അല്ലാഹു തന്റെ അടിമകൾക്ക് നിർബന്ധമാക്കിയ കാര്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും, ഏറ്റവും മഹത്തരവുമായ ഒരു നിർബന്ധ കർമ്മമാണ് നമസ്കാരം. നമസ്കാരം ദീനിന്റെ തൂണും, രണ്ട് സാക്ഷ്യവചനങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ ഇസ്‌ലാമിലെ ഏറ്റവും സുപ്രധാനമായ അടിത്തറയുമാണ്. അത് അടിമയും തന്റെ രക്ഷിതാവിനും ഇടയിലുള്ള ബന്ധമാണ്. അന്ത്യനാളിൽ ഒരു അടിമ ആദ്യം വിചാരണ ചെയ്യപ്പെടുക നമസ്കാരത്തെക്കുറിച്ചായിരിക്കും. അത് ശരിയായാൽ അവന്റെ മറ്റ് കർമ്മങ്ങളെല്ലാം ശരിയായി; അത് തകരാറിലായാൽ അവന്റെ മറ്റ് കർമ്മങ്ങളെല്ലാം തകരാറിലായി. മുസ്ലിമിനെയും കാഫിറിനെയും തമ്മിൽ വേർതിരിക്കുന്ന ഘടകമാണത്. നമസ്കാരം നിലനിർത്തുക എന്നത് വിശ്വാസത്തിന്റെ (ഈമാൻ) അടയാളവും, അത് പാഴാക്കുക എന്നത് കുഫ്‌റുമാണ് (അവിശ്വാസം). നമസ്കാരം ഇല്ലാത്തവന് ദീനില്ല; അത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നവന് ഇസ്‌ലാമിൽ യാതൊരു പങ്കുമില്ല. ആരെങ്കിലും നമസ്കാരത്തെ മുറപോലെ സംരക്ഷിച്ചാൽ അത് അവന്റെ ഹൃദയത്തിലും മുഖത്തും ഖബറിലും പരലോകത്തും അവന് പ്രകാശമായിരിക്കും; അന്ത്യനാളിൽ അത് അവന് രക്ഷയുമായിരിക്കും. അല്ലാഹു അനുഗ്രഹിച്ചവരായ പ്രവാചകന്മാർ, സത്യസന്ധർ, രക്തസാക്ഷികൾ, സജ്ജനങ്ങൾ എന്നിവരോടൊപ്പമായിരിക്കും അവൻ ഒരുമിച്ചുകൂട്ടപ്പെടുക; അവർ എത്ര നല്ല കൂട്ടുകാരാണ്! എന്നാൽ ആരെങ്കിലും നമസ്കാരത്തെ സംരക്ഷിച്ചില്ലെങ്കിൽ അവന് പ്രകാശമോ തെളിവോ പരലോകത്ത് രക്ഷയോ ഉണ്ടാവില്ല. അവൻ ഫറോവ, ഹാമാൻ, ഖാറൂൻ, ഉബയ്യുബ്നു ഖലഫ് എന്നിവരോടൊപ്പമായിരിക്കും ഒരുമിച്ചുകൂട്ടപ്പെടുക.

ഇമാം അഹ്മദ് رحمه الله തന്റെ الصلاة എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പറയുന്നു: ഹദീസിൽ വന്നിട്ടുള്ളതുപോലെ:

لاَ حَظَّ فِي الإِسْلاَمِ لِمَنْ تَرَكَ الصَّلاَةَ

നമസ്കാരം ഉപേക്ഷിച്ചവന് ഇസ്‌ലാമിൽ യാതൊരു പങ്കുമില്ല. (മുവത്വ)

ഉമർ ബിൻ ഖത്താബ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ തന്റെ ഗവർണർമാർക്ക് ഇപ്രകാരം കത്തെഴുതാറുണ്ടായിരുന്നു: ‘നിങ്ങളുടെ കാര്യങ്ങളിൽ എന്റെ അടുക്കൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് നമസ്കാരമാണ്. ആരെങ്കിലും അത് സംരക്ഷിച്ചാൽ അവൻ തന്റെ ദീനിനെ സംരക്ഷിച്ചു. ആരെങ്കിലും അത് പാഴാക്കിയാൽ അവൻ മറ്റുള്ള കാര്യങ്ങളെല്ലാം അതിലേറെ പാഴാക്കുന്നവനായിരിക്കും. നമസ്കാരം ഉപേക്ഷിച്ചവന് ഇസ്‌ലാമിൽ യാതൊരു പങ്കുമില്ല’. അദ്ദേഹം തുടർന്നു: ‘നമസ്കാരത്തെ ലാഘവത്തോടെ കാണുകയും അതിനെ നിസ്സാരമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇസ്‌ലാമിനെയാണ് ലാഘവത്തോടെ കാണുന്നതും നിസ്സാരമാക്കുന്നതും. നമസ്കാരത്തോട് അവർക്ക് എത്രത്തോളം താല്പര്യമുണ്ടോ അത്രത്തോളം മാത്രമേ അവർക്ക് ഇസ്‌ലാമിലും പങ്കുണ്ടാവുകയുള്ളൂ. അതിനാൽ അല്ലാഹുവിന്റെ ദാസാ, നീ നിന്നെത്തന്നെ തിരിച്ചറിയുക. ഇസ്‌ലാമിന് നിന്റെ അടുക്കൽ യാതൊരു വിലയുമില്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ അല്ലാഹുവെ കണ്ടുമുട്ടുന്നത് നീ സൂക്ഷിക്കുക. നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നമസ്കാരത്തിന് എത്രത്തോളം സ്ഥാനമുണ്ടോ അത്രത്തോളം മാത്രമേ ഇസ്‌ലാമിനും സ്ഥാനമുണ്ടാവുകയുള്ളൂ. നബി ﷺ പറഞ്ഞതായി ഹദീസിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്:

الصلاة عمود الدين

നമസ്കാരം ദീനിന്റെ തൂണാകുന്നു.

ഒരു കൂടാരത്തിന്റെ തൂൺ വീണുപോയാൽ ആ കൂടാരം തന്നെ വീണുപോകുമെന്നും, പിന്നീട് അതിന്റെ കയറുകൾ കൊണ്ടോ കുറ്റികൾ കൊണ്ടോ യാതൊരു ഉപകാരവുമില്ലെന്നും നിനക്കറിയില്ലേ? എന്നാൽ തൂൺ ഉറച്ചുനിന്നാൽ മാത്രമേ കയറുകളും കുറ്റികളും ഉപകരിക്കുകയുള്ളൂ. ഇസ്‌ലാമിൽ നമസ്കാരത്തിന്റെ സ്ഥാനവും ഇതുപോലെയാണ്. ഹദീസിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്:

إنَّ أول ما يسأل عنه العبد يوم القيامة من عمله الصلاة ، فإن تقبلت منه صلاة تقبل منه سائر عمله

അന്ത്യനാളിൽ ഒരു അടിമ തന്റെ കർമ്മങ്ങളിൽ നിന്ന് ആദ്യം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുക നമസ്കാരത്തെക്കുറിച്ചായിരിക്കും. അത് സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടാൽ അവന്റെ മറ്റെല്ലാ കർമ്മങ്ങളും സ്വീകരിക്കപ്പെടും. (തിര്‍മിദി)

നമ്മുടെ നമസ്കാരം നമ്മുടെ ദീനിന്റെ ഏറ്റവും ഒടുവിലത്തെ (കണ്ണിയോ അടയാളമോ) ആണ്. നാളെ അന്ത്യനാളിൽ നമ്മുടെ കർമ്മങ്ങളിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നത് ഇതിനെക്കുറിച്ചാണ്. അതിനാൽ തന്നെ, ഇസ്‌ലാമിൽ നിന്ന് അവസാനമായി ഇല്ലാതാകുന്നത് നമസ്കാരമാണെന്നിരിക്കെ, അത് കൂടി പോയിക്കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ അവിടെ ഇസ്‌ലാമില്ല, ദീനുമില്ല. (انتهى كلام الإمام أحمد رحمه الله .)

നിർബന്ധിത നമസ്‌കാരം മനഃപൂർവ്വം ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് ഏറ്റവും വലിയ പാപങ്ങളിൽപ്പെട്ടതാണെന്നും ഏറ്റവും വലിയ കുറ്റമാണെന്നും ഉള്ള കാര്യത്തിൽ മുസ്ലിംകൾക്കിടയിൽ തർക്കമില്ല. അല്ലാഹുവിങ്കൽ അതിന്റെ കുറ്റം ഒരാളെ കൊല്ലുന്നതിനേക്കാളും, മറ്റൊരാളുടെ സ്വത്ത് തട്ടിയെടുക്കുന്നതിനേക്കാളും, വ്യഭിചാരത്തേക്കാളും, മോഷണത്തേക്കാളും, മദ്യപാനത്തേക്കാളും വലുതാണ്. നമസ്‌കാരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും അല്ലാഹുവിന്റെ ശിക്ഷയ്ക്കും കോപത്തിനും അപമാനത്തിനും പാത്രമാകുന്നവനാണ്.

നമസ്‌കാരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ കാഫിറാണെന്ന് (അവിശ്വാസിയാണെന്ന്) അഭിപ്രായപ്പെട്ട പണ്ഡിതന്മാർ, അല്ലാഹുവിന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ നിന്നും അവന്റെ പ്രവാചകന്റെ ചര്യയിൽ നിന്നും അതിശക്തമായ തെളിവുകളാണ് അതിനായി നിരത്തിയിട്ടുള്ളത്. ഈ തെളിവുകളുടെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ സ്വാധീനം എന്നത്, (ദീനിന്റെ കാര്യത്തിൽ) താല്പര്യമുള്ള ഒരു മുസ്ലിമിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നമസ്‌കാരത്തോടുള്ള സ്നേഹവും ബഹുമാനവും അതിന്റെ മൂല്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തിരിച്ചറിവും ഉണ്ടാക്കുക എന്നതാണ്. കൂടാതെ അല്ലാഹു കൽപ്പിച്ചതുപോലെ നമസ്‌കാരം അതിന്റെ കൃത്യസമയത്ത് നിർവ്വഹിക്കാനും അത് മുറപ്രകാരം സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള താല്പര്യം അവനിൽ ജനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും.

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

كُلُّ نَفْسِۭ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ ‎﴿٣٨﴾‏ إِلَّآ أَصْحَٰبَ ٱلْيَمِينِ ‎﴿٣٩﴾‏ فِى جَنَّٰتٍ يَتَسَآءَلُونَ ‎﴿٤٠﴾‏ عَنِ ٱلْمُجْرِمِينَ ‎﴿٤١﴾‏ مَا سَلَكَكُمْ فِى سَقَرَ ‎﴿٤٢﴾‏ قَالُوا۟ لَمْ نَكُ مِنَ ٱلْمُصَلِّينَ ‎﴿٤٣﴾‏ وَلَمْ نَكُ نُطْعِمُ ٱلْمِسْكِينَ ‎﴿٤٤﴾‏ وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ ٱلْخَآئِضِينَ ‎﴿٤٥﴾‏ وَكُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ ٱلدِّينِ ‎﴿٤٦﴾‏ حَتَّىٰٓ أَتَىٰنَا ٱلْيَقِينُ ‎﴿٤٧﴾‏

ഓരോ വ്യക്തിയും താന്‍ സമ്പാദിച്ചു വെച്ചതിന് പണയപ്പെട്ടവനാകുന്നു. വലതു പക്ഷക്കാരൊഴികെ. ചില സ്വര്‍ഗത്തോപ്പുകളിലായിരിക്കും അവര്‍. അവര്‍ അന്വേഷിക്കും; കുറ്റവാളികളെപ്പറ്റി, നിങ്ങളെ നരകത്തില്‍ പ്രവേശിപ്പിച്ചത് എന്തൊന്നാണെന്ന്‌. അവര്‍ (കുറ്റവാളികള്‍) മറുപടി പറയും: ഞങ്ങള്‍ നമസ്കരിക്കുന്നവരുടെ കൂട്ടത്തിലായില്ല.  ഞങ്ങള്‍ അഗതിക്ക് ആഹാരം നല്‍കുമായിരുന്നില്ല. തോന്നിവാസത്തില്‍ മുഴുകുന്നവരുടെ കൂടെ ഞങ്ങളും മുഴുകുമായിരുന്നു. പ്രതിഫലത്തിന്‍റെ നാളിനെ ഞങ്ങള്‍ നിഷേധിച്ചു കളയുമായിരുന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ ആ ഉറപ്പായ മരണം ഞങ്ങള്‍ക്ക് വന്നെത്തി. (ഖു൪ആന്‍:74/38-47)

നമസ്‌കാരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർ നരകത്തിലെ ഒരു താഴ്‌വരയായ ‘സഖറിൽ’ പ്രവേശിക്കുന്ന കുറ്റവാളികളിൽപ്പെട്ടവരാണെന്ന് അല്ലാഹു ഈ വചനങ്ങളിലൂടെ അറിയിച്ചിരിക്കുന്നു.

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

ﻓَﺨَﻠَﻒَ ﻣِﻦۢ ﺑَﻌْﺪِﻫِﻢْ ﺧَﻠْﻒٌ ﺃَﺿَﺎﻋُﻮا۟ ٱﻟﺼَّﻠَﻮٰﺓَ ﻭَٱﺗَّﺒَﻌُﻮا۟ ٱﻟﺸَّﻬَﻮَٰﺕِ ۖ ﻓَﺴَﻮْﻑَ ﻳَﻠْﻘَﻮْﻥَ ﻏَﻴًّﺎ

എന്നിട്ട് അവര്‍ക്ക് ശേഷം അവരുടെ സ്ഥാനത്ത് ഒരു പിന്‍തലമുറ വന്നു. അവര്‍ നമസ്കാരം പാഴാക്കുകയും തന്നിഷ്ടങ്ങളെ പിന്തുടരുകയും ചെയ്തു. തന്‍മൂലം ദുര്‍മാര്‍ഗത്തിന്റെ ഫലം അവര്‍ കണ്ടെത്തുന്നതാണ്‌. (ഖു൪ആന്‍:19/59)

‘ഗയ്യ് (غيًّا)’ എന്നത് നരകത്തിലെ ഒരു നദിയാണ്; അങ്ങേയറ്റം മ്ലേച്ഛമായ രുചിയുള്ളതും വളരെ ആഴമേറിയതുമായ ഒന്നാണത്.’ എന്ന് ഇബ്‌നു മസ്‌ഊദ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൽ നിന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്: അത് നേരിടേണ്ടി വരുന്നവന്റെ വിപത്ത് എത്ര വലുതായിരിക്കും! അതിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവന്റെ ഖേദം എത്ര കഠിനമായിരിക്കും!

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

فَإِن تَابُوا۟ وَأَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُا۟ ٱلزَّكَوٰةَ فَإِخْوَٰنُكُمْ فِى ٱلدِّينِ

എന്നാല്‍ അവര്‍ പശ്ചാത്തപിക്കുകയും, നമസ്കാരം മുറപോലെ നിര്‍വഹിക്കുകയും, സകാത്ത് നല്‍കുകയും ചെയ്യുന്ന പക്ഷം അവര്‍ മതത്തില്‍ നിങ്ങളുടെ സഹോദരങ്ങളാകുന്നു. (ഖു൪ആന്‍:9/11)

അല്ലാഹു വിശ്വാസികളുമായുള്ള സാഹോദര്യത്തെ നമസ്കാരം നിർവ്വഹിക്കുന്നതുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അവർ നമസ്കാരം നിർവ്വഹിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ അവർ വിശ്വാസികളുടെ സഹോദരങ്ങളല്ല എന്നാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

إِنَّمَا يُؤْمِنُ بِـَٔايَٰتِنَا ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِّرُوا۟ بِهَا خَرُّوا۟ سُجَّدًا وَسَبَّحُوا۟ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُونَ

നമ്മുടെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങള്‍ മുഖേന ഉല്‍ബോധനം നല്‍കപ്പെട്ടാല്‍ സാഷ്ടാംഗം പ്രണമിക്കുന്നവരായി വീഴുകയും, തങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവിനെ സ്തുതിച്ചു കൊണ്ട് പ്രകീര്‍ത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവര്‍ മാത്രമേ നമ്മുടെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളില്‍ വിശ്വസിക്കുകയുള്ളൂ. അവര്‍ അഹംഭാവം നടിക്കുകയുമില്ല. (ഖു൪ആന്‍:32/15)

وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱرْكَعُوا۟ لَا يَرْكَعُونَ ‎﴿٤٨﴾‏ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ ‎﴿٤٩﴾

അവരോട് കുമ്പിടൂ എന്ന് പറയപ്പെട്ടാല്‍ അവര്‍ കുമ്പിടുകയില്ല. അന്നേ ദിവസം നിഷേധിച്ചു തള്ളിയവര്‍ക്കാകുന്നു നാശം. (ഖു൪ആന്‍:77/48-49)

ഈ വചനം (77/48-49) താഴെ കൊടുത്ത വചനത്തിന് ശേഷമാണ് വന്നിട്ടുള്ളത്:

كُلُوا۟ وَتَمَتَّعُوا۟ قَلِيلًا إِنَّكُم مُّجْرِمُونَ

(അവരോട് പറയപ്പെടും:) നിങ്ങള്‍ അല്‍പം തിന്നുകയും സുഖമനുഭവിക്കുകയും ചെയ്തു കൊള്ളുക. തീര്‍ച്ചയായും നിങ്ങള്‍ കുറ്റവാളികളാകുന്നു. (ഖു൪ആന്‍:77/46)

عن جابر رضي الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : إِنَّ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكَ الصَّلاَةِ

ജാബിര്‍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൽ നിന്ന് നിവേദനം: നബി ﷺ പറഞ്ഞു: നിശ്ചയമായും, ഒരാൾക്കും ശിർക്കിനും കുഫ്‌റിനും ഇടയിലുള്ള വ്യത്യാസം നമസ്‌കാരം ഉപേക്ഷിക്കലാണ്. (മുസ്ലിം:82)

عن بريدة بن الحصيب الأسلمي رضي الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : الْعَهْدُ الَّذِي بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ الصَّلَاةُ ، فَمَنْ تَرَكَهَا فَقَدْ كَفَرَ.

ബുറൈദ: ഇബ്നുൽ ഹുസൈബ് അൽഅസ്‌ലമി رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൽ നിന്ന് നിവേദനം: നബി ﷺ പറഞ്ഞു: നമുക്കും അവർക്കും (സത്യവിശ്വാസികൾക്കും അവിശ്വാസികൾക്കും) ഇടയിലുള്ള കരാർ നമസ്‌കാരമാകുന്നു. അതിനാൽ ആരെങ്കിലും അത് ഉപേക്ഷിച്ചാൽ അവൻ അവിശ്വാസിയായി (കാഫിറായി) മാറിയിരിക്കുന്നു. (സ്വഹീഹുൽ ജാമിഅ്:4143)

عن معاذ بن جبل رضي الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : مَنْ تَرَكَ الصَّلَاةَ مُتَعَمِّدًا فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ ذِمَّةُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ.

മുആദ് ബ്നു ജമൽ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൽ നിന്ന് നിവേദനം: നബി ﷺ പറഞ്ഞു:ആരെങ്കിലും മനഃപൂർവ്വം നമസ്‌കാരം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, അല്ലാഹുവിനും അവന്റെ റസൂലിനും അവനോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം (സംരക്ഷണം) ഇല്ലാതായിരിക്കുന്നു. (അഹ്മദ്:5/238, സ്വഹീഹുത്തര്‍ഗീബ്:570)

عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ :‏ مَنْ صَلَّى صَلاَتَنَا، وَاسْتَقْبَلَ قِبْلَتَنَا، وَأَكَلَ ذَبِيحَتَنَا، فَذَلِكَ الْمُسْلِمُ الَّذِي لَهُ ذِمَّةُ اللَّهِ وَذِمَّةُ رَسُولِهِ، فَلاَ تُخْفِرُوا اللَّهَ فِي ذِمَّتِهِ.‏

അനസ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൽ നിന്ന് നിവേദനം: നബി ﷺ പറഞ്ഞു:ആരെങ്കിലും നമ്മുടെ നമസ്കാരം നിർവ്വഹിക്കുകയും, നമ്മുടെ ഖിബ്‌ലയെ അഭിമുഖീകരിക്കുകയും, നാം അറുത്ത (മാംസം) ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവോ; അവനാണ് അല്ലാഹുവിന്റെയും അവന്റെ റസൂലിന്റെയും സംരക്ഷണം  ലഭിച്ച മുസ്ലിം. അതിനാൽ അല്ലാഹു നൽകിയ ആ സംരക്ഷണ കരാറിൽ നിങ്ങൾ വഞ്ചന കാണിക്കരുത്. (ബുഖാരി:391)

അനസ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിന്റെതന്നെ മറ്റൊരു റിപ്പോര്‍ട്ടിലുള്ളത് ഇപ്രകാരമാണ്:

مَنْ شَهِدَ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَاسْتَقْبَلَ قِبْلَتَنَا، وَصَلَّى صَلاَتَنَا، وَأَكَلَ ذَبِيحَتَنَا، فَهُوَ الْمُسْلِمُ، لَهُ مَا لِلْمُسْلِمِ، وَعَلَيْهِ مَا عَلَى الْمُسْلِمِ‏.‏

ആരെങ്കിലും ‘ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ്’ എന്ന് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുകയും, നമ്മുടെ ഖിബ്‌ലയെ അഭിമുഖീകരിക്കുകയും, നമ്മുടെ നമസ്‌കാരം നിർവ്വഹിക്കുകയും, നാം അറുത്ത (മാംസം) ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവോ; അവൻ മുസ്ലിമാകുന്നു. ഒരു മുസ്ലിമിന് ലഭിക്കേണ്ട എല്ലാ അവകാശങ്ങളും അവനുണ്ട്, ഒരു മുസ്ലിം നിർവ്വഹിക്കേണ്ട എല്ലാ ബാധ്യതകളും അവനുമുണ്ട്. (ബുഖാരി:393)

عن محجن الأسلمي رضي الله عنه : أَنَّهُ كَانَ فِي مَجْلِسٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأُذِّنَ بِالصَّلَاةِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى ثُمَّ رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمِحْجَنٌ فِي مَجْلِسِهِ ، فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ مَعَ النَّاسِ أَلَسْتَ بِرَجُلٍ مُسْلِمٍ. قَالَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلَكِنِّي كُنْتُ قَدْ صَلَّيْتُ فِي أَهْلِي ، فَقَالَ لَهُ : إِذَا جِئْتَ فَصَلِّ مَعَ النَّاسِ وَإِنْ كُنْتَ قَدْ صَلَّيْتَ.

മിഹ്ജൻ അൽഅസ്‌ലമി رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൽ നിന്ന് നിവേദനം: ഒരിക്കൽ അദ്ദേഹം അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ യോടൊപ്പം ഒരു സദസ്സിലിരിക്കുകയായിരുന്നു. അപ്പോൾ നമസ്കാരത്തിന് ബാങ്ക് വിളിച്ചു. റസൂൽ ﷺ എഴുന്നേറ്റ് പോയി നമസ്കരിക്കുകയും പിന്നീട് തിരിച്ചു വരികയും ചെയ്തു. അപ്പോഴും മിഹ്ജൻ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ തന്റെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ തന്നെ ഇരിക്കുകയായിരുന്നു. അപ്പോൾ റസൂൽ ﷺ അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു: “ജനങ്ങളോടൊപ്പം നമസ്കരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് നിന്നെ തടഞ്ഞത് എന്താണ്? നീ ഒരു മുസ്ലിമായ മനുഷ്യനല്ലേ?” അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു: “അതെ, അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതരേ, ഞാൻ മുസ്ലിം തന്നെയാണ്. പക്ഷേ ഞാൻ എന്റെ വീട്ടിൽ വെച്ച് നമസ്കരിച്ചിരുന്നു.” അപ്പോൾ റസൂൽ ﷺ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: “നീ (പള്ളിയിൽ) വന്നാൽ ജനങ്ങളോടൊപ്പം നമസ്കരിക്കുക, നീ നേരത്തെ നമസ്കരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ പോലും (അത് നിനക്കൊരു ഐച്ഛിക നമസ്കാരമായി കണക്കാക്കപ്പെടും) [رواه أحمد (4/34) ، ومالك (293) ، والنسائي (857) ، وصححه الألباني رحمه الله في (صحيح سنن النسائي)]

ഈ വിഷയത്തിൽ സ്വഹാബികളിൽ നിന്ന് അനേകം റിപ്പോർട്ടുകൾ വന്നിട്ടുണ്ട്. ഉമർ ബിൻ ഖത്താബ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ പറഞ്ഞതായി ഇപ്രകാരം വന്നിരിക്കുന്നു:

لا حظ في الإسلام لمن ترك الصلاة

നമസ്‌കാരം ഉപേക്ഷിച്ചവന് ഇസ്‌ലാമിൽ യാതൊരു പങ്കുമില്ല.

അദ്ദേഹം വീണ്ടും പറഞ്ഞു:

 لا إسلام لمن ترك الصلاة

നമസ്‌കാരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവന് ഇസ്‌ലാമില്ല.

സ്വഹാബികളുടെ സാന്നിധ്യത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ഇത് പറഞ്ഞത്, അവരാരും അത് നിഷേധിക്കുകയുണ്ടായില്ല. എന്ന് മാത്രമല്ല, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇതേ അഭിപ്രായം തന്നെ ഒന്നിലധികം സ്വഹാബികൾ പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുആദ് ബിൻ ജബൽ, അബ്ദുർറഹ്മാൻ ബിൻ ഔഫ്, അബൂഹുറൈറ, അബ്ദുള്ളാഹിബ്നു മസ്ഊദ് (رضي الله عنهم) തുടങ്ങിയവർ അവരിൽ ചിലരാണ്.

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَلْقَى اللَّهَ غَدًا مُسْلِمًا فَلْيُحَافِظْ عَلَى هَؤُلاَءِ الصَّلَوَاتِ حَيْثُ يُنَادَى بِهِنَّ فَإِنَّ اللَّهَ شَرَعَ لِنَبِيِّكُمْ صلى الله عليه وسلم سُنَنَ الْهُدَى وَإِنَّهُنَّ مِنْ سُنَنِ الْهُدَى وَلَوْ أَنَّكُمْ صَلَّيْتُمْ فِي بُيُوتِكُمْ كَمَا يُصَلِّي هَذَا الْمُتَخَلِّفُ فِي بَيْتِهِ لَتَرَكْتُمْ سُنَّةَ نَبِيِّكُمْ وَلَوْ تَرَكْتُمْ سُنَّةَ نَبِيِّكُمْ لَضَلَلْتُمْ وَمَا مِنْ رَجُلٍ يَتَطَهَّرُ فَيُحْسِنُ الطُّهُورَ ثُمَّ يَعْمِدُ إِلَى مَسْجِدٍ مِنْ هَذِهِ الْمَسَاجِدِ إِلاَّ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِكُلِّ خَطْوَةٍ يَخْطُوهَا حَسَنَةً وَيَرْفَعُهُ بِهَا دَرَجَةً وَيَحُطُّ عَنْهُ بِهَا سَيِّئَةً وَلَقَدْ رَأَيْتُنَا وَمَا يَتَخَلَّفُ عَنْهَا إِلاَّ مُنَافِقٌ مَعْلُومُ النِّفَاقِ وَلَقَدْ كَانَ الرَّجُلُ يُؤْتَى بِهِ يُهَادَى بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ حَتَّى يُقَامَ فِي الصَّفِّ ‏.‏

അബ്ദില്ല رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൽ നിന്ന് നിവേദനം: മുസ്ലിമായി നാളെ ആരെങ്കിലും അല്ലാഹുവിനെ കണ്ടൂമുട്ടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവേങ്കിൽ നമസ്കാരത്തിന്‌ വേണ്ടി വിളിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് പോയി ഈ നമസ്ക്കാരങ്ങളെ അവൻ സംരക്ഷിക്കട്ടെ(നിർവ്വഹിക്കട്ടെ). കാരണം അല്ലാഹു നിങ്ങളുടെ പ്രവാചകന് സന്മാർഗ്ഗ ചര്യ നിയമമാക്കിയിരിക്കുന്നു, അത്‌ (നമസ്കാരം അതിന്‌വേണ്ടി വിളിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിർവ്വഹിക്കുകയെന്നത്‌) സന്മാർഗ്ഗ ചര്യയിൽ പെട്ടതാണ്‌. നമസ്ക്കാരത്തെ തൊട്ട്‌ പിന്തുന്നവർ വീട്ടിൽ നിന്ന്‌ നമസ്ക്കരിക്കുന്നത്‌ പോലെ നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ വെച്ച്‌ നമസ്കരിക്കുകയാണെങ്കിൽ നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ പ്രവാചകന്റെ ചര്യ ഉപേക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു, നിങ്ങളുടെ പ്രവാചകന്റെ ചര്യ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ നിങ്ങൾ വഴികേടിലാവുന്നതാണ്‌. ആരെങ്കിലും നല്ല രൂപത്തിൽ വുളു എടുത്ത്‌ കൊണ്ട് ഇങ്ങനെയുള്ള പള്ളികളിലെ ഏതെങ്കിലും ഒരു പള്ളിയിലേക്ക്‌ പോവുകയാണെങ്കിൽ ഓരോ കാലടിക്കും ഓരോ നന്‍കൾ രേഖപ്പെടുത്തുകയും, ഓരോ പദവികൾ ഉയർത്തുകയും, ഓരോ പാപങ്ങൾ മായ്ച്ച്‌ കളയുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്‌. കാപട്യം അറിയപ്പെട്ട കപട വിശ്വാസി അല്ലാതെ ഓരാളും നമസ്ക്കാരത്തിൽ നിന്ന്‌ പിന്തി നിൽക്കുന്നതായി ഞങ്ങൾ കാണാറില്ല, ചിലപ്പോൾ (രോഗിയായ) ഒരാൾ രണ്ടാളുകളുടെ ചുമലിൽ കൈ വെച്ച് കൊണ്ടെങ്കിലും വന്നുകൊണ്ട് നമസ്കാരത്തിന്റെ അണിയിൽ നിൽക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. (മുസ്ലിം: 654)

നമസ്‌കാരത്തിന് ജമാഅത്തായി പള്ളിയിൽ ഹാജരാകാത്തവരെ വ്യക്തമായ മുനാഫിഖ് (കപട വിശ്വാസി) ആയിട്ടാണ് സ്വഹാബികൾ എണ്ണിയിരുന്നത് അപ്പോൾ, നമസ്‌കാരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവന്റെ അവസ്ഥ എത്ര ഭയാനകമായിരിക്കും?

ഇസ്‌ലാമിൽ നമസ്കാരത്തിന്റെ സ്ഥാനം അതിമഹത്തരവും അതിന്റെ പദവി അത്യുന്നതവുമാണ്.  മുഹമ്മദ് ﷺ മിഅ്‌റാജ് (ആകാശാരോഹണം) നടത്തിയ വേളയിൽ, ഏഴാകാശങ്ങൾക്കും മുകളിൽ വെച്ച് യാതൊരു ഇടനിലക്കാരുമില്ലാതെ അല്ലാഹു നേരിട്ടാണ് ഇത് അദ്ദേഹത്തിന് നിർബന്ധമാക്കിക്കൊടുത്തത്.

നമസ്‌കാരത്തിന്റെ ശ്രേഷ്ഠതയെയും അതിന്റെ മഹത്തായ പദവിയെയും അത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർക്കുള്ള കഠിനശിക്ഷയെയും കുറിച്ച് ഖുർആനിലും സുന്നത്തിലും മുകളിൽ സൂചിപ്പിച്ചതല്ലാത്ത ഇനിയും ഒട്ടനവധി പ്രമാണങ്ങൾ വന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, പല ആളുകളുടെയും ജീവിതത്തിൽ നമസ്‌കാരത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ഇന്ന് കുറഞ്ഞുപോയിട്ടുണ്ട്. ചിലർ നമസ്‌കാരത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അശ്രദ്ധ കാണിക്കുന്നു. മറ്റുചിലർ അതിന്റെ ശർത്തുകളിലും, റുക്നുകളിലും, വാജിബാത്തുകളിലും വീഴ്ച വരുത്തുന്നു; അതുകൊണ്ടുതന്നെ അത് നിർവ്വഹിക്കേണ്ട രീതിയിൽ അവർ നിർവ്വഹിക്കുന്നില്ല. വേറെ ചിലരാകട്ടെ, ജമാഅത്ത് നമസ്‌കാരത്തിൽ വീഴ്ച വരുത്തുന്നു;

അതിനാൽ, ശഹാദത്ത് കലിമകൾക്ക് ശേഷം ഇസ്‌ലാമിലെ ഏറ്റവും മഹത്തായ തൂണായ ഈ ഉന്നതമായ ആരാധനയെ നാം മുറുകെ പിടിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. കുറ്റവാളികളുടെ പാത പിന്തുടരുന്നതിനെതിരെ നാം അങ്ങേയറ്റം ജാഗ്രത പാലിക്കുകയും വേണം. അല്ലാഹു അരുളി:

حَٰفِظُوا۟ عَلَى ٱلصَّلَوَٰتِ وَٱلصَّلَوٰةِ ٱلْوُسْطَىٰ وَقُومُوا۟ لِلَّهِ قَٰنِتِينَ

പ്രാര്‍ത്ഥനകള്‍ (അഥവാ നമസ്കാരങ്ങള്‍) നിങ്ങള്‍ സൂക്ഷ്മതയോടെ നിര്‍വഹിച്ചു പോരേണ്ടതാണ്‌. പ്രത്യേകിച്ചും സ്വലാതുൽ വുസ്ത്വ (മദ്ധ്യനമസ്‌കാരം). അല്ലാഹുവിന്റെ മുമ്പില്‍ ഭയഭക്തിയോടു കൂടി നിന്നുകൊണ്ടാകണം നിങ്ങള്‍ പ്രാര്‍ത്ഥിക്കുന്നത്‌. (ഖു൪ആന്‍ :2/238)

 

www.kanzululoom.com