ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം അൽ ജൗസിയ്യ رحمه الله യുടെ വാക്കുകളുടെ വിശദീകരണം

ശൈഖ് അബ്ദുറസ്സാഖ് ബ്നു അബ്ദുൽ മുഹ്സിൻ അൽ-ബദ്‌ർ حَفِظَهُ اللَّهُ

ആമുഖം

الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَصَلَّى اللهُ وَسَلَّمَ وَبَارَكَ عَلَى عَبْدِهِ وَرَسُولِهِ نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ. أَمَّا بَعْدُ.

ഈ ലോകത്ത് മനുഷ്യൻ അന്വേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ കാര്യം സമാധാനവും സന്തോഷവുമാണ്. യഥാർത്ഥ സന്തോഷം എവിടെയാണ്? എങ്ങനെയാണ് അത് കണ്ടെത്താനാവുക? പലരും ഭൗതികമായ സുഖസൗകര്യങ്ങളിലും ആഡംബരങ്ങളിലുമാണ് സന്തോഷം തേടുന്നത്. എന്നാൽ അതൊരു മരീചിക മാത്രമാണെന്ന് കാലം തെളിയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

യഥാർത്ഥ സന്തോഷവും സംതൃപ്തിയും നിറഞ്ഞ ജീവിതം ആരുടേതാണെന്ന് ഇസ്‌ലാമിക പ്രമാണങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ വ്യക്തമാക്കുകയാണ് ഈ പുസ്തകത്തിൽ. ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം അൽ ജൗസിയ്യ (رحمه الله) എന്ന മഹാനായ പണ്ഡിതന്റെ വാക്കുകളിലൂടെ, അല്ലാഹുവിനെ സ്നേഹിക്കുന്ന യഥാർത്ഥ വിശ്വാസികളുടെ ജീവിതമാണ് ഈ ലോകത്തെ ഏറ്റവും ഉത്തമവും ആനന്ദകരവുമായ ജീവിതമെന്ന് നാം മനസ്സിലാക്കുന്നു.

ഈ വിഷയത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലുമ്പോൾ, അല്ലാഹുവിന്റെ ഇഷ്ടദാസന്മാരായ ഔലിയാക്കളെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ഹദീസ് ഖുദ്‌സി നമ്മുടെ മുന്നിൽ തെളിവായി വരുന്നു. അല്ലാഹുവിന്റെ സ്നേഹം എങ്ങനെ നേടാമെന്നും, ആ സ്നേഹം നേടിയെടുത്തവർക്ക് അല്ലാഹു നൽകുന്ന മഹത്തായ സംരക്ഷണവും സഹായവും എത്ര വലുതാണെന്നും ആ ഹദീസ് നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഈ പുസ്തകം യഥാർത്ഥ സന്തോഷം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഓരോ വിശ്വാസിക്കും ഒരു വഴികാട്ടിയാവട്ടെ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

എന്താണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ജീവിതം?

അല്ലാഹുവിനെ സ്നേഹിക്കുന്നവരുടെ ജീവിതം

ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം رحمه الله പറയുന്നു: “ഈ ലോകത്തെ ഏറ്റവും ഉത്തമവും ആസ്വാദ്യകരവുമായ ജീവിതം, അല്ലാഹുവിനെ സ്നേഹിക്കുകയും അവനെ കാണാൻ അതിയായി ആഗ്രഹിക്കുകയും അവനുമായുള്ള സാമീപ്യത്തിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്നവരുടേതാണ്. അവരുടെ ജീവിതം തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ‘ഹയാത്തുൻ ത്വയ്യിബ’ അഥവാ ഉത്തമമായ ജീവിതം.”

ഒരടിമക്ക് ഇതിനേക്കാൾ ഉത്തമമായതോ, അനുഗ്രഹീതമായതോ, സന്തോഷകരമായതോ ആയ മറ്റൊരു ജീവിതമില്ല. ഹൃദയത്തിന് ഇതിലപ്പുറം ഒരു ജീവിതമില്ല.

യഥാർത്ഥ ‘ഹയാത്തുൻ ത്വയ്യിബ’ (ഉത്തമ ജീവിതം)

അല്ലാഹു ﷻ ഖുർആനിൽ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ഉത്തമ ജീവിതം ഇതാണ്. അല്ലാഹു ﷻ പറയുന്നു:

مَنْ عَمِلَ صَٰلِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُۥ حَيَوٰةً طَيِّبَةً ۖ

ഏതൊരു ആണോ പെണ്ണോ സത്യവിശ്വാസിയായിക്കൊണ്ട് സല്‍കര്‍മ്മം പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന പക്ഷം നല്ലൊരു ജീവിതം തീര്‍ച്ചയായും ആ വ്യക്തിക്ക് നാം നല്‍കുന്നതാണ്‌. (ഖുർആൻ:16/97)

ഈ ആയത്തിൽ പറയുന്ന ‘ഉത്തമ ജീവിതം’ എന്നത് കേവലം നല്ല ഭക്ഷണം, നല്ല വസ്ത്രം, നല്ല പാനീയം, നല്ല ദാമ്പത്യം എന്നിവയിൽ പരിമിതമല്ല. കാരണം, ഈ കാര്യങ്ങളെല്ലാം വിശ്വാസികൾക്കും അവിശ്വാസികൾക്കും, പുണ്യവാന്മാർക്കും ദുഷ്ടന്മാർക്കും ഒരുപോലെ ലഭിക്കുന്നതാണ്. പലപ്പോഴും അല്ലാഹുവിന്റെ ശത്രുക്കൾക്ക് വിശ്വാസികളേക്കാൾ പതിന്മടങ്ങ് ഭൗതിക സുഖങ്ങൾ ലഭിച്ചെന്നും വരാം. എന്നാൽ, സൽകർമ്മം ചെയ്യുന്ന ഏതൊരാൾക്കും ഉത്തമമായ ജീവിതം നൽകുമെന്ന് അല്ലാഹു ﷻ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. അവൻ വാഗ്ദാനം ലംഘിക്കാത്തവനാണ്. തന്റെ എല്ലാ ചിന്തകളും ലക്ഷ്യങ്ങളും അല്ലാഹുവിന്റെ തൃപ്തി നേടുക എന്ന ഒന്നിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ച ഒരാളുടെ ജീവിതത്തേക്കാൾ ഉത്തമമായ ഏത് ജീവിതമാണുള്ളത്? അല്ലാഹുവിലേക്ക് മുന്നിട്ടതിലൂടെ അവന്റെ ചിതറിയ ഹൃദയം ഒരുമിച്ചുകൂടുകയും, പല വഴികളിലായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടുപോയ അവന്റെ ആഗ്രഹങ്ങളും ചിന്തകളും അല്ലാഹുവിൽ മാത്രമായി കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു.

അവന്റെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടവനായ അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഓർമ്മ, അവനോടുള്ള സ്നേഹം, അവനെ കണ്ടുമുട്ടാനുള്ള അതിയായ ആഗ്രഹം, അവന്റെ സാമീപ്യത്തിലുള്ള ആനന്ദം എന്നിവയെല്ലാം അവന്റെ ഹൃദയത്തെ കീഴടക്കിയിരിക്കുന്നു. അവന്റെ ചിന്തകളും ഉദ്ദേശ്യങ്ങളും ലക്ഷ്യങ്ങളുമെല്ലാം അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയായിരിക്കും. അവൻ മൗനം പാലിക്കുകയാണെങ്കിൽ അത് അല്ലാഹുവിന്റെ സഹായത്തോടെയായിരിക്കും. അവൻ സംസാരിക്കുന്നെങ്കിൽ അതും അല്ലാഹുവിന്റെ സഹായത്തോടെയായിരിക്കും. അവൻ കേൾക്കുന്നതും കാണുന്നതും പിടിക്കുന്നതും നടക്കുന്നതും ചലിക്കുന്നതും അടങ്ങുന്നതും ജീവിക്കുന്നതും മരിക്കുന്നതും പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതുമെല്ലാം അല്ലാഹുവിന്റെ സഹായത്തോടെയായിരിക്കും.

ഭൗതിക സുഖത്തിനപ്പുറമുള്ള സന്തോഷം

ഒരു വിശ്വാസിക്ക് ഈ ദുൻയാവിൽ ലഭിക്കുന്ന ഏറ്റവും നല്ല ജീവിതം അല്ലാഹുവിന്റെ സ്നേഹത്തിൽ മുഴുകി ജീവിക്കുന്നവരുടെ ജീവിതമാണ്. അല്ലാഹുവിനോടുള്ള സ്നേഹം, അവനോടുള്ള വിധേയത്വം, താഴ്മ, കീഴൊതുങ്ങൽ തുടങ്ങിയവയെല്ലാം അവരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കും. ഈ സ്നേഹത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവരാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ജീവിതം നയിക്കുന്നവർ.

ഇതിന് തെളിവായി സൂറത്തുന്നഹ്‌ലിലെ 97-ാമത്തെ ആയത്താണ് പണ്ഡിതന്മാർ ഉദ്ധരിക്കുന്നത്. സൽകർമ്മം പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിശ്വാസിയായ സ്ത്രീക്കും പുരുഷനും അല്ലാഹു ﷻ ഈ ദുൻയാവിൽ തന്നെ ‘ഹയാത്തുൻ ത്വയ്യിബ’ (ഉത്തമ ജീവിതം) നൽകുമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.

വിശ്വാസികൾക്കും നിഷേധികൾക്കും ലഭിക്കുന്ന ഭൗതികത

എന്നാൽ ആയത്തിൽ പരാമർശിച്ച ‘ഉത്തമ ജീവിതം’ എന്നത് ഭക്ഷണം, പാനീയം, പാർപ്പിടം തുടങ്ങിയ ഭൗതിക കാര്യങ്ങളുമായി മാത്രം ബന്ധപ്പെട്ടതല്ല. കാരണം, ഈ കാര്യങ്ങൾ വിശ്വാസികൾക്കും അവിശ്വാസികൾക്കും ഒരുപോലെ ലഭിക്കുന്നതാണ്. ഒരുപക്ഷേ, ചില അവിശ്വാസികൾക്കും ദുർമാർഗികൾക്കും ഒരു തഖ്‌വയുള്ള മുഅ്മിനിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം. ദുൻയാവിലെ വിഭവങ്ങൾക്ക് അല്ലാഹുവിന്റെയടുക്കൽ ഒരു കൊതുകിന്റെ ചിറകിന്റെ വിലപോലും ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ, അതിൽ നിന്ന് ഒരിറക്ക് വെള്ളം പോലും അവൻ ഒരു കാഫിറിന് കുടിക്കാൻ നൽകുമായിരുന്നില്ല എന്ന് സ്വഹീഹായ ഹദീസിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്. അല്ലാഹു ﷻ പറയുന്നു:

كُلًّا نُّمِدُّ هَٰٓؤُلَآءِ وَهَٰٓؤُلَآءِ مِنْ عَطَآءِ رَبِّكَ ۚ وَمَا كَانَ عَطَآءُ رَبِّكَ مَحْظُورًا

ഇക്കൂട്ടരെയും അക്കൂട്ടരെയും എല്ലാം തന്നെ (ഇവിടെ വെച്ച്‌) നാം സഹായിക്കുന്നതാണ്‌. നിന്‍റെ രക്ഷിതാവിന്‍റെ ദാനത്തില്‍ പെട്ടതത്രെ അത്‌. നിന്‍റെ രക്ഷിതാവിന്‍റെ ദാനം തടഞ്ഞ് വെക്കപ്പെടുന്നതല്ല. (ഖുർആൻ:17/20)

ഇവിടെ ഇരുകൂട്ടർക്കും, അതായത് മുസ്‌ലിംകൾക്കും കാഫിറുകൾക്കും, നൽകുന്ന عطاء (ദാനം) എന്നത് ഈ ഭൗതിക വിഭവങ്ങളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

ഹൃദയത്തിന്റെ സന്തോഷമാണ് പ്രധാനം

എന്നാൽ ഒരു വിശ്വാസിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ അല്ലാഹു നിക്ഷേപിക്കുന്ന സ്നേഹമാണ് ഏറ്റവും വലിയ അനുഗ്രഹം. ആ സ്നേഹമാണ് ഉത്തമമായ ജീവിതത്തിനും, സന്തോഷത്തിനും, കൺകുളിർമക്കും നിദാനമാകുന്നത്. കാരണം ഈ ജീവിതത്തിലെ സന്തോഷത്തിന്റെയെല്ലാം അടിസ്ഥാനം ഹൃദയത്തിന്റെ സ്വസ്ഥതയാണ്. അല്ലാഹുവിനെ സ്നേഹിക്കുന്നതിലൂടെ, അവനുമുന്നിൽ വിനയാന്വിതനാവുന്നതിലൂടെ, അവനിൽ ആശ്വാസം കണ്ടെത്തുന്നതിലൂടെ ആ സ്വസ്ഥത കൈവരുന്നു. അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിക്കുന്നതിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്നതിലൂടെയാണ് അല്ലാഹു ﷻ സന്തോഷകരമായ ജീവിതം നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്.

അല്ലാഹുവിനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ ഈ അവസ്ഥയിലെത്തിയ ഒരാളുടെ എല്ലാ ചിന്തകളും ഉദ്ദേശ്യങ്ങളും തന്റെ റബ്ബിനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുക എന്ന ഒരേയൊരു ലക്ഷ്യത്തിൽ ഒരുമിച്ചുകൂടുന്നു. അതിലൂടെ അവന്റെ ഹൃദയം ശാന്തമാവുകയും, തന്റെ യജമാനനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ അവൻ ആശ്വാസം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

അല്ലാഹുവിന്റെ ഔലിയാക്കളും അവരുടെ ജീവിതവും

ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം (رحمه الله) മുകളിൽ വിശദീകരിച്ച കാര്യങ്ങൾക്ക് തെളിവായി സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരിയിൽ വന്ന ഒരു ഹദീസ് ഖുദ്‌സി ഉദ്ധരിക്കുന്നു. പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ ഇത് ‘ഹദീസ് അൽ-ഔലിയാഅ്’ (അല്ലാഹുവിന്റെ മിത്രങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഹദീസ്) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. കാരണം, അതിൽ ഔലിയാക്കളുടെ സ്ഥാനവും പദവിയും അവരുടെ വിശേഷണങ്ങളും വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്.

അബൂഹുറൈറ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ വിൽ നിന്ന് നിവേദനം: നബി ﷺ പറഞ്ഞു, അല്ലാഹു ﷻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു:

مَنْ عَادَى لِي وَلِيًّا فَقَدْ آذَنْتُهُ بِالْحَرْبِ ….

ആരെങ്കിലും എന്റെ ഒരു വലിയ്യിനോട് (മിത്രത്തോട്) ശത്രുത പുലർത്തിയാൽ, ഞാനവനോട് യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു …

ഔലിയാക്കളോടുള്ള ശത്രുത അല്ലാഹുവിനോടുള്ള യുദ്ധപ്രഖ്യാപനമാണ്

അല്ലാഹുവിന്റെ ഔലിയാക്കളോട് ശത്രുത വെക്കുന്നതിന്റെ ഗൗരവമാണ് ഈ ഹദീസിന്റെ ആദ്യ ഭാഗം വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ആരെങ്കിലും അല്ലാഹുവിന്റെ വലിയ്യിനോട് ശത്രുത കാണിച്ചാൽ, ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവായ അല്ലാഹു ﷻ അവനോട് യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. കാരണം, അല്ലാഹു ﷻ ഖുർആനിൽ പറയുന്നു:

إِنَّ اللَّهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِينَ آمَنُوا

തീർച്ചയായും അല്ലാഹു വിശ്വസിച്ചവർക്ക് വേണ്ടി പ്രതിരോധിക്കുന്നതാണ്.” (ഖു൪ആന്‍:22/38)

وَكَانَ حَقًّا عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ

സത്യവിശ്വാസികളെ സഹായിക്കുക എന്നത് നമ്മുടെ മേലുള്ള ബാധ്യതയായിരിക്കുന്നു. (ഖു൪ആന്‍:30/47)

അല്ലാഹു ﷻ തന്റെ വിശ്വാസിയായ അടിമക്ക് വേണ്ടി പ്രതിരോധിക്കുമെന്ന് സ്വയം ഏറ്റെടുത്തിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ആരെങ്കിലും അല്ലാഹുവിന്റെ ഔലിയാക്കളോട് ശത്രുത പുലർത്തിയാൽ, അല്ലാഹു ﷻ അവനോട് യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിച്ചതുപോലെയാണ്.

‘വലിയ്യ്’ ആരാണ്?

“ആരാണ് ഔലിയാക്കൾ? ആരോട് ശത്രുത പുലർത്തിയാലാണോ യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്, ആരാണവർ?” എന്നൊരു ചോദ്യം ഇവിടെ സ്വാഭാവികമായും ഉയർന്നുവരാം. അതിനുള്ള ഉത്തരം ഹദീസിന്റെ തുടർന്നുള്ള ഭാഗങ്ങളിലുണ്ട്.

… وَمَا تَقَرَّبَ إِلَيَّ عَبْدِي بِشَيْءٍ أَحَبَّ إِلَيَّ مِمَّا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ، وَمَا يَزَالُ عَبْدِي يَتَقَرَّبُ إِلَيَّ بِالنَّوَافِلِ حَتَّى أُحِبَّهُ

“…ഞാൻ എന്റെ അടിമക്ക് നിർബന്ധമാക്കിയ കാര്യങ്ങളേക്കാൾ എനിക്ക് പ്രിയങ്കരമായ മറ്റൊന്നുകൊണ്ടും അവൻ എന്നിലേക്ക് അടുത്തിട്ടില്ല. എന്റെ അടിമ ഐഛികമായ കർമ്മങ്ങൾ (നവാഫിലുകൾ) കൊണ്ട് എന്നിലേക്ക് അടുത്തുകൊണ്ടേയിരിക്കും, അങ്ങനെ ഞാനവനെ സ്നേഹിക്കുന്നത് വരെ.”

ഇതാണ് അല്ലാഹുവിന്റെ ഔലിയാക്കളുടെ വിശേഷണം. ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം (رحمه الله) പറയുന്നു: “ഈ മഹത്തായ ഹദീസിൽ അല്ലാഹു തന്റെ സ്നേഹം ലഭിക്കാനുള്ള വഴികളെ രണ്ടുകാര്യങ്ങളിൽ പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു: അവൻ നിർബന്ധമാക്കിയ കാര്യങ്ങൾ നിർവഹിക്കുക, ഐഛിക കർമ്മങ്ങളിലൂടെ അവനിലേക്ക് അടുക്കുക.”

അപ്പോൾ ‘വിലായത്ത്’ (അല്ലാഹുവിന്റെ ഇഷ്ടദാസനാവുക എന്ന പദവി) ഈ രണ്ടു കാര്യങ്ങളിലാണ് ഒതുങ്ങിയിരിക്കുന്നത്: ഫർളുകൾ നിർവഹിക്കുകയും, നവാഫിലുകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക.

അല്ലാഹുവിന്റെ സ്നേഹം നേടാനുള്ള വഴികൾ

ഒന്ന്: നിർബന്ധ കർമ്മങ്ങൾ (ഫർളുകൾ)

അല്ലാഹുവിന്റെ വലിയ്യാകാനുള്ള ആദ്യത്തെയും ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ പടി, അല്ലാഹു ﷻ നിർബന്ധമാക്കിയ കാര്യങ്ങൾ കൃത്യമായി അനുഷ്ഠിക്കുക എന്നതാണ്. ദീനിലെ ഫർളുകളും വാജിബുകളും കൃത്യമായി പാലിക്കുകയും, വൻപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മറ്റു തെറ്റുകളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ അല്ലാഹുവിന്റെ ഔലിയാക്കളിൽ പെട്ടവനാണ്.

നബി ﷺയുടെ അരികിൽ വന്ന് ഒരാൾ ഇസ്‌ലാമിലെ നിർബന്ധ കർമ്മങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ നബി ﷺ അതെല്ലാം എണ്ണിപ്പറഞ്ഞുകൊടുത്തു. അപ്പോൾ അയാൾ പറഞ്ഞു: “അല്ലാഹുവാണെ, ഞാനിതിൽ ഒന്നും വർദ്ധിപ്പിക്കുകയോ കുറക്കുകയോ ഇല്ല.” ഇത് കേട്ട് നബി ﷺ പറഞ്ഞു: “അവൻ സത്യമാണ് പറഞ്ഞതെങ്കിൽ വിജയിച്ചിരിക്കുന്നു.”

അപ്പോൾ, ആര് ഫർളുകൾ നിർവഹിക്കുകയും ഹറാമുകൾ ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തുവോ, അവൻ അല്ലാഹുവിന്റെ ഔലിയാക്കളിൽ പെട്ടവനാണ്. ആരോട് ശത്രുത പുലർത്തിയാലാണോ അല്ലാഹു യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്, അങ്ങനെയുള്ളവരിൽ പെട്ടവനാണ് അവൻ.

രണ്ട്: ഐഛിക കർമ്മങ്ങൾ (നവാഫിലുകൾ)

ഇനി ഒരാൾ ഫർളുകൾക്ക് പുറമെ, ഐഛിക കർമ്മങ്ങളും (നവാഫിലുകൾ, റഗായിബുകൾ) ശ്രദ്ധയോടെ വർദ്ധിപ്പിച്ചാൽ, വിലായത്തിലുള്ള അവന്റെ പദവി ഉയരുകയും ചെയ്യും. അതിലൂടെ അല്ലാഹുവിൽ നിന്നുള്ള കൂടുതൽ മഹത്തായ സ്നേഹം നേടാൻ അവന് സാധിക്കുന്നു. ഹദീസിൽ പറയുന്നു: “എന്റെ അടിമ ഐഛികമായ കർമ്മങ്ങൾ കൊണ്ട് എന്നിലേക്ക് അടുത്തുകൊണ്ടേയിരിക്കും, അങ്ങനെ ഞാനവനെ സ്നേഹിക്കുന്നത് വരെ.”

ഫർളുകൾ കൊണ്ട് അല്ലാഹുവിലേക്ക് അടുക്കുന്നവനെ അല്ലാഹു ﷻ സ്നേഹിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഫർളുകൾക്ക് ശേഷം നവാഫിലുകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ അല്ലാഹുവിന്റെ സ്നേഹത്തിൽ നിന്നുള്ള അവന്റെ ഓഹരിയും വിഹിതവും വർദ്ധിക്കുന്നു. അങ്ങനെ അവൻ അല്ലാഹുവിന്റെ പരിപൂർണ്ണമായ, മഹത്തായ സ്നേഹത്തിന് പാത്രമാകുന്നു.

ഫർളുകളും നഫ്ലുകളും: മുൻഗണന?

ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം (رحمه الله) പറയുന്നു: “അല്ലാഹു ﷻ അറിയിച്ചു, അടിമകൾ അവനിലേക്ക് അടുക്കുന്നതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും പ്രിയങ്കരമായത് അവൻ നിർബന്ധമാക്കിയ കാര്യങ്ങളാണ്, അതിനു ശേഷമാണ് നവാഫിലുകൾ വരുന്നത്.”

അതുകൊണ്ട്, ഫർളുകൾക്ക് മുകളിൽ നവാഫിലുകൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകരുത്. പണ്ഡിതന്മാർ പറയാറുണ്ട്:

• ഫർള് കാരണം ആർക്കെങ്കിലും നഫ്ല് നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ അവന്റെ ഭാഗത്ത് ഒഴിവുകഴിവുണ്ട്.

• എന്നാൽ നഫ്ല് കാരണം ആർക്കെങ്കിലും ഫർള് നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ അവൻ വഞ്ചിതനാണ്.

നഫ്ലിൽ മുഴുകി ഫർള് പാഴാക്കുന്നത് വഞ്ചനയുടെ ഒരു രൂപമാണ്. അപ്പോൾ ചിന്തിച്ചുനോക്കൂ, വെറും വിനോദങ്ങളിൽ മുഴുകി അല്ലാഹുവിന്റെ ഫർളുകൾ പാഴാക്കുന്നവരുടെ അവസ്ഥ എന്തായിരിക്കും?

അല്ലാഹുവിന്റെ സ്നേഹത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ

ഹദീസിന്റെ തുടർന്നുള്ള ഭാഗം, അല്ലാഹുവിന്റെ സ്നേഹം നേടിയെടുത്ത അടിമക്ക് ലഭിക്കുന്ന മഹത്തായ ഫലങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് സംസാരിക്കുന്നത്.

…فَإِذَا أَحْبَبْتُهُ كُنْتُ سَمْعَهُ الَّذِي يَسْمَعُ بِهِ، وَبَصَرَهُ الَّذِي يُبْصِرُ بِهِ، وَيَدَهُ الَّتِي يَبْطِشُ بِهَا، وَرِجْلَهُ الَّتِي يَمْشِي بِهَا، وَإِنْ سَأَلَنِي لَأُعْطِيَنَّهُ، وَلَئِنِ اسْتَعَاذَنِي لَأُعِيذَنَّهُ…

…അങ്ങനെ ഞാനവനെ സ്നേഹിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ, അവൻ കേൾക്കുന്ന കാതും, അവൻ കാണുന്ന കണ്ണും, അവൻ പിടിക്കുന്ന കയ്യും, അവൻ നടക്കുന്ന കാലും ഞാനാകും. അവൻ എന്നോട് ചോദിച്ചാൽ തീർച്ചയായും ഞാനവന് നൽകും. അവൻ എന്നോട് അഭയം തേടിയാൽ തീർച്ചയായും ഞാനവന് അഭയം നൽകും…”

ഈ സ്നേഹം ലഭിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ, അടിമയുടെ ഹൃദയം തന്റെ റബ്ബിന്റെ സ്നേഹത്താൽ നിറയും. തന്റെ റബ്ബല്ലാത്ത മറ്റൊന്നിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തകൾക്ക് അവിടെ സ്ഥാനമില്ലാതാകും. അവന്റെ റൂഹ് പൂർണ്ണമായും അല്ലാഹുവിന്റെ സ്നേഹത്താൽ കീഴടക്കപ്പെടും.

പ്രത്യേകം പരാമർശിക്കപ്പെട്ട നാല് അവയവങ്ങൾ

ഈ ഹദീസിൽ കേൾവി, കാഴ്ച, കൈ, കാൽ എന്നീ നാല് കാര്യങ്ങൾ പ്രത്യേകം പരാമർശിച്ചതിന്റെ കാരണം ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം (رحمه الله) വിശദീകരിക്കുന്നു:

ഈ നാലെണ്ണം തിരിച്ചറിവിന്റെയും (الإدراك) പ്രവൃത്തിയുടെയും (الفعل) ഉപകരണങ്ങളാണ്.

• തിരിച്ചറിവിന്റെ ഉപകരണങ്ങൾ: കേൾവി, കാഴ്ച.

• പ്രവൃത്തിയുടെ ഉപകരണങ്ങൾ: കൈ, കാൽ.

കേൾവിയും കാഴ്ചയുമാണ് ഹൃദയത്തിലേക്ക് കാര്യങ്ങൾ എത്തിക്കുന്നത്. ഒരു കാര്യത്തോടുള്ള ഇഷ്ടവും വെറുപ്പും ഹൃദയത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്നത് കേൾവിയിലൂടെയും കാഴ്ചയിലൂടെയുമാണ്. അതിനുശേഷമാണ് കൈകളും കാലുകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഹൃദയം ഒരു ചാലകശക്തിയാണ്, ശരീരം അതിനെ പിന്തുടരുന്നു. കേൾവിയിൽ നിന്നും കാഴ്ചയിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ഹൃദയം ചലിക്കുന്നു. ഹൃദയം ചലിച്ചാൽ, കൈകളും കാലുകളും നന്മയിലേക്കോ തിന്മയിലേക്കോ, ആരാധനയിലേക്കോ ധിക്കാരത്തിലേക്കോ നീങ്ങുന്നു. ഒരാൾ പള്ളിയിലേക്ക് നടന്നുപോകുമ്പോൾ, മറ്റൊരാൾ തിന്മയുടെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ഈ ചലനങ്ങളുടെയെല്ലാം ഉറവിടം ഹൃദയമാണ്. അപ്പോൾ, ഒരടിമയുടെ കേൾവിയും കാഴ്ചയും അല്ലാഹുവിന്റെ സഹായത്താലാണെങ്കിൽ, അവന്റെ തിരിച്ചറിവിന്റെ ഉപകരണങ്ങൾ (കേൾവി, കാഴ്ച) സംരക്ഷിക്കപ്പെടും. അവന്റെ ഇഷ്ടവും വെറുപ്പും അല്ലാഹുവിന് വേണ്ടിയാകും. തന്മൂലം അവന്റെ പ്രവൃത്തികളും (കൈ, കാൽ) സംരക്ഷിക്കപ്പെടും.

നാവിനെ എന്തുകൊണ്ട് പരാമർശിച്ചില്ല?

കേൾവിയും കാഴ്ചയും ചിലപ്പോൾ നമ്മുടെ ഇച്ഛയില്ലാതെയും സംഭവിക്കാം. എന്നാൽ നാവിന്റെ ചലനം സാധാരണയായി ഉദ്ദേശത്തോടെയും ഇച്ഛയോടെയുമാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. മാത്രമല്ല, മറ്റു അവയവങ്ങളേക്കാൾ ഹൃദയവുമായി ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധം നാവിനാണ്. നാവ് ഹൃദയത്തിന്റെ പരിഭാഷകനും ദൂതനുമാണ്. അതിനാൽ മറ്റു അവയവങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടാൽ, നാവ് അതിലുപരിയായി സംരക്ഷിക്കപ്പെടും എന്നതിലേക്കുള്ള സൂചനയാണിത്.

അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രത്യേക സാമീപ്യം (المعية الخاصة)

ഹദീസിൽ വന്ന كُنْتُ سَمْعَهُ… (ഞാൻ അവന്റെ കേൾവിയാകും…) എന്ന പ്രയോഗത്തെയും, فَبِي يَسْمَعُ… (എന്റെ സഹായത്താൽ അവൻ കേൾക്കുന്നു…) എന്ന പ്രയോഗത്തെയും എങ്ങനെയാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്?

ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം (رحمه الله) പറയുന്നു: ഇവിടെ ‘ب’ (ബി) എന്ന അക്ഷരം കേവലം സഹായം തേടലിനെ (الاستعانة) കുറിക്കുന്നതല്ല. കാരണം, നല്ലവരുടെയും ചീത്തവരുടെയും ചലനങ്ങളെല്ലാം അല്ലാഹുവിന്റെ സഹായത്തോടെ തന്നെയാണ് നടക്കുന്നത്. മറിച്ച്, ഇവിടെ ‘ب’ എന്ന അക്ഷരം സാമീപ്യത്തെയും സഹവാസത്തെയും (المصاحبة) ആണ് കുറിക്കുന്നത്.

അതായത്, “അവൻ കേൾക്കുമ്പോഴും കാണുമ്പോഴും പിടിക്കുമ്പോഴും നടക്കുമ്പോഴും ഞാൻ അവന്റെ കൂടെയുണ്ടാകും” എന്നർത്ഥം. മറ്റൊരു ഹദീസിൽ വന്നതുപോലെ: “എന്റെ അടിമ എന്നെ ഓർക്കുകയും എന്റെ പേരിൽ അവന്റെ ചുണ്ടുകൾ ചലിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ഞാൻ അവന്റെ കൂടെയാണ്.”

അനുഭവിച്ചറിയേണ്ട അവസ്ഥ

ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം (رحمه الله) പറയുന്നു: “ഈ വിഷയം കേവലം വാക്കുകൾ കൊണ്ട് പൂർണ്ണമായി വിശദീകരിക്കാൻ സാധിക്കാത്ത ഒന്നാണ്. ഇത് അറിവ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു ‘ഹാൽ’ അഥവാ അവസ്ഥയാണ്. ഹൃദയത്തിന്റെ അവസ്ഥകളിൽ പെട്ട ഒന്നാണിത്. ആ പദവിയിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ മാത്രം അനുഭവിച്ചറിയാൻ (ذوق) സാധിക്കുന്ന ഒന്നാണിത്. എത്ര വലിയ വിശദീകരണം നൽകിയാലും അതിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യം പൂർണ്ണമായി ഉൾക്കൊള്ളാൻ സാധ്യമല്ല. അല്ലാഹു ﷻ തന്റെ ഒരടിമക്ക് ആ പദവി നൽകി അനുഗ്രഹിച്ചാൽ, അവനത് അനുഭവിച്ചറിയുമ്പോൾ മനസ്സിലാകും. അല്ലാതെ, കേവലം വിശദീകരണം കൊണ്ട് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ്യം മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല.”

ഭൗതിക പ്രണയത്തിൽ നിന്നൊരു പാഠം

ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം (رحمه الله) തുടരുന്നു: സൃഷ്ടികളിൽ ചിലർക്ക് മറ്റൊരു സൃഷ്ടിയോട് തോന്നുന്ന സ്നേഹത്തിൽ പോലും ഈയൊരവസ്ഥ കാണാൻ സാധിക്കും. അല്ലാഹു ﷻ മനുഷ്യനെ സൃഷ്ടിച്ചത് മറ്റൊരു സൃഷ്ടിയെ ഇതുപോലെ സ്നേഹിക്കാൻ വേണ്ടിയല്ല. എന്നിട്ടുപോലും ചിലരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ അത്തരം സ്നേഹം ശക്തമായി വേരൂന്നുന്നു. ചില കവികൾ അത് വർണ്ണിച്ചത് കാണുക:

خَيَالُكِ فِي عَيْنِي وَذِكْرُكِ فِي فَمِي وَمَثْوَاكِ فِي قَلْبِي فَأَيْنَ تَغِيبُ؟

നിന്റെ രൂപം എന്റെ കണ്ണിലും, നിന്നെക്കുറിച്ചുള്ള ഓർമ്മ എന്റെ നാവിലുമുണ്ട്. നിന്റെ വാസസ്ഥലം എന്റെ ഹൃദയത്തിലാണ്, പിന്നെ നീ എവിടെയാണ് അപ്രത്യക്ഷയാവുക?

മറ്റൊരാൾ പാടി:

وَمِنْ عَجَبٍ أَنِّي أَحِنُّ إِلَيْهِمُ وَأَسْأَلُ عَنْهُمْ مَنْ لَقِيتُ وَهُمْ مَعِي
وَتَطْلُبُهُمْ عَيْنِي وَهُمْ فِي سَوَادِهَا وَيَشْتَاقُهُمْ قَلْبِي وَهُمْ بَيْنَ أَضْلُعِي

അത്ഭുതം! ഞാൻ അവരിലേക്ക് കൊതിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. കാണുന്നവരോടെല്ലാം ഞാനവരെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നു, സത്യത്തിൽ അവരെന്റെ കൂടെത്തന്നെയുണ്ട്. എന്റെ കണ്ണ് അവരെ തേടുന്നു, അവരെന്റെ കൺമണിയിൽ തന്നെയുണ്ട്. എന്റെ ഹൃദയം അവരെ അതിയായി ആഗ്രഹിക്കുന്നു, അവരെന്റെ വാരിയെല്ലുകൾക്കിടയിൽ തന്നെയുണ്ട്.

ഇത്തരം കവിതകളിലൂടെയെല്ലാം അവർ വർണ്ണിക്കുന്നത്, വ്യാജമായ സ്നേഹബന്ധങ്ങൾ പോലും ഒരുവന്റെ ഹൃദയത്തെ എത്രത്തോളം കീഴടക്കുന്നു എന്നാണ്.

ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം (رحمه الله) ചോദിക്കുന്നു: മനുഷ്യൻ എന്തിനുവേണ്ടിയാണോ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്, ആ ലക്ഷ്യത്തിന് വിപരീതമായി മറ്റൊരു സൃഷ്ടിയോടുള്ള സ്നേഹം ഈ അവസ്ഥയിലെത്തുമെങ്കിൽ, അല്ലാഹുവിനെ യഥാവിധി മനസ്സിലാക്കി അവനെ ആത്മാർത്ഥമായി സ്നേഹിക്കുന്നവരുടെ അവസ്ഥ എന്തായിരിക്കും? അത് ഇതിനേക്കാൾ എത്രയോ മഹത്തരവും ഉന്നതവുമായിരിക്കും! അത് വാക്കുകൾക്ക് വർണ്ണിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു പദവിയാണ്. ആ പദവിയിലേക്ക് ഹൃദയം ഉയരുമ്പോൾ, സ്നേഹിക്കുന്ന അടിമക്ക് തന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അത് അനുഭവിച്ചറിയാൻ സാധിക്കും. ഏത് വാക്കുകൾക്കും അതിനെ പൂർണ്ണമായി വർണ്ണിക്കാനാവില്ല.

സാമീപ്യത്തിന്റെ മഹത്വം

ഇത് അല്ലാഹുവിന്റെ ‘മഇയ്യത്ത് ഖാസ്സ്വ’ (المعية الخاصة) അഥവാ പ്രത്യേക സാമീപ്യമാണ്. അല്ലാഹുവിന്റെ പൊതുവായ സാമീപ്യം (المعية العامة) എല്ലാ സൃഷ്ടികളോടുമുണ്ട്. അവൻ എല്ലാവരെയും കാണുന്നു, അറിയുന്നു, നിരീക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ പ്രത്യേക സാമീപ്യം അവന്റെ ഇഷ്ടദാസന്മാർക്ക് മാത്രമുള്ളതാണ്. അതിന് പ്രത്യേകമായ അർത്ഥങ്ങളും ഫലങ്ങളുമുണ്ട്: സഹായം, സംരക്ഷണം, പിന്തുണ, നേർവഴി നൽകൽ തുടങ്ങിയവ.

ഖുർആനിലെ പല ആയത്തുകളിലും ഈ പ്രത്യേക സാമീപ്യത്തെക്കുറിച്ച് പറയുന്നുണ്ട്:

• നബി ﷺ അബൂബക്കറിനോട് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ പറഞ്ഞപ്പോൾ:

لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا

ദുഃഖിക്കേണ്ട, നിശ്ചയം അല്ലാഹു നമ്മുടെ കൂടെയുണ്ട്. (ഖു൪ആന്‍:9/40)

• നബി ﷺ പറഞ്ഞതുപോലെ:

مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا

അല്ലാഹു മൂന്നാമനായിട്ടുള്ള രണ്ടാളെക്കുറിച്ച് നിന്റെ വിചാരമെന്താണ്? (ബുഖാരി:4663)

• അല്ലാഹു ﷻ പറയുന്നു:

وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ

തീർച്ചയായും അല്ലാഹു സുകൃതം ചെയ്യുന്നവരുടെ കൂടെയാകുന്നു.” (ഖു൪ആന്‍:29/69)

• മൂസാ നബി (عليه السلام) പറഞ്ഞപ്പോൾ:

كَلَّا ۖ إِنَّ مَعِيَ رَبِّي سَيَهْدِينِ

ഇല്ല, തീർച്ചയായും എന്റെ കൂടെ എന്റെ റബ്ബുണ്ട്, അവൻ എനിക്ക് വഴി കാണിച്ചുതരും. (ഖു൪ആന്‍:26/62)

ഈ പ്രത്യേക സാമീപ്യം ലഭിക്കാതെ ഒരടിമക്ക് ഇഖ്‌ലാസ്, ക്ഷമ, തവക്കുൽ തുടങ്ങിയ ഇബാദത്തിന്റെ ഉന്നത പദവികളിൽ എത്താൻ സാധിക്കുകയില്ല.

പ്രയാസങ്ങൾ എളുപ്പമാവുന്നു

ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം (رحمه الله) പറയുന്നു: “എപ്പോഴാണോ ഒരടിമ അല്ലാഹുവിന്റെ ഈ പ്രത്യേക സാമീപ്യത്തിലാകുന്നത്, അപ്പോൾ അവന് പ്രയാസങ്ങൾ നിസ്സാരമായിത്തീരും. ഭയങ്ങളെല്ലാം നിർഭയത്വമായി മാറും. അല്ലാഹുവിന്റെ സഹായത്താൽ എല്ലാ പ്രയാസങ്ങളും എളുപ്പമാകും, എല്ലാ ദുഷ്കരമായ കാര്യങ്ങളും ലളിതമാകും, എല്ലാ വിദൂരമായ കാര്യങ്ങളും സമീപസ്ഥമാകും. അല്ലാഹുവിന്റെ സഹായത്താൽ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും വിഷമങ്ങളും നീങ്ങിപ്പോകും. അല്ലാഹുവിന്റെ കൂടെയുള്ളവന് ദുഃഖമോ വിഷമമോ ഇല്ല, എപ്പോഴാണോ ഈ സാമീപ്യം അവന് നഷ്ടപ്പെടുന്നത്, അപ്പോഴാണ് ദുഃഖം വരുന്നത്.”

ഹൃദയത്തിന് അസ്വസ്ഥതയും പ്രയാസവും കഠിനമാകുമ്പോൾ അതിന് ഒരേയൊരു മരുന്നേയുള്ളൂ: അല്ലാഹുവിലേക്ക് മടങ്ങുക. അതുകൊണ്ടാണ് പ്രയാസമനുഭവിക്കുന്നവന്റെ പ്രാർത്ഥന (دعوة المكروب) ഇപ്രകാരമായത്:

لَّآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنتَ سُبْحَٰنَكَ إِنِّى كُنتُ مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ

നീയല്ലാതെ ആരാധനക്കർഹനായി മറ്റാരുമില്ല. നീയെത്ര പരിശുദ്ധൻ! തീർച്ചയായും ഞാൻ അതിക്രമികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ പെട്ടുപോയിരിക്കുന്നു. (ഖുർആൻ:21/87)

ഇത് അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള മടക്കമാണ്. അല്ലാഹുവിന്റെ തൗഹീദും മഹത്വവും കൊണ്ട് ഹൃദയത്തെ ചലിപ്പിക്കലാണ്. കാരണം, അതുവഴിയാണ് ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് ദുഃഖവും വിഷമവും നീങ്ങിപ്പോകുന്നത്.

പ്രാർത്ഥനക്ക് ഉത്തരം ലഭിക്കുന്നവർ

അടിമ തന്റെ ഇഷ്ടങ്ങളെല്ലാം റബ്ബിന്റെ ഇഷ്ടങ്ങൾക്ക് അനുസൃതമാക്കിയപ്പോൾ, റബ്ബ് അടിമയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റിക്കൊടുക്കുന്നതിലും അവനോട് യോജിക്കുന്നു. ഹദീസിൽ പറയുന്നു:

…وَإِنْ سَأَلَنِي لَأُعْطِيَنَّهُ، وَلَئِنِ اسْتَعَاذَنِي لَأُعِيذَنَّهُ…

“…അവൻ എന്നോട് ചോദിച്ചാൽ തീർച്ചയായും ഞാനവന് നൽകും. അവൻ എന്നോട് അഭയം തേടിയാൽ തീർച്ചയായും ഞാനവന് അഭയം നൽകും…”

അല്ലാഹുവിന്റെ ഇഷ്ടം നേടിയെടുത്തതിന്റെ ഫലം

അടിമ എന്റെ കൽപനകൾ അനുസരിച്ചും എനിക്കിഷ്ടപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ ചെയ്തും എന്റെ തൃപ്തിയിൽ എന്നോട് യോജിച്ചതുപോലെ, ഞാനും അവന്റെ ആഗ്രഹങ്ങളിലും ഭയങ്ങളിലും അവനോട് യോജിക്കുന്നു. അവൻ എന്നോട് ഒരു കാര്യം ചോദിച്ചാൽ ഞാനത് നിറവേറ്റിക്കൊടുക്കുന്നു.

അതായത്, അല്ലാഹു അവന്റെ പ്രാർത്ഥന തള്ളിക്കളയുകയില്ല. അവന്റെ പ്രാർത്ഥനക്ക് ഉത്തരം ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും.

ചോദിച്ചാൽ നൽകപ്പെടും, അഭയം തേടിയാൽ നൽകപ്പെടും

അവന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾ (الرغبة) അഥവാ അവൻ ചോദിക്കുന്ന നന്മയുടെ കവാടങ്ങളും, അവന്റെ ഭയങ്ങൾ (الرهبة) അഥവാ അവൻ ഭയപ്പെടുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് അല്ലാഹുവിനോട് അഭയം തേടുന്നതും അല്ലാഹു സ്വീകരിക്കുന്നു. അവന്റെ പ്രാർത്ഥനകൾക്കും അഭയതേട്ടങ്ങൾക്കും അല്ലാഹു ഉത്തരം നൽകുന്നു.

വിശ്വാസിയുടെ മരണവും അല്ലാഹുവിന്റെ കാരുണ്യവും

ഹദീസിന്റെ അവസാന ഭാഗത്ത് അല്ലാഹു ﷻ പറയുന്നു:

…وَمَا تَرَدَّدْتُ عَنْ شَيْءٍ أَنَا فَاعِلُهُ تَرَدُّدِي عَنْ قَبْضِ نَفْسِ عَبْدِي الْمُؤْمِنِ، يَكْرَهُ الْمَوْتَ وَأَكْرَهُ مَسَاءَتَهُ

“…ഞാൻ ചെയ്യാൻ പോകുന്ന ഒരു കാര്യത്തിലും, എന്റെ മുഅ്മിനായ അടിമയുടെ റൂഹ് പിടിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ കാണിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള ഒരു ‘മടി’ (تردد) ഞാനിതുവരെ കാണിച്ചിട്ടില്ല. അവൻ മരണത്തെ വെറുക്കുന്നു, അവനെ വിഷമിപ്പിക്കുന്നത് ഞാനും വെറുക്കുന്നു. എന്നാൽ അവന് മരണം അനിവാര്യവുമാണ്.”

അല്ലാഹുവിന്റെ ‘മടി’ (تردد)

അടിമയും റബ്ബും തമ്മിലുള്ള ഈ യോജിപ്പ് എത്രത്തോളം ശക്തമായി എന്നതിന്റെ തെളിവാണിത്. അല്ലാഹു ﷻ തന്റെ ഇഷ്ടദാസനെ മരിപ്പിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ ഒരു ‘മടി’ കാണിക്കുന്നു. എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ, ആ അടിമ മരണത്തെ വെറുക്കുന്നു. തന്റെ അടിമ വെറുക്കുന്ന കാര്യങ്ങളും അവനെ വിഷമിപ്പിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളും അല്ലാഹുവും വെറുക്കുന്നു. ഈയൊരു വശം പരിഗണിക്കുമ്പോൾ അവനെ മരിപ്പിക്കാതിരിക്കലാണ് വേണ്ടത്.
എന്നാൽ, അവന്റെ ഗുണം (مصلحة) മരണത്തിലാണ്. കാരണം, അവൻ മരിക്കുന്നത് അനുഗ്രഹങ്ങളുടെ ലോകത്തേക്ക്, ശാശ്വതമായ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാനാണ്. ഒരിക്കലും അവസാനിക്കാത്ത, മാറ്റമില്ലാത്ത അനുഗ്രഹങ്ങളിലേക്ക്. അല്ലാഹുവാണ് യഥാർത്ഥ സ്നേഹിതൻ, അവനല്ലാതെ മറ്റാരുമില്ല. അടിമയുടെ ശരീരത്തിലെ ഓരോ രോമകൂപത്തിലും അല്ലാഹുവിനോടുള്ള പരിപൂർണ്ണമായ സ്നേഹം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ പോലും, അത് അല്ലാഹു അടിമയിൽ നിന്ന് അർഹിക്കുന്ന സ്നേഹത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമേ ആവുകയുള്ളൂ.

ഉപസംഹാരം

ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം (رحمه الله) അവസാനിപ്പിക്കുന്നത് മനോഹരമായ ചില കവിതാ ശകലങ്ങളോടെയാണ്.

نَقِّ فُؤَادَكَ حَيْثُ شِئْتَ مِنَ الْهَوَى مَا الْحُبُّ إِلَّا لِلْحَبِيبِ الْأَوَّلِ

നിന്റെ ഹൃദയത്തെ ഏത് താൽപര്യങ്ങളിൽ നിന്നും നീ ശുദ്ധീകരിച്ചുകൊള്ളുക, യഥാർത്ഥ സ്നേഹം ആദ്യത്തെ സ്നേഹിതനോട് (അല്ലാഹുവിനോട്) മാത്രമാണ്.

كَمْ مَنْزِلٍ فِي الْأَرْضِ يَأْلَفُهُ الْفَتَى وَحَنِينُهُ أَبَدًا لِأَوَّلِ مَنْزِلِ

ഭൂമിയിൽ എത്രയെത്ര വാസസ്ഥലങ്ങളുമായി മനുഷ്യൻ ഇണങ്ങിച്ചേരുന്നു, എന്നാൽ അവന്റെ അടങ്ങാത്ത ആഗ്രഹം എപ്പോഴും ആദ്യത്തെ ഭവനത്തിലേക്ക് (സ്വർഗത്തിലേക്ക്) തന്നെയായിരിക്കും.

യഥാർത്ഥ സ്നേഹവും സമർപ്പണവും അല്ലാഹുവിന് മാത്രമായിരിക്കണം. അവനെ സ്നേഹിക്കുന്നതിലൂടെയും അവന്റെ കൽപനകൾ അനുസരിക്കുന്നതിലൂടെയും ലഭിക്കുന്ന ഹൃദയശാന്തിയും സന്തോഷവുമാണ് ഈ ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ അനുഗ്രഹം. ആ സന്തോഷകരമായ ജീവിതം നേടിയെടുക്കാൻ അല്ലാഹു നമ്മെ ഏവരെയും അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ.

سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ. اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى عَبْدِكَ وَرَسُولِكَ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ وَصَحْبِهِ.

 

www.kanzululoom.com