിരിക്കും”. അദ്ദേഹം കഴിഞ്ഞകാല ഫിത്നകളുടെ നിരവധി ഉദാഹരണങ്ങൾ നൽകി, എന്നിട്ട് അവയുടെ അനന്തരഫലങ്ങളെ സംഗ്രഹിച്ച് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: “അവർ ദീൻ സ്ഥാപിച്ചില്ല, ദുനിയാവ് നിലനിർത്തിയുമില്ല”.
അതായത്, അത്തരം ഫിത്നകളിൽ നേതൃത്വം നൽകുകയോ പങ്കെടുക്കുകയോ ചെയ്തവർ ദീൻ സ്ഥാപിക്കുകയോ, ദുനിയാവിലെ ക്രമം നിലനിർത്തുകയോ ചെയ്തില്ല. കാരണം, ഫിത്ന പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുമ്പോൾ, കൊലപാതകം വർദ്ധിക്കുകയും, അരാജകത്വം വ്യാപിക്കുകയും, ആളുകൾ പ്രക്ഷുബ്ധരാകുകയും, ദുഷിച്ച അനന്തരഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യുന്നു, ആ ഫിത്ന ഇളക്കിവിട്ടവർക്ക് ഒരു നന്മയും നേടാനായില്ല.
ഇമാം അഹ്മദിന്റെയും, ഹസൻ അൽ-ബസ്വരിയുടെയും ഉപദേശം അവഗണിച്ചവരുടെ കഥ നാം മുൻപ് പരാമർശിച്ചുവല്ലോ. രണ്ട് സംഭവങ്ങളിലും, അവരുടെ ഫലം അവർ ദീൻ സ്ഥാപിച്ചില്ല എന്നതായിരുന്നു. അവരുടെ അന്തിമഫലം ഒന്നുകിൽ തടവ്, കൊലപാതകം, പലായനം, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് വിനാശകരമായ അന്ത്യങ്ങളായിരുന്നു. ഇത് ചരിത്രത്തിലുടനീളം ആവർത്തിക്കപ്പെട്ട ഒന്നാണ്.
‘സിയറു അഅ്ലാമിന്നുബലാ’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ എട്ടാം വാല്യത്തിൽ, അൽ-അൻദലുസിലെ ഉമവി ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന അൽ-ഹകം ഇബ്നു ഹിശാമിന്റെ ജീവചരിത്രത്തിൽ, ഇമാം ദഹബി ഒരു നീണ്ട കഥ വിവരിക്കുന്നുണ്ട് (അത് പൂർണ്ണമായി ഇവിടെ ഉദ്ധരിക്കാൻ കഴിയില്ല, ‘സിയറു അഅ്ലാമിന്നുബലാ’യിൽ പരിശോധിക്കാവുന്നതാണ്). അദ്ദേഹം ആ വിവരണം ആരംഭിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: “അൽ-ഹകമിന്റെ ഭരണകാലത്ത് അൽ-അൻദലുസിൽ പണ്ഡിതന്മാരുടെ എണ്ണം വർദ്ധിച്ചു, ഖുർത്വുബയിൽ മാത്രം പണ്ഡിതന്മാരുടെ വേഷം ധരിച്ച നാലായിരം പേരുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു”. അതായത്, പണ്ഡിതന്മാരുടെയും, വിജ്ഞാന വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും, പണ്ഡിത വേഷം ധരിച്ചവരുടെയും എണ്ണം വളരെയധികം വർദ്ധിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം പറയുന്നു: “അല്ലാഹു അവരുടെ നാശം ഉദ്ദേശിച്ചപ്പോൾ, അൽ-ഹകം പവിത്രമായ കാര്യങ്ങളെ ലംഘിക്കുന്നത് അവർക്ക് അസഹനീയമായി, അവർ അവനെ സ്ഥാനഭ്രഷ്ടനാക്കാൻ ഗൂഢാലോചന നടത്തി. എന്നിട്ട് അവർ അവനെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ സൈന്യത്തെ ശേഖരിച്ചു, അങ്ങനെ അൽ-അൻദലുസിൽ ഇസ്ലാമിനും അതിന്റെ ആളുകൾക്കും ദോഷം വരുത്തിയ ഒരു വലിയ ഫിത്ന പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. അല്ലാഹുവിനെ കൊണ്ടല്ലാതെ യാതൊരു ശക്തിയുമില്ല”.
പിന്നീട് അദ്ദേഹം ആ കഥ വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു, അതിന്റെ അവസാനം, അവരിൽ പലരും കൊല്ലപ്പെടുകയും, ചിലർ പലായനം ചെയ്യുകയും, മറ്റുചിലർ തടവിലാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു – ഇങ്ങനെയുള്ള ഫിത്നകളിലൂടെ ദീൻ സ്ഥാപിക്കാനാവാതെ തന്നെ. “യഥാർത്ഥത്തിൽ വിജയിച്ചവൻ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് പാഠം ഉൾക്കൊണ്ടവനാണ്” എന്ന് പറയുന്നതുപോലെ.
വാസ്തവത്തിൽ, ഫിത്നകളിൽ പങ്കെടുത്തവരിൽ വലിയൊരു വിഭാഗം ആളുകളും അവസാനം ഖേദിക്കുകയും, അത്തരം കുഴപ്പങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കാതിരുന്നെങ്കിൽ എന്ന് ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്തു. ഫിത്നകളിൽ പങ്കെടുത്തവർ അവസാനം ഖേദിച്ചതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണങ്ങൾ ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിലും ജീവചരിത്രങ്ങളിലും ഇതിനെക്കുറിച്ച് ധാരാളമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ശൈഖുൽ ഇസ്ലാം ഇബ്നു തൈമിയ്യ (رحمه الله) പറയുന്നു: “അതുപോലെ, മുൻഗാമികളിൽ ഭൂരിഭാഗവും തങ്ങൾ ഏർപ്പെട്ട യുദ്ധങ്ങളിൽ ഖേദിച്ചു”. (മിൻഹാജുസ്സുന്ന)
ഇബ്നുൽ അശ്അഥിന്റെ കൂടെ പുറപ്പെട്ട ഖാരിഉകളെക്കുറിച്ച് അയ്യൂബ് അസ്സഖ്തിയാനി (رحمه الله) പറയുന്നു: “അവരിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ആരെയും കുറിച്ച് ഞാൻ കേട്ടിട്ടില്ല, ജനങ്ങൾ അവൻ മറ്റൊരു രീതിയിൽ മരിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ എന്ന് ആഗ്രഹിച്ചിട്ടല്ലാതെ. അവരിൽ രക്ഷപ്പെട്ട ആരും, തന്നെ രക്ഷിച്ചതിന് അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിക്കാതിരുന്നിട്ടുമില്ല”. അതായത്, തങ്ങൾ ചെയ്തതിൽ അവരെല്ലാം ഖേദിക്കുന്നവരായിരുന്നു.
ഈ വിഷയത്തിലെ പ്രയോജനകരവും ഉൾക്കാഴ്ച നൽകുന്നതുമായ ഒരു കഥയാണ് സുബൈദ് ഇബ്നുൽ ഹാരിഥ് അൽ-യാമിയുടേത്. അദ്ദേഹം ‘കുതുബുസ്സിത്ത’യിലെ നിവേദകരിൽ ഒരാളും, ഇസ്ലാമിലെ ഒരു പണ്ഡിതനുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഇബ്നുൽ അശ്അഥിന്റെ ഫിത്നയിൽ പ്രവേശിച്ചവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു, എന്നാൽ അതിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുകയും കൊല്ലപ്പെടാതെ അതിജീവിക്കുകയും ചെയ്തു.
മുഹമ്മദ് ഇബ്നു ത്വൽഹ പറയുന്നു: “ഞങ്ങൾ ചിരിക്കുന്ന സമയത്ത് സുബൈദ് എന്നെയും അൽ-അലാഅ് ഇബ്നു അബ്ദുൽ കരീമിനെയും കണ്ടു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ‘നിങ്ങൾ ‘അൽ-ജമാജിം’ കണ്ടിരുന്നെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ ചിരിക്കുമായിരുന്നില്ല!'”. ‘അൽ-ജമാജിം’ എന്നത് മുസ്ലിംകൾ പരസ്പരം കൊല്ലുന്നതിലൂടെ, അവരുടെ തലയോട്ടികൾ വീഴുന്നതിനെയാണ് അദ്ദേഹം പരാമർശിച്ചത്. എന്നിട്ട് സുബൈദ് പറഞ്ഞു: “എന്റെ കൈ—അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: എന്റെ വലതുകൈ—തോളിൽ നിന്ന് വെട്ടിമാറ്റപ്പെടുകയും, ഞാൻ ആ [ഫിത്നയ്ക്ക്] സാക്ഷ്യം വഹിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നെങ്കിൽ എന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചുപോകുന്നു”.
പിന്നീട് മറ്റൊരു ഫിത്ന ഉയർന്നുവന്നപ്പോൾ, അതിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിക്കുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ അപ്പോഴേക്കും അദ്ദേഹം അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ കാണുകയും, കൂടുതൽ ജാഗരൂകനാവുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുഭവസമ്പത്തിൽ നിന്നും വിവേകത്തിൽ നിന്നും ഉണ്ടായ ആ മറുപടി ശ്രദ്ധിക്കുക. ചില നിവേദനങ്ങളിൽ, മൻസ്വൂർ ഇബ്നുൽ മുഅ്തമിർ സുബൈദിനെ സന്ദർശിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം അഹ്ലുൽ ബൈത്ത് കൊല്ലപ്പെടുന്നതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുകയും, മറ്റൊരു കലാപത്തിൽ സൈദ് ഇബ്നു അലിയോടൊപ്പം ചേരാൻ അദ്ദേഹത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ സുബൈദ് പറഞ്ഞു: “ഞാൻ ഒരു പ്രവാചകന്റെ കൂടെയല്ലാതെ പുറപ്പെടുകയില്ല – എന്നാൽ എനിക്ക് ഒരാളെയും കണ്ടെത്താനാവില്ല”.
അതായത്: കൂടെ പുറപ്പെടാൻ എനിക്കൊരു പ്രവാചകനെ കണ്ടെത്താനാവില്ല. മുൻകാല ഫിത്നകളിൽ നിന്നുണ്ടായ വിനാശകരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആഴത്തിലുള്ള അറിവിൽ നിന്നും, വ്യക്തിപരമായ അനുഭവത്തിൽ നിന്നും, വ്യക്തമായ കാഴ്ചപ്പാടിൽ നിന്നുമാണ് അദ്ദേഹം ഇത് പറഞ്ഞത്.
അഞ്ചാമത്തെ പ്രത്യാഘാതം: ഫിത്നയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവന്റെ സ്ഥാനം ഇടിയുന്നു
കുഴപ്പങ്ങളുടെ (ഫിത്ന) പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, അതിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവരുടെ, പ്രത്യേകിച്ച് പണ്ഡിതന്മാരുടെ സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെടുകയും പദവി ഇടിയുകയും ചെയ്യാം എന്നതാണ്. എന്നാൽ, അത്തരം കുഴപ്പങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടവർക്ക്, അവരുടെ ആ സുരക്ഷിതത്വം തന്നെ ഒരു ബഹുമതിയായി മാറുന്നു. ജനങ്ങൾക്ക് അവരുടെ അറിവിൽ നിന്ന് പ്രയോജനം ലഭിക്കാനും, അല്ലാഹുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ നന്മകൾ തുടരാനും അത് കാരണമാകുന്നു.
ഇക്കാരണത്താൽ, അബ്ദുല്ലാഹ് ഇബ്നു ഔൻ പറഞ്ഞു: “മുസ്ലിം ഇബ്നു യസാർ ജനങ്ങളുടെ അടുക്കൽ ഹസൻ അൽ-ബസ്വരിയേക്കാൾ ഉയർന്ന സ്ഥാനത്തായിരുന്നു. എന്നാൽ ഫിത്ന സംഭവിച്ചപ്പോൾ, മുസ്ലിം അതിൽ വേഗത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു, ഹസൻ അതിൽ നിന്ന് പിന്മാറുകയും ഒഴിഞ്ഞുനിൽക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ മുസ്ലിമിന്റെ സ്ഥാനം ഇടിഞ്ഞു, ഹസന്റെ സ്ഥാനം ഉയർന്നു”.
അബ്ദുല്ലാഹ് ഇബ്നു ഔൻ ഈ പറഞ്ഞ മുസ്ലിം ഇബ്നു യസാർ, ഇബ്നുൽ അശ്അഥിന്റെ ഫിത്നയിൽ പങ്കെടുത്തവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. എന്നാൽ അത് അവസാനിച്ചതിന് ശേഷം, അദ്ദേഹം അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിക്കുകയും, നന്ദിസൂചകമായി ഇപ്രകാരം പറയുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു: “ഓ അബാ ഖിലാബാ! ഞാൻ അല്ലാഹുവിനെ സ്തുതിക്കുന്നു, കാരണം ഞാൻ അതിൽ ഒരു അമ്പുപോലും എയ്തിട്ടില്ല, ഒരു കുന്തം കൊണ്ട് കുത്തിയിട്ടില്ല, ഒരു വാളുകൊണ്ട് വെട്ടിയിട്ടുമില്ല”.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളുടെ അർത്ഥം ഇതാണ്: ഞാൻ അവരുടെ കൂടെ നടന്നു; പക്ഷേ ഞാൻ അമ്പെയ്യുകയോ വാളുകൊണ്ട് വെട്ടുകയോ ചെയ്തില്ല. അദ്ദേഹം ഈ വാക്കുകൾ പറയുമ്പോൾ, അബൂ ഖിലാബ (رحمه الله) അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു. അപ്പോൾ അബൂ ഖിലാബ അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു: “ഓ അബാ അബ്ദില്ലാ! അണികളിൽ, താങ്കൾ നിൽക്കുന്നത് കണ്ടവരുടെ കാര്യമോ? താങ്കൾ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പണ്ഡിതനാണ്, താങ്കളുടെ സ്ഥാനവും പ്രസിദ്ധമാണ്. അപ്പോൾ രണ്ട് സൈന്യനിരകൾക്കിടയിൽ താങ്കളെ കാണുകയും, ‘ഇത് മുസ്ലിം ഇബ്നു യസാർ ആണ്, അല്ലാഹുവാണെ, അദ്ദേഹം സത്യത്തിലല്ലാതെ ഈ നിലപാട് സ്വീകരിക്കുകയില്ല എന്ന് പറയുകയും ചെയ്തവരുടെ കാര്യമോ? അണികൾക്കിടയിലുള്ള താങ്കളുടെ സാന്നിധ്യം, താങ്കളുടെ ശാരീരികമായ പങ്കാളിത്തം, അവരോടൊപ്പമുള്ള താങ്കളുടെ നിലപാട് – ഇതെല്ലാം ഫിത്നയെ കൂടുതൽ ആളിക്കത്തിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. ഇതുകേട്ട് മുസ്ലിം ഇബ്നു യസാർ കരഞ്ഞു. അപ്പോൾ അബൂ ഖിലാബ പറഞ്ഞു: “അദ്ദേഹം കരഞ്ഞുകൊണ്ടേയിരുന്നു, അവസാനം ഞാൻ അദ്ദേഹത്തോട് ഒന്നും പറഞ്ഞിരുന്നില്ലെങ്കിൽ എന്ന് ആഗ്രഹിച്ചുപോയി”.
അതായത്, യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കാതെ, അവിടെ നിൽക്കുക മാത്രം ചെയ്തതിന്റെ ഗൗരവത്തെക്കുറിച്ച് ഓർത്തപ്പോൾ അദ്ദേഹം ആകെ തകർന്നുപോയി. അപ്പോൾ, യഥാർത്ഥത്തിൽ യുദ്ധം ചെയ്തവരുടെ അവസ്ഥ എന്തായിരിക്കും?.
ആറാമത്തെ പ്രത്യാഘാതം:കാര്യങ്ങളിൽ അവ്യക്തതയുണ്ടാവുകയും, സത്യവും അസത്യവും കൂടിക്കലരു കയും ചെയ്യുന്നത്
കുഴപ്പങ്ങളുടെ (ഫിത്ന) പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, കാര്യങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്ക് അവ്യക്തമായിത്തീരുകയും കൂടിക്കലരുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നത്. പലർക്കും സത്യവും അസത്യവും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതെ വരുന്നു. ഒരു മനുഷ്യൻ കൊല്ലപ്പെടുന്നു, എന്തിനാണ് താൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതെന്ന് അവനറിയില്ല! അവനെ കൊന്നവനും അറിയില്ല, എന്തിനാണ് താൻ അവനെ കൊന്നതെന്ന്!! എന്നാൽ അതൊരു ആളിക്കത്തുന്ന ഫിത്നയാണ്. ജനങ്ങൾ പ്രക്ഷുബ്ധരാകുന്നു, മനസ്സുകൾ മാറുന്നു, അപകടങ്ങൾ വലുതാകുന്നു, തിന്മകൾ ജനങ്ങളെ വലയം ചെയ്യുന്നു, കാര്യങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും അവ്യക്തമായിത്തീരുന്നു.
അബൂ മൂസൽ അശ്അരി (رضي الله عنه) പറയുന്നു: “ഫിത്ന വരുമ്പോൾ, അത് അവ്യക്തമായി കാണപ്പെടും; എന്നാൽ അത് അവസാനിക്കുമ്പോൾ, അത് വ്യക്തമാകും.” അതായത്, ഒരു ഫിത്ന ആദ്യം വരുമ്പോൾ, അത് ജനങ്ങൾക്ക് അവ്യക്തമായിരിക്കും, അതിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യം വ്യക്തമായിരിക്കില്ല. അത് കഴിഞ്ഞതിന് ശേഷം മാത്രമേ ജനങ്ങൾ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിയുകയുള്ളൂ.
മുത്വരിഫ് ഇബ്നു അബ്ദില്ലാഹ് ഇബ്നു ശിഖീർ പറയുന്നു: “ഫിത്ന വരുമ്പോൾ അത് ജനങ്ങളെ നേർവഴിയിലാക്കാനല്ല വരുന്നത്, മറിച്ച് ഒരു വിശ്വാസിയുടെ ദീനിനെ പരീക്ഷിക്കാനാണ്.”
ഈ വിഷയത്തിൽ, ഏറ്റവും വലിയ ഫിത്നയായ മസീഹുദ്ദജ്ജാലിന്റെ പരീക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് നാം ചിന്തിക്കണം. നബി ﷺ തന്റെ ഉമ്മത്തിന് അതിനെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ حقائق കളും വിശദാംശങ്ങളും നൽകിയിട്ടുണ്ട്, അത് ദജ്ജാലിന്റെ കള്ളത്തരം തുറന്നുകാട്ടുകയും അവന്റെ യഥാർത്ഥ്യം വെളിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും – എന്നിട്ടും, അല്ലാഹുവിന് മാത്രം അറിയാവുന്നത്ര എണ്ണത്തിൽ, വലിയൊരു ജനക്കൂട്ടം അവനെ പിൻപറ്റും.
مَنْ سَمِعَ بِالدَّجَّالِ فَلْيَنْأَ عَنْهُ فَوَاللَّهِ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَأْتِيهِ وَهْوَ يَحْسِبُ أَنَّهُ مُؤْمِنٌ فَيَتَّبِعُهُ مِمَّا يُبْعَثُ بِهِ مِنَ الشُّبُهَاتِ
നബി ﷺ പറയുന്നു: ദജ്ജാലിനെക്കുറിച്ച് കേൾക്കുന്നവൻ അവനിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കട്ടെ – അല്ലാഹുവാണെ, ഒരു മനുഷ്യൻ താനൊരു വിശ്വാസിയാണെന്ന് കരുതിക്കൊണ്ട് അവന്റെയടുക്കൽ വരും, എന്നിട്ട് അവൻ ഇളക്കിവിടുന്ന സംശയങ്ങൾ കാരണം അവനെ പിൻപറ്റും. (അഹ്മദ്, അബൂദാവൂദ്)
“അവനിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കട്ടെ” എന്നതിനർത്ഥം: അവനിൽ നിന്ന് ദൂരെ നിൽക്കുക, അവന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകരുത്. അല്ലാഹുവാണെ, ഒരു മനുഷ്യൻ വിശ്വാസത്തിൽ ശക്തനാണെന്ന് കരുതിക്കൊണ്ട് അവന്റെയടുക്കൽ വരും, എന്നിട്ടും ദജ്ജാൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന സംശയങ്ങൾ കാരണം അവനെ പിൻപറ്റും – ഹൃദയങ്ങളെ ആകർഷിക്കുകയും ആത്മാക്കളെ കുടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സംശയങ്ങൾ.
സ്വഹീഹ് മുസ്ലിമിൽ നബി ﷺ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞതായി നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്:
مَنْ قَاتَلَ تَحْتَ رَايَةٍ عُمِّيَّةٍ يَغْضَبُ لِعَصَبَةٍ أَوْ يَدْعُو إِلَى عَصَبَةٍ أَوْ يَنْصُرُ عَصَبَةً فَقُتِلَ فَقِتْلَةٌ جَاهِلِيَّةٌ
ആരെങ്കിലും അന്ധമായ കക്ഷിത്വത്തിന്റെ കൊടിക്കീഴിൽ യുദ്ധം ചെയ്യുകയും, ഗോത്രീയ കൂറിനുവേണ്ടി കോപിക്കുകയും, ഗോത്രീയതയിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുകയും, അല്ലെങ്കിൽ ഗോത്രീയതയെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും, എന്നിട്ട് കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ – അവന്റെ മരണം ജാഹിലിയ്യത്തിന്റെ (ഇസ്ലാമിന് മുൻപുള്ള അജ്ഞതയുടെ) മരണമാണ്. (മുസ്ലിം:1848)
അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസ്താവനയായ “അന്ധമായ കൊടിക്കീഴിൽ (رَايَةٍ عُمِّيَّةٍ) എന്നതിനർത്ഥം: അവ്യക്തമായ, വേർതിരിവില്ലാത്ത ഒരു ലക്ഷ്യം – ഇതാണ് ഫിത്നകളുടെ അവസ്ഥ. ജനങ്ങൾ അതിൽ മുഴുകിപ്പോകുകയും, അതിന്റെ തിരമാലകളിൽ നഷ്ടപ്പെടുകയും, സത്യത്തെയും അസത്യത്തെയും വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതെ വരികയും ചെയ്യുന്നു. ഈ വിഷയത്തിലെ ഉൾക്കാഴ്ച നൽകുന്ന ഒരു കഥയാണ് മഹാനായ സ്വഹാബി സഅദ് ഇബ്നു അബീ വഖാസ് (رضي الله عنه) ന്റെത്.
ഇബ്നു സീരീൻ പറയുന്നു: സഅദ് ഇബ്നു അബീ വഖാസിനോട് ചോദിക്കപ്പെട്ടു: “താങ്കൾ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നില്ലേ?” – അവർ ഉദ്ദേശിച്ചത് മുആവിയയും അലി ഇബ്നു അബീ ത്വാലിബും (رضي الله عنهما) തമ്മിലുണ്ടായ ആഭ്യന്തര കലഹത്തെക്കുറിച്ചായിരുന്നു. സഅദ് ആ ഫിത്നയിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുകയും അതിൽ നിന്ന് അകലം പാലിക്കുകയും ചെയ്തവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. അപ്പോൾ അവർ അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു: “താങ്കൾ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നില്ലേ?!”
അവർ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: “താങ്കൾ ശൂറാ ( കൂടിയാലോചനാ സമിതി) അംഗങ്ങളിൽ ഒരാളാണ്, മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ ഈ കാര്യത്തിന് താങ്കൾക്കാണ് കൂടുതൽ അർഹത!” അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾ എനിക്ക് കണ്ണുകളും, നാവും, ചുണ്ടുകളുമുള്ള ഒരു വാൾ കൊണ്ടുവന്നു തന്നാലല്ലാതെ ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യുകയില്ല, അതിന് വിശ്വാസിയെയും അവിശ്വാസിയെയും വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയണം.” അതായത്: വിശ്വാസിയെയും അവിശ്വാസിയെയും തിരിച്ചറിയുന്ന ഒരു വാൾ എനിക്ക് കൊണ്ടുവരിക, അത് ഒരു മുസ്ലിമിനെ വെട്ടിയാൽ തട്ടിത്തെറിച്ചുപോകണം, എന്നാൽ ഒരു അവിശ്വാസിയെ വെട്ടിയാൽ അവനെ കൊല്ലണം. എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “ഞാൻ ഇതിനുമുമ്പ് ജിഹാദ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, യഥാർത്ഥ ജിഹാദ് എന്താണെന്ന് എനിക്കറിയാം.”
അതായത്: മുസ്ലിംകളുടെ തലകൾ വീഴുകയും അവർ പരസ്പരം കൊല്ലുകയും ചെയ്യുന്ന ഇത്തരത്തിലുള്ള യുദ്ധത്തിൽ – എനിക്ക് അങ്ങനെയൊരു വാൾ ലഭിക്കാതെ ഞാൻ പ്രവേശിക്കുകയില്ല.
എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം ഒരു ഉദാഹരണം നൽകി. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “നമ്മുടെയും നിങ്ങളുടെയും ഉപമ, വ്യക്തവും വെളുത്തതുമായ ഒരു പാതയിലൂടെ നടന്നുപോകുന്ന ഒരു ജനതയെപ്പോലെയാണ്. അവർ അതിലൂടെ പോകുമ്പോൾ, പൊടിയോടുകൂടിയ ഒരു കൊടുങ്കാറ്റ് വീശുകയും, അവർക്ക് വഴി കാണാതാവുകയും ചെയ്തു. അവരിൽ ചിലർ പറഞ്ഞു: ‘വഴി വലത്തോട്ടാണ്’, അങ്ങനെ അവർ വലത്തോട്ട് പോയി വഴിതെറ്റി. മറ്റുചിലർ പറഞ്ഞു: ‘വഴി ഇടത്തോട്ടാണ്’, അങ്ങനെ അവർ ഇടത്തോട്ട് പോയി വഴിതെറ്റി. വേറെ ചിലർ പറഞ്ഞു: ‘കാറ്റ് വീശിയപ്പോൾ നാം ഈ വഴിയിലായിരുന്നു, അതിനാൽ നാം ഇവിടെത്തന്നെ മുട്ടുകുത്തിയിരിക്കാം’. അങ്ങനെ കാറ്റൊഴിഞ്ഞ് വഴി വീണ്ടും ദൃശ്യമാകുന്നതുവരെ അവർ അവിടെത്തന്നെ ഇരുന്നു. ഇവരാണ് ജമാഅത്തിന്റെ ആളുകൾ. അവർ പറഞ്ഞു: ‘അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ നമ്മെ വിട്ടുപിരിയുമ്പോൾ നാം ഏത് അവസ്ഥയിലായിരുന്നോ, അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടുമുട്ടുന്നതുവരെ നാം അതിൽ തന്നെ ഉറച്ചുനിൽക്കും. ഒരു ഫിത്നയിലും നാം പ്രവേശിക്കുകയില്ല’.”
സഅദ് ഇബ്നു അബീ വഖാസിന്റെയും, അബ്ദുല്ലാഹ് ഇബ്നു ഉമറിന്റെയും, മറ്റു സ്വഹാബികളുടെയും സമീപനം, മുആവിയയും അലിയും തമ്മിലുള്ള പ്രശ്നത്തിനുള്ള പരിഹാരം വാളല്ല, മറിച്ച് അനുരഞ്ജനത്തിനുള്ള ശ്രമങ്ങളും, ആലോചനയും, അതുപോലുള്ള മറ്റു മാർഗ്ഗങ്ങളുമാണ് എന്നതായിരുന്നു. അലിയുടെ ഭാഗത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇജ്തിഹാദും, മുആവിയയുടെ ഭാഗത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇജ്തിഹാദുമുണ്ടായിരുന്നു. ഇജ്തിഹാദിലൂടെ സത്യവും ശരിയും കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് പ്രതിഫലം നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല, അവൻ തെറ്റ് ചെയ്താലും. ശരിയായ തീരുമാനത്തിലെത്തുന്നയാൾക്ക് രണ്ട് പ്രതിഫലവും, തെറ്റ് പറ്റുന്നയാൾക്ക് ഒരു പ്രതിഫലവുമുണ്ട്, അവന്റെ തെറ്റ് പൊറുക്കപ്പെടും. നബി ﷺ പറഞ്ഞതുപോലെ:
إِذَا حَكَمَ الْحَاكِمُ فَاجْتَهَدَ ثُمَّ أَصَابَ فَلَهُ أَجْرَانِ، وَإِذَا حَكَمَ فَاجْتَهَدَ ثُمَّ أَخْطَأَ فَلَهُ أَجْرٌ
ഒരു വിധികർത്താവ് ഗവേഷണം നടത്തി വിധി കൽപ്പിക്കുകയും, അത് ശരിയാവുകയും ചെയ്താൽ, അവന് രണ്ട് പ്രതിഫലമുണ്ട്. അവൻ ഗവേഷണം നടത്തുകയും, അവന് തെറ്റ് പറ്റുകയും ചെയ്താൽ, അവന് ഒരു പ്രതിഫലമുണ്ട്. (ബുഖാരി, മുസ്ലിം)
എന്നിരുന്നാലും, ഒരു വിഭാഗം സ്വഹാബികൾ വിശ്വസിച്ചത്, അത്തരം കാര്യങ്ങളിലുള്ള പരിഹാരം യുദ്ധവും കൊലപാതകവുമല്ല, മറിച്ച് സമാധാനത്തിനുള്ള ശ്രമങ്ങളും, പോരാട്ടം ഒഴിവാക്കലും, ഐക്യം നിലനിർത്തലുമാണ് എന്നായിരുന്നു.
ഏഴാമത്തെ പ്രത്യാഘാതം: യുവാക്കളെയും യുവതലമുറയെയും വഴിതെറ്റിക്കുന്നത്
കുഴപ്പങ്ങളുടെ (ഫിത്ന) പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, അത് യുവാക്കളെയും യുവതലമുറയെയും ആകർഷിക്കാനും വഴിതെറ്റിക്കാനുമുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗമായി മാറുന്നു എന്നത്. വിവിധ വഴികളിലൂടെയും ചാനലുകളിലൂടെയും അവരെ നയിച്ച്, അവസാനം വിനാശകരമായ അനന്തരഫലങ്ങളിലും വേദനാജനകമായ പര്യവസാനങ്ങളിലും എത്തിക്കുന്നു.
ഇവിടെ, യുവാക്കൾ പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന കള്ളപ്രചരണങ്ങളിലോ, ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്ന മുദ്രാവാക്യങ്ങളിലോ, മനോഹരമായി എഴുതപ്പെട്ട വാചകങ്ങളിലോ വഞ്ചിതരാകാതിരിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. മറിച്ച്, ഏതെങ്കിലും കാര്യത്തിലേക്ക് അവനെ ക്ഷണിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ മുതിർന്ന പണ്ഡിതന്മാരിലേക്ക് മടങ്ങണം. നബി ﷺ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു:
البَرَكةُ مع أكابِرِكم
ബറകത്ത് (അനുഗ്രഹം) നിങ്ങളിലെ മുതിർന്നവരോടൊപ്പമാണ്. (അസ്വഹീഹ:1778)
ഒരു വ്യക്തിയെ ഒരു പാതയിലേക്കോ മാർഗ്ഗത്തിലേക്കോ ക്ഷണിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ മുതിർന്ന പണ്ഡിതന്മാരിലേക്ക് മടങ്ങണം. വിജ്ഞാനത്തിൽ അടിയുറച്ചവരും, ആഴത്തിൽ അറിവുള്ളവരും, പഠനത്തിലും പുനരവലോകനത്തിലും ദീർഘകാലമായി ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരും, ഫത്വ നൽകുന്നതിലും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുന്നതിലും പരിചയസമ്പന്നരുമായ പണ്ഡിതന്മാരിലേക്ക് അവൻ മടങ്ങണം. സാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ പോലും ഒരാൾ അവരിലേക്ക് മടങ്ങുകയും ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും, ഫിത്നയുടെ സമയത്ത്, ചില യുവാക്കളെ ഘട്ടം ഘട്ടമായി വലിയ അപകടങ്ങളിലേക്കും ഗുരുതരമായ കുരുക്കുകളിലേക്കും ആകർഷിക്കപ്പെട്ടേക്കാം, അതിൽ നിന്ന് പിന്നീട് അവർക്ക് ഒരു രക്ഷാമാർഗ്ഗവും കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞെന്നു വരില്ല. പലപ്പോഴും, ഈ തുടക്കങ്ങൾ ഫിത്ന ഇളക്കിവിടുന്ന ചെറിയ വ്യക്തികളിലൂടെയും, പരിചിതവും ശ്രേഷ്ഠമെന്ന് തോന്നുന്നതുമായ കാര്യങ്ങളിലൂടെയുമാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു സംഘം ഒരുമിച്ചുകൂടി, അല്ലാഹുവിലും അവന്റെ മലക്കുകളിലുമുള്ള വിശ്വാസം, നമസ്കാരം നിലനിർത്തൽ, സകാത്ത് നൽകൽ തുടങ്ങിയ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട സത്യങ്ങൾ മുറുകെ പിടിക്കാൻ പ്രതിജ്ഞയെടുക്കുന്നു. പിന്നീട്, അവർ അതിലേക്ക് മറ്റ് കാര്യങ്ങൾ ചേർക്കുന്നു, അങ്ങനെ ആ യുവാവിന് താൻ ഒരു ശപഥത്താൽ ബന്ധിതനാണെന്ന് തോന്നിത്തുടങ്ങുന്നു. കാലക്രമേണ, അവൻ ഒരു കക്ഷിയിലോ, സംഘടനയിലോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ബൈഅത്തിലോ (പ്രതിജ്ഞ) അകപ്പെട്ടേക്കാം. അവൻ അനിശ്ചിതത്വമുള്ള ഒരു പാതയിലാണെന്ന് അവൻ സ്വയം കണ്ടെത്തുന്നു, അതിൽ നിന്ന് മടങ്ങിവരുക പ്രയാസകരമായിത്തീരുന്നു. എന്നാൽ, അല്ലാഹുവിൽ നിന്ന് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശവും വിജയവും ലഭിച്ച ഒരു യുവാവാണെങ്കിൽ, അവൻ ഇതിൽ നിന്നെല്ലാം രക്ഷപ്പെടുന്നു. ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ മുൻകാലങ്ങളിലും നിലനിന്നിരുന്നു.
താബിഉകളുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ, മുത്വരിഫ് ഇബ്നു അബ്ദില്ലാഹ് ഇബ്നു ശിഖീർ തന്റെ ചെറുപ്പകാലത്തെ ഒരു കഥ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “ഞങ്ങൾ സൈദ് ഇബ്നു സൂഹാന്റെ അടുത്ത് പോകുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹം പറയുമായിരുന്നു: ‘അല്ലാഹുവിന്റെ അടിമകളേ, നിങ്ങൾ ശ്രേഷ്ഠരും മാന്യരുമായിരിക്കുക. കാരണം, അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള അടിമകളുടെ വഴി ഭയവും പ്രതീക്ഷയുമാകുന്ന രണ്ട് ഗുണങ്ങളിലാണ്’. അദ്ദേഹം ജനങ്ങളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുകയും, അല്ലാഹുവിനെ ഭയപ്പെടാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും, ആരാധനകളിലേക്ക് പ്രചോദനം നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രബോധകനായിരുന്നു.”
അദ്ദേഹം തുടരുന്നു: “ഒരു ദിവസം ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്ത് ചെന്നപ്പോൾ, അവർ ഒരു രേഖ എഴുതിയുണ്ടാക്കിയിരുന്നു. അവർ ഇപ്രകാരം ഒരു പ്രസ്താവന തയ്യാറാക്കിയിരുന്നു: ‘അല്ലാഹു നമ്മുടെ രക്ഷിതാവാണ്, മുഹമ്മദ് നമ്മുടെ നബിയാണ്, ഖുർആൻ നമ്മുടെ വഴികാട്ടിയാണ്. ആര് നമ്മോടൊപ്പമുണ്ടോ, നാം അവനോടൊപ്പമുണ്ട്; ആര് നമ്മെ എതിർക്കുന്നുവോ, നമ്മുടെ കൈ അവനെതിരെയാണ്,’ എന്നിങ്ങനെ…” ഉപരിതലത്തിൽ, പലർക്കും പ്രശ്നമല്ലാത്തതെന്ന് തോന്നുന്ന പ്രസ്താവനകളുള്ള ഒരു രേഖയാണ് അവർ എഴുതിയത്.
അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “അവർ ആ രേഖ ഓരോരുത്തർക്കായി കാണിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഓരോരുത്തർക്കും കാണിച്ചുകൊടുക്കുമ്പോൾ, അവർ ചോദിക്കും: ‘ഇന്നയാളേ, താങ്കൾ ഇത് അംഗീകരിക്കുന്നുണ്ടോ?’ അവൻ മറുപടി പറയും: ‘അതെ, ഞാൻ അംഗീകരിക്കുന്നു.'” അദ്ദേഹം തുടർന്നു: “അങ്ങനെ അവർ എന്റെയടുത്തെത്തി. അവർ ചോദിച്ചു: ‘ചെറുപ്പക്കാരാ, നീ ഇത് അംഗീകരിക്കുന്നുണ്ടോ?’ ഞാൻ പറഞ്ഞു: ‘ഇല്ല, ഞാൻ ഇത് അംഗീകരിക്കുന്നില്ല’. അപ്പോൾ സൈദ് ഇബ്നു സൂഹാൻ പറഞ്ഞു: ‘ഈ കുട്ടിയുടെ കാര്യത്തിൽ തിടുക്കം കാണിക്കരുത്’. എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം എന്നോട് പറഞ്ഞു: ‘ചെറുപ്പക്കാരാ, നീ എന്തു പറയുന്നു?'”
ഞാൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: “അല്ലാഹു അവന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ എന്നിൽ നിന്ന് ഒരു കരാർ എടുത്തിട്ടുണ്ട്, അല്ലാഹു എന്നിൽ നിന്ന് അവന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ എടുത്ത കരാറല്ലാതെ മറ്റൊരു കരാർ ഞാൻ ഉണ്ടാക്കുകയില്ല”. അപ്പോൾ മുത്വരിഫ് പറഞ്ഞു: “അങ്ങനെ ആ സംഘം മുഴുവനും പിൻവാങ്ങി. അവരിൽ ഒരാളും അത് അംഗീകരിച്ചില്ല, അവർ ഏകദേശം മുപ്പതോളം പേരുണ്ടായിരുന്നു”.
ഇവിടെയുള്ള പാഠം, ഫിത്നയുടെ സമയത്ത്, പല യുവാക്കളെയും യുവതലമുറയെയും സംഘടനകളിലേക്കോ, കക്ഷിത്വത്തിലേക്കോ, പ്രതിജ്ഞകളിലേക്കോ ക്രമേണ ആകർഷിക്കപ്പെട്ടേക്കാം, അതിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവർ പിന്നീട് ഖേദിക്കേണ്ടി വരും.
എട്ടാമത്തെ പ്രത്യാഘാതം: ഈമാനികമായ സഹോദര്യത്തെയും മതപരമായ ബന്ധത്തെയും ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നത്
കുഴപ്പങ്ങളുടെ (ഫിത്ന) വിനാശകരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, അവ സമൂഹങ്ങളെ ശിഥിലമാക്കുകയും, ഈമാനികമായ സാഹോദര്യത്തെയും മതപരമായ ബന്ധത്തെയും ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നത്. അവ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ വിദ്വേഷവും ശത്രുതയും പകയും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ, സ്വഹീഹൈനിയിൽ (ബുഖാരിയും മുസ്ലിമും) ഹുദൈഫ ഇബ്നുൽ യമാൻ (رضى الله عنه) ൽ നിന്നുള്ള ഹദീസിൽ ഇപ്രകാരം വന്നിരിക്കുന്നു:
كَانَ النَّاسُ يَسْأَلُونَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْخَيْرِ، وَكُنْتُ أَسْأَلُهُ عَنِ الشَّرِّ، مَخَافَةَ أَنْ يُدْرِكَنِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا فِي جَاهِلِيَّةٍ وَشَرٍّ فَجَاءَنَا اللَّهُ بِهَذَا الْخَيْرِ، فَهَلْ بَعْدَ هَذَا الْخَيْرِ مِنْ شَرٍّ قَالَ ” نَعَمْ ”. قُلْتُ وَهَلْ بَعْدَ ذَلِكَ الشَّرِّ مِنْ خَيْرٍ قَالَ ” نَعَمْ، وَفِيهِ دَخَنٌ ”
അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലിന്റെ ﷺ സ്വഹാബികൾ അദ്ദേഹത്തോട് നന്മയെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു, എന്നാൽ ഞാൻ തിന്മയെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു, അത് എന്നെ ബാധിക്കുമോ എന്ന ഭയം കാരണം. അങ്ങനെ ഞാൻ ചോദിച്ചു: ‘അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലേ, ഞങ്ങൾ അജ്ഞതയുടെയും തിന്മയുടെയും ഒരു അവസ്ഥയിലായിരുന്നു, പിന്നീട് അല്ലാഹു ഞങ്ങൾക്ക് ഈ നന്മ കൊണ്ടുവന്നു – ഈ നന്മക്ക് ശേഷം വല്ല തിന്മയുമുണ്ടോ?’ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ‘അതെ.’ ഞാൻ ചോദിച്ചു: ‘ആ തിന്മക്ക് ശേഷം വല്ല നന്മയുമുണ്ടാകുമോ?’ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ‘അതെ – പക്ഷേ അതിൽ ‘ദഖൻ’ (മാലിന്യം/കലർപ്പ്) ഉണ്ടായിരിക്കും.’
മറ്റു ചില നിവേദനങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: بَقِيَّةٌ “അവശേഷിപ്പുകൾ ഉണ്ടാകും,”
മറ്റൊരു നിവേദനത്തിൽ:
جماعة – عَلَى أَقْدَاء، وهدْنَة عَلَى دَخَنٌ
“അഴിമതിയുടെ അംശങ്ങളുള്ള ഒരു സംഘം – ശത്രുതയുടെ മുകളിലുള്ള ഒരു സന്ധി.”
മറ്റൊരു നിവേദനത്തിൽ:
لَا تَرْجِعُ قُلُوبُ أَقْوَامٍ عَلَى الَّذِي كَانَتْ عَلَيْهِ
ചില ആളുകളുടെ ഹൃദയങ്ങൾ പഴയ അവസ്ഥയിലേക്ക് മടങ്ങുകയില്ല. (അസ്വഹീഹ:2739)
ചുരുക്കത്തിൽ, ഫിത്ന ആളിക്കത്തുമ്പോൾ, അത് ആളുകളുടെ ഹൃദയങ്ങളെ മാറ്റുകയും, സാഹോദര്യത്തിന്റെയും ഈമാനികമായ ഐക്യത്തിന്റെയും അർത്ഥങ്ങളെ തകർക്കുകയും ചെയ്തേക്കാം. അല്ലാഹു പറയുന്നു:
إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا۟ بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
സത്യവിശ്വാസികള് (പരസ്പരം) സഹോദരങ്ങള് തന്നെയാകുന്നു. അതിനാല് നിങ്ങളുടെ രണ്ടു സഹോദരങ്ങള്ക്കിടയില് നിങ്ങള് രഞ്ജിപ്പുണ്ടാക്കുക. നിങ്ങള് അല്ലാഹുവെ സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക. നിങ്ങള്ക്ക് കാരുണ്യം ലഭിച്ചേക്കാം. (ഖു൪ആന്:49/10)
وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا . الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لاَ يَظْلِمُهُ وَلاَ يَخْذُلُهُ وَلاَ يَحْقِرُهُ . التَّقْوَى هَا هُنَا ” . وَيُشِيرُ إِلَى صَدْرِهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ” بِحَسْبِ امْرِئٍ مِنَ الشَّرِّ أَنْ يَحْقِرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ
നബി ﷺ പറയുന്നു: “നിങ്ങൾ സഹോദരങ്ങളായി അല്ലാഹുവിന്റെ അടിമകളായിരിക്കുക. ഒരു മുസ്ലിം മറ്റൊരു മുസ്ലിമിന്റെ സഹോദരനാണ് – അവൻ അവനെ അടിച്ചമർത്തുകയോ വഞ്ചിക്കുകയോ, നിസ്സാരപ്പെടുത്തുകയോ ഇല്ല. തഖ്വ ഇവിടെയാണ്, അദ്ദേഹം തന്റെ നെഞ്ചിലേക്ക് ചൂണ്ടി. ഒരു മനുഷ്യന് തിന്മയായിട്ട്, തന്റെ മുസ്ലിം സഹോദരനെ നിസ്സാരപ്പെടുത്തുന്നത് തന്നെ മതി. (മുസ്ലിം)
ഈ അർത്ഥത്തിൽ മറ്റു ധാരാളം ഹദീസുകളുണ്ട്.
ഒൻപതാമത്തെ പ്രത്യാഘാതം: കൊലപാതകത്തിനും രക്തച്ചൊരിച്ചിലിനും ധൈര്യം കാണിക്കുന്നത്
കുഴപ്പങ്ങളുടെ (ഫിത്ന) പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, മുസ്ലിംകളുടെ രക്തം അവരുടെ കണ്ണിൽ വിലകുറഞ്ഞതായിത്തീരുന്നു എന്നത്. ആത്മാക്കൾക്ക് കൊല്ലാൻ ധൈര്യം വരുന്നു, ആളുകൾ പരസ്പരം രക്തം അനുവദനീയമായി കാണാൻ തുടങ്ങുന്നു. അബ്ദുല്ലാഹ് ഇബ്നു ഉമർ (رضي الله عنهما) പറഞ്ഞതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്: “ഫിത്നയുടെ സമയത്ത്, ആളുകൾ കൊലപാതകത്തെ ഒരു പ്രധാന കാര്യമായി കാണുകയില്ല”. രക്തച്ചൊരിച്ചിലിലോ, സമ്പത്ത് പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിലോ, അഭിമാനം ലംഘിക്കുന്നതിലോ ഏർപ്പെടുന്നതിനെ അദ്ദേഹം (رضي الله عنه) ശക്തമായി എതിർത്തിരുന്നു.
ഈ വിഷയത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റേതായി ഗൗരവമേറിയതും മനോഹരവുമായ ഒരു വാക്കുണ്ട്, അത് മനഃപാഠമാക്കുകയും സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ഒരിക്കൽ ഒരാൾ ഇബ്നു ഉമറിന് (رضي الله عنهما) “എനിക്ക് അറിവ് എഴുതി നൽകുക” എന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് കത്തെഴുതി. അപ്പോൾ ഇബ്നു ഉമർ മറുപടി എഴുതി: “അറിവ് ധാരാളമാണ്, എന്റെ സഹോദരപുത്രാ- എന്നാൽ അല്ലാഹുവിനെ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ, മുസ്ലിംകളുടെ രക്തത്തിൽ നിന്ന് ഭാരം കുറഞ്ഞ മുതുകോടും, അവരുടെ സമ്പത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞ വയറോടും, അവരുടെ അഭിമാനത്തിൽ നിന്ന് തടഞ്ഞുവെച്ച നാവോടും, അവരുടെ ഐക്യം മുറുകെ പിടിച്ചുകൊണ്ടും അവനെ കണ്ടുമുട്ടാൻ നിനക്ക് കഴിയുമെങ്കിൽ-അങ്ങനെ ചെയ്യുക”.
ഇത് ഏറ്റവും മഹത്തായ ഉപദേശങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, എല്ലാ അറിവിനെയും എല്ലാ നന്മയെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒന്ന്.
പത്താമത്തെ പ്രത്യാഘാതം: നിര്ഭയത്വം തകരുന്നത്
കുഴപ്പങ്ങളുടെ (ഫിത്ന) പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, അവ സുരക്ഷ തകരുന്നതിലേക്ക് നയിക്കുന്നു എന്നത്. അല്ലാഹു ഈമാനികമായ സമൂഹത്തിന് നൽകിയ ഏറ്റവും വലിയ അനുഗ്രഹങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് നിര്ഭയത്വം. അല്ലാഹു പറയുന്നു:
ٱلَّذِىٓ أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَءَامَنَهُم مِّنْ خَوْفِۭ
(അവൻ) വിശപ്പിൽ നിന്ന് അവർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുകയും, ഭയത്തിൽ നിന്ന് അവർക്ക് സുരക്ഷ നൽകുകയും ചെയ്തു. (ഖു൪ആന് :106/4)
അതിനാൽ, നിര്ഭയത്വം ഒരു മഹത്തായ അനുഗ്രഹമാണ്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ രക്തത്തിലുള്ള നിര്ഭയത്വം, അവന്റെ സമ്പത്തിലുള്ള നിര്ഭയത്വം, അവന്റെ ശരീരത്തിനും അഭിമാനത്തിലുമുള്ള നിര്ഭയത്വം, എന്നിങ്ങനെ പലതും. ഇവയെല്ലാം ഏറ്റവും വലിയ അനുഗ്രഹങ്ങളിൽ പെട്ടതാണ്. എന്നാൽ, കാര്യങ്ങൾ അസ്ഥിരമാവുകയും, ഫിത്നകൾ ആളിക്കത്തുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, രക്തം ചിന്തപ്പെടുന്നു, സമ്പത്ത് നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, ജീവനുകൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നു, കുട്ടികൾ അനാഥരാകുന്നു, സ്ത്രീകൾ വിധവകളാകുന്നു, തുടർന്നുണ്ടാകുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഒട്ടും പ്രശംസനീയമല്ലാത്തവയുമാണ്.
പതിനൊന്നാമത്തെ പ്രത്യാഘാതം: അധാർമ്മികർ അവരുടെ അസത്യം പ്രചരിപ്പിക്കാൻ ധൈര്യം കാണിക്കുന്നത്
കുഴപ്പങ്ങളുടെ (ഫിത്ന) പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, അവ ജനങ്ങൾക്ക് വിശ്വാസപരമോ (അഖീദ) ധാർമ്മികമോ ആയ കാര്യങ്ങളിൽ വഴിപിഴക്കാനുള്ള വാതിലുകൾ തുറന്നുകൊടുക്കുന്നു എന്നത്. അധാർമ്മികരും ദുഷിച്ചവരുമായ ആളുകൾക്ക് അവരുടെ അസത്യവും നാശവും പ്രചരിപ്പിക്കാൻ ധൈര്യം ലഭിക്കുന്നു. കാരണം, സത്യത്തിന്റെ ആളുകൾ ഫിത്നയിൽ ശ്രദ്ധതിരിഞ്ഞവരും, അതിൽ വ്യാപൃതരുമായിരിക്കും. അവരുടെ സമയം അതിൽ പാഴായിപ്പോകുകയും, മറ്റുള്ളവർക്ക് പ്രയോജനം ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്നും സ്വയം പ്രയോജനം നേടുന്നതിൽ നിന്നും അവർ തിരിച്ചുവിടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
അത്തരം സമയങ്ങളിൽ, തിന്മയുടെയും നാശത്തിന്റെയും ആളുകൾ ഈ അവസരം മുതലെടുത്ത് അവരുടെ അസത്യം പ്രചരിപ്പിക്കാനും, മറ്റുള്ളവരെ അധാർമ്മികതയിലേക്കും നാശത്തിലേക്കും ക്ഷണിക്കാനും, അല്ലെങ്കിൽ വിശ്വാസപരമായ വ്യതിയാനങ്ങളും വഴിപിഴച്ച പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങളും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും തുടങ്ങുന്നു. സച്ചരിതരും പരിഷ്കർത്താക്കളും ഫിത്നയിൽ മുഴുകിയിരിക്കുമ്പോൾ, അവർ തങ്ങൾക്കായി ഒരു വേദി കണ്ടെത്തുന്നു. ഇത് ഓരോ മുസ്ലിമും ഫിത്നകളെയും അവയുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെയും കുറിച്ച് അതീവ ജാഗ്രത പുലർത്തേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഊന്നിപ്പറയുന്നു.
പന്ത്രണ്ടാമത്തെ പ്രത്യാഘാതം: ശത്രുക്കൾക്ക് അധികാരം ലഭിക്കുന്നത്
കുഴപ്പങ്ങളുടെ (ഫിത്ന) പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, അവ ശത്രുക്കൾക്ക് അധികാരം ലഭിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിക്കുന്നു എന്നത്. സത്യത്തിന്റെ ആളുകൾക്കിടയിൽ തർക്കങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയും, അവർക്കിടയിൽ കൊലപാതകം വ്യാപിക്കുകയും, അവരുടെ കാര്യങ്ങൾ താറുമാറാകുകയും, അവരുടെ ഐക്യം നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, അവരുടെ ശത്രുക്കൾ ഈ അവസരം മുതലെടുക്കുകയും, വിശ്വാസികളുടെ മേൽ അധികാരം നേടുകയും, വിവിധ രീതികളിൽ അവരെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അല്ലാഹു പറയുന്നു:
وَلَا تَنَٰزَعُوا۟ فَتَفْشَلُوا۟ وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ ۖ
നിങ്ങൾ പരസ്പരം ഭിന്നിക്കരുത്. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ നിങ്ങളുടെ ധൈര്യം നഷ്ടപ്പെടുകയും നിങ്ങളുടെ ശക്തി ചോർന്നുപോകുകയും ചെയ്യും. (ഖു൪ആന് :8/46)
അതിനാൽ, വിശ്വാസികളുടെ മേൽ നിർബന്ധമായ കാര്യം, ഫിത്നകളെയും അവയുടെ അപകടങ്ങളെയും കുറിച്ച് അതീവ ജാഗ്രത പുലർത്തുകയും, നിരന്തരം ശ്രദ്ധാലുവായിരിക്കുകയും, അല്ലാഹുവിലേക്ക് ആത്മാർത്ഥമായ ഹൃദയത്തോടെ തിരിയുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്. പ്രത്യക്ഷവും പരോക്ഷവുമായ എല്ലാ ഫിത്നകളിൽ നിന്നും തങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ അവർ അവനോട് ചോദിക്കണം.
ഏറ്റവും ഔദാര്യവാനും, മഹത്തായ സിംഹാസനത്തിന്റെ നാഥനുമായ അല്ലാഹുവിനോട്, അവന്റെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ നാമങ്ങളാലും ഉന്നതമായ ഗുണവിശേഷങ്ങളാലും, അവനല്ലാതെ ആരാധനയ്ക്കർഹനായി മറ്റാരുമില്ല എന്നതിനാലും, അവന്റെ കാരുണ്യവും അറിവും എല്ലാത്തിനെയും ഉൾക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്നതിനാലും നാം ചോദിക്കുന്നു; പ്രത്യക്ഷവും പരോക്ഷവുമായ എല്ലാ ഫിത്നകളിൽ നിന്നും അവൻ നമ്മെ സംരക്ഷിക്കേണമേ. കുഴപ്പങ്ങളിൽ നിന്ന് അവൻ നമ്മെ കാക്കേണമേ, അവയുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ നിന്ന് നമ്മെ സുരക്ഷിതരാക്കേണമേ, അവന്റെ ദൈവിക സംരക്ഷണം കൊണ്ട് നമ്മെ പരിപാലിക്കേണമേ. തീർച്ചയായും, അവൻ (അല്ലാഹു ) എല്ലാം കേൾക്കുന്നവനും ഉത്തരം നൽകുന്നവനുമാണ്. അല്ലാഹുവിന്റെ അടിമയും ദൂതനുമായ നമ്മുടെ നബി മുഹമ്മദിനും ﷺ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തിനും സ്വഹാബികൾക്കും അല്ലാഹുവിന്റെ സമാധാനവും അനുഗ്രഹങ്ങളും ഉണ്ടാകട്ടെ.”
(ഈ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം, റിയാദിലെ അൽ-റാജ്ഹി പള്ളിയിൽ ഞാൻ നടത്തിയ ഒരു പ്രഭാഷണമാണ്. അതിൽ സാധ്യമായ ചില തിരുത്തലുകൾ ഞാൻ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വിജയം അല്ലാഹുവിൽ നിന്ന് മാത്രം.)
ശൈഖ് അബ്ദുറസ്സാഖ് ബ്നു അബ്ദുൽ മുഹ്സിൻ അൽ-ബദ്ർ حَفِظَهُ اللَّهُ
www.kanzululoom.com