നാം ജീവിക്കുന്ന സാങ്കേതിക യുഗത്തിൽ, ചാറ്റ് ജിപിടി (ChatGPT), ജെമിനി (Gemini) തുടങ്ങിയ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇൻ്റലിജൻസ് (AI) സംവിധാനങ്ങൾ വ്യാപകമാണ്. ഭൗതികമായ കാര്യങ്ങളിൽ ഇവ നൽകുന്ന വിവരങ്ങൾ ഒരുപരിധിവരെ സഹായകമാകാമെങ്കിലും, മതപരമായ കാര്യങ്ങളിലും ഫത്‌വകളിലും (മതവിധികൾ) ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് അതീവ ഗൗരവകരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കും. ദീൻ പഠിക്കേണ്ടത് യന്ത്രങ്ങളിൽ നിന്നല്ല, മറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാരിൽ നിന്നാണ്.

AI എങ്ങനെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്?

AI എന്നത് ഒരു മനുഷ്യനല്ല, അതിന് വിശ്വാസമോ വിവേകമോ ഇല്ല. കോടിക്കണക്കിന് ഡാറ്റകളിൽ നിന്നും, പുസ്തകങ്ങളിൽ നിന്നും, വെബ്സൈറ്റുകളിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ കോഡുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കൂട്ടിയിണക്കി ഉത്തരം നൽകുന്ന ഒരു സംവിധാനം മാത്രമാണത്. അതിനാൽ തന്നെ അത് നൽകുന്ന മറുപടികൾ 100% ശരിയായിക്കൊള്ളണമെന്നില്ല. പലപ്പോഴും ഇല്ലാത്ത ഹദീസുകളും പണ്ഡിതന്മാർ പറയാത്ത ഉദ്ധരണികളും വരെ അത് സ്വയം നിർമ്മിച്ച് നൽകുന്നതായി ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

തെറ്റായ മറുപടികൾ: ഒരു ഉദാഹരണം

മതവിഷയങ്ങളിൽ AI വരുത്തുന്ന ഗുരുതരമായ പിഴവിന് ഒരു ഉദാഹരണം:

‘റമദാൻ മാസത്തിൽ വലിയ പെരുന്നാൾ വന്നാൽ നോമ്പെടുക്കണോ ആഘോഷിക്കണോ?’ എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഒരു AI നൽകിയ മറുപടി ഇപ്രകാരമായിരുന്നു: {ഇതിൽ പണ്ഡിതന്മാർക്കിടയിൽ രണ്ട് അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. ഭൂരിപക്ഷം പേരും ആഘോഷിക്കണമെന്ന് പറയുന്നു, എന്നാൽ ചിലർ നോമ്പെടുക്കണമെന്നും പറയുന്നു.}

ഇത് ഇസ്‌ലാമിക വിജ്ഞാനീയങ്ങൾക്ക് നിരക്കാത്തതും അബദ്ധജടിലവുമായ മറുപടിയാണ്. ഇത്തരം മറുപടികൾ സാധാരണക്കാരെ വലിയ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലേക്കും വഴിപിഴവിലേക്കും നയിക്കും.

മതം പഠിക്കേണ്ടത് പണ്ഡിതന്മാരിൽ നിന്ന്

വിവരമില്ലാത്ത യന്ത്രങ്ങളോടല്ല, മറിച്ച് അറിവുള്ളവരോട് ചോദിക്കാനാണ് അല്ലാഹു കൽപ്പിക്കുന്നത്.

فَسْـَٔلُوٓا۟ أَهْلَ ٱلذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

അതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്കറിവില്ലെങ്കിൽ അറിവുള്ളവരോട് ചോദിച്ചുനോക്കുക. (ഖു൪ആന്‍ :16/43)

ഫത്‌വ നൽകാൻ യോഗ്യതയുള്ളത് ആര്‍ക്കാണെന്ന് ഇമാം ശാഫിഇ رحمه الله പറയുന്നത് കാണുക:

لَا يَحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ يُفْتِيَ فِي دِينِ اللَّهِ إلَّا رَجُلًا عَارِفًا بِكِتَابِ اللَّهِ بِنَاسِخِهِ وَمَنْسُوخِهِ ، وَمُحْكَمِهِ وَمُتَشَابِهِهِ ، وَتَأْوِيلِهِ وَتَنْزِيلِهِ ، وَمَكِّيِّهِ وَمَدَنِيِّهِ ، وَمَا أُرِيدَ بِهِ ، وَيَكُونُ بَعْدَ ذَلِكَ بَصِيرًا بِحَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، وَبِالنَّاسِخِ وَالْمَنْسُوخِ ، وَيَعْرِفُ مِنْ الْحَدِيثِ مِثْلَ مَا عَرَفَ مِنْ الْقُرْآنِ ، وَيَكُونُ بَصِيرًا بِاللُّغَةِ ، بَصِيرًا بِالشِّعْرِ وَمَا يَحْتَاجُ إلَيْهِ لِلسُّنَّةِ وَالْقُرْآنِ ، وَيَسْتَعْمِلُ هَذَا مَعَ الْإِنْصَافِ ، وَيَكُونُ بَعْدَ هَذَا مُشْرِفًا عَلَى اخْتِلَافِ أَهْلِ الْأَمْصَارِ ، وَتَكُونُ لَهُ قَرِيحَةٌ بَعْدَ هَذَا ، فَإِذَا كَانَ هَكَذَا فَلَهُ أَنْ يَتَكَلَّمَ وَيُفْتِيَ فِي الْحَلَالِ وَالْحَرَامِ ، وَإِذَا لَمْ يَكُنْ هَكَذَا فَلَيْسَ لَهُ أَنْ يُفْتِيَ .

അല്ലാഹുവിന്റെ ദീനിൽ ഫത്‌വ നൽകാൻ ആർക്കും അനുവാദമില്ല; അല്ലാഹുവിന്റെ ഗ്രന്ഥത്തെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ അറിവുള്ള ഒരു വ്യക്തിക്കല്ലാതെ. അതായത്: അതിലെ നാസിഹും മൻസൂഹും, (ദുർബലപ്പെടുത്തിയതും ദുർബലപ്പെട്ടതും)  മുഹ്കമും മുത്തശാബിഹും, തഅ്‌വീലും തൻസീലും, മക്കിയും മദനിയും, അതിലൂടെ എന്താണ് ഉദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടത് എന്നും അറിഞ്ഞവൻ. അതിനുപുറമെ, അവൻ അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലിന്റെ ﷺ ഹദീസുകളെക്കുറിച്ചും, അതിലെ നാസിഹ്-മൻസൂഹുകളെക്കുറിച്ചും നല്ല അറിവുള്ളവനായിരിക്കണം. ഖുർആനെക്കുറിച്ച് എന്ത് അറിഞ്ഞുവോ, അതേ അളവിൽ ഹദീസിനെക്കുറിച്ചും അവൻ അറിയേണ്ടതുണ്ട്. കൂടാതെ അവൻ അറബി ഭാഷയിലും, കവിതകളിലും, ഖുർആനിനും സുന്നത്തിനും ആവശ്യമായ മറ്റ് (ഭാഷാപരവും ചരിത്രപരവുമായ) കാര്യങ്ങളും അറിവുള്ളവനായിരിക്കണം. ഈ അറിവുകളെല്ലാം അവൻ നീതിബോധത്തോടെ  ഉപയോഗപ്പെടുത്തണം. ഇതുകൂടാതെ, വിവിധ നാടുകളിലെ പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളെക്കുറിച്ച് നല്ല ബോധമുണ്ടായിരിക്കണം. ഇതിനൊക്കെ പുറമെ, അവന് (കാര്യങ്ങൾ ഗ്രഹിക്കാനും വിശകലനം ചെയ്യാനുമുള്ള) സ്വാഭാവികമായ ബുദ്ധിശക്തിയും ഉണ്ടായിരിക്കണം. ആരെങ്കിലും ഈ നിലയിലാണെങ്കിൽ, അവന് (ദീനീ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച്) സംസാരിക്കാനും ഹലാലും ഹറാമും സംബന്ധിച്ച് ഫത്‌വ നൽകാനും അവകാശമുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ നിലയിലല്ലാത്തവനാണെങ്കിൽ, അവന് ഫത്‌വ നൽകാൻ അനുവാദമില്ല.

ഇൽമ് (അറിവ്) ദീനാകുന്നു

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ رحمه الله، قَالَ: إِنَّ هَذَا الْعِلْمَ دِينٌ فَانْظُرُوا عَمَّنْ تَأْخُذُونَ دِينَكُمْ ‏.‏

(താബിഈ പണ്ഡിതൻ) ഇബ്നു സീരീന്‍ رحمه الله പറഞ്ഞു: നിശ്ചയം ഈ അറിവ് ദീനാകുന്നു. അതിനാൽ ആരിൽ നിന്നാണ് നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ദീൻ സ്വീകരിക്കുന്നത് എന്ന് നിങ്ങൾ നോക്കിക്കൊള്ളുക. (സ്വഹീഹ് മുസ്ലിമിന്റെ ആമുഖത്തില്‍ നിന്ന്)

അതുകൊണ്ട്, മൻഹജില്ലാത്തവരിൽ നിന്നോ, കൃത്യതയില്ലാത്ത AI സംവിധാനങ്ങളിൽ നിന്നോ മതം പഠിക്കാൻ ശ്രമിക്കരുത്. ആധികാരികമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നും യഥാർത്ഥ പണ്ഡിതന്മാരിൽ നിന്നും മാത്രം ദീൻ പഠിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക.

AI യോട് ഫത്‌വ ചോദിക്കുമ്പോൾ ഇസ്ലാമികമായി ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ എന്തെല്ലാമാണ്? എന്ന് Gemini യോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ Gemini നൽകിയ മറുപടി കാണുക:

ഇന്നത്തെ കാലത്ത് ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് (AI) സംവിധാനങ്ങളോട് ഇസ്ലാമിക നിയമങ്ങളോ വിധികളോ (ഫത്‌വ) ചോദിക്കുമ്പോൾ അതീവ ജാഗ്രത പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇസ്ലാമിക വിധിപ്രസ്താവങ്ങൾ കേവലം വിവരശേഖരണത്തിനപ്പുറം കര്‍മ്മശാസ്ത്രപരമായ ആഴമുള്ള അറിവും പശ്ചാത്തലവും ആവശ്യപ്പെടുന്ന കാര്യമാണ്.

AI-യോട് ഫത്‌വ ചോദിക്കുമ്പോൾ ഇസ്ലാമികമായി ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

1. AI ഒരു ‘മുഫ്തി’യല്ല (പണ്ഡിതനല്ല)

AI എന്നത് വലിയ ഡാറ്റാബേസുകൾ വിശകലനം ചെയ്ത് മറുപടി നൽകുന്ന ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാം മാത്രമാണ്. അതിന് സ്വന്തമായി ചിന്തയോ, സൂക്ഷ്മമായ ഇസ്ലാമിക നിയമജ്ഞാനമോ (ഫിഖ്ഹ്), ആത്മീയ പക്വതയോ ഇല്ല. അതിനാൽ AI നൽകുന്ന ഉത്തരങ്ങളെ ഒരിക്കലും ഒരു ആധികാരിക ഫത്‌വയായി സ്വീകരിക്കാൻ പാടില്ല.

2. തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ വരാനുള്ള സാധ്യത (Hallucination)

ചിലപ്പോൾ AI തെറ്റായ ഹദീസുകളോ, വ്യാജ ഉദ്ധരണികളോ, തെറ്റായ കർമ്മശാസ്ത്ര വിധികളോ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ നൽകിയേക്കാം. ആധികാരിക പണ്ഡിതന്മാരുടെ മേൽനോട്ടമില്ലാത്ത ഇത്തരം തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നത് ദീനീപരമായ തെറ്റുകളിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം.

3. സന്ദർഭവും സാഹചര്യവും (Context) മനസ്സിലാക്കാനുള്ള പരിമിതി

ഓരോ ഫത്‌വയും നൽകുന്നത് ചോദിക്കുന്നയാളുടെ വ്യക്തിപരമായ സാഹചര്യം, കാലം, സ്ഥലം, ചുറ്റുപാടുകൾ എന്നിവ പരിഗണിച്ചാണ്. AI-ക്ക് ഈ സൂക്ഷ്മമായ സാഹചര്യങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി ഗ്രഹിക്കാൻ കഴിഞ്ഞെന്നു വരില്ല. അതിനാൽ പൊതുവായ ഉത്തരങ്ങൾ വ്യക്തിഗത പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പൂർണ്ണമായും അനുയോജ്യമാകണമെന്നില്ല.

4. മദ്ഹബുകളും അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും തിരിച്ചറിയാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട്

ഇസ്ലാമിക കർമ്മശാസ്ത്രത്തിൽ വിവിധ മദ്ഹബുകളും (കർമ്മശാസ്ത്ര സരണി) വ്യത്യസ്ത പണ്ഡിതാഭിപ്രായങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്. AI പലപ്പോഴും ഇവയെ കൃത്യമായി വേർതിരിച്ചറിയാതെ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ കാര്യങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് നൽകിയേക്കാം.

5. ആധികാരിക പണ്ഡിതന്മാരെയും സ്ഥാപനങ്ങളെയും സമീപിക്കുക

ഒരു ദീനീപരമായ സംശയമോ ഫത്‌വയോ ആവശ്യമായി വരുമ്പോൾ, അത് AI-യെ മാത്രം ആശ്രയിക്കാതെ അംഗീകൃതരായ മുഫ്തിമാരെയും,ആധികാരിക ഇസ്ലാമിക ഫത്‌വ ബോർഡുകളെയോ പണ്ഡിതസഭകളെയോ നേരിട്ട് സമീപിച്ച് വ്യക്തത വരുത്തുകയാണ് വേണ്ടത്.

ചുരുക്കത്തിൽ, വിവരങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കാനും പൊതുവായ അറിവുകൾ നേടാനും AI ഒരു റഫറൻസ് ടൂളായി ഉപയോഗിക്കാം. എന്നാൽ കർമ്മശാസ്ത്രപരമായ വിധികളും ഫത്‌വകളും സ്വീകരിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ ഒരിക്കലും AI-യെ പൂർണ്ണമായി ആശ്രയിക്കരുത്. (Gemini)

 

wwwkanzululoom.com