അല്ലാഹു  മനുഷ്യനെ ആദരിക്കുകയും അവന് ശ്രേഷ്ഠത നൽകുകയും സവിശേഷതകൾ നൽകി വേർതിരിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. അല്ലാഹു പറയുന്നു:

وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِىٓ ءَادَمَ وَحَمَلْنَٰهُمْ فِى ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ وَرَزَقْنَٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَفَضَّلْنَٰهُمْ عَلَىٰ كَثِيرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا ‎

തീര്‍ച്ചയായും ആദം സന്തതികളെ നാം ആദരിക്കുകയും, കടലിലും കരയിലും അവരെ നാം വാഹനത്തില്‍ കയറ്റുകയും, വിശിഷ്ടമായ വസ്തുക്കളില്‍ നിന്ന് നാം അവര്‍ക്ക് ഉപജീവനം നല്‍കുകയും, നാം സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുള്ളവരില്‍ മിക്കവരെക്കാളും അവര്‍ക്ക് നാം സവിശേഷമായ ശ്രേഷ്ഠത നല്‍കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. (ഖു൪ആന്‍:17/70)

അതായത്: മറ്റ് എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളിൽ നിന്നും സൃഷ്ടികളിൽ നിന്നും മനുഷ്യനെ അല്ലാഹു ആദരിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ, മനുഷ്യരിൽ അധികപേരും മൃഗങ്ങളുടെ സ്വഭാവങ്ങളോട് സാദൃശ്യം പുലർത്താനല്ലാതെ സ്വന്തം മനസ്സിനെ അനുവദിക്കുന്നില്ല. ഏത് മൃഗത്തിന്റെ സ്വഭാവമാണോ അവനിൽ മേൽക്കോയ്മ നേടുന്നത്, അതിനനുസരിച്ചായിരിക്കും ആ സ്വഭാവങ്ങളിൽ അവന്റെ വിഹിതവും.

قال ابن القيم رحمه الله: وهم في أحوالهم متفاوتون بحسب تفاوت الحيوانات التي هم على أخلاقها وطباعها .

ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം رحمه الله പറഞ്ഞു: മനുഷ്യർ തങ്ങൾ അനുകരിക്കുന്ന മൃഗങ്ങളുടെ സ്വഭാവങ്ങൾക്കും പ്രകൃതങ്ങൾക്കും അനുസൃതമായി വ്യത്യസ്ത നിലവാരത്തിലുള്ളവരാണ്. (مدارج السالكين )

ചിലരുടെ മനസ്സ് നായയുടേതിന് സമാനമാണ്. ആയിരം നായകൾക്ക് തിന്നാൻ മാത്രമുള്ള ശവം കണ്ടാൽ പോലും അത് അതിലേക്ക് എടുത്തുചാടുകയും മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് അത് തടഞ്ഞുവെക്കുകയും ചെയ്യും. അതിനടുത്തേക്ക് വരുന്ന ഏതൊരു നായയെയും അത് കുരച്ചോടിക്കും. വെറുപ്പോടെയോ ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെയോ അല്ലാതെ മറ്റൊരു നായയും അതിന്റെ അടുത്തെത്താൻ അയാൾ സമ്മതിക്കില്ല. ആ ശവത്തിൽ നിന്ന് ഒരംശം പോലും മറ്റൊരു നായക്ക് നൽകാൻ അതിന് മനസ്സുണ്ടാകില്ല.

തന്റെ വയർ നിറയ്ക്കുക എന്നത് മാത്രമാണ് അതിന്റെ ലക്ഷ്യം; ആ ഭക്ഷണം എത്തരത്തിലുള്ളതായാലും. ശവമാണോ അറുത്തതാണോ, വൃത്തികെട്ടതാണോ നല്ലതാണോ എന്നൊന്നും അത് നോക്കില്ല. മോശമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതിൽ അതിന് ലജ്ജ തോന്നുകയുമില്ല. അതിനെ അടിച്ചോടിച്ചാലും അത് നാവു പുറത്തിടും, വെറുതെ വിട്ടാലും അത് നാവു പുറത്തിടും. നീ അവന് ഭക്ഷണം നൽകിയാൽ അത് വാലാട്ടി നിന്റെ ചുറ്റും കറങ്ങും; നീ അതിന് നൽകാതിരുന്നാൽ അത് പല്ലിറുമ്മുകയും നിനക്കെതിരെ കുരയ്ക്കുകയും ചെയ്യും.

മറ്റു ചിലരുടെ മനസ്സ് കഴുതയുടേതിന് സമാനമാണ്. കഠിനാധ്വാനം ചെയ്യാനും തീറ്റ തിന്നാനും വേണ്ടി മാത്രമാണ് അത് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. അതിന് എത്രത്തോളം തീറ്റ വർദ്ധിപ്പിച്ചു നൽകുന്നുവോ, അത്രത്തോളം അതിന്റെ അദ്ധ്വാനവും വർദ്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. മൃഗങ്ങളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും വിഡ്ഢിയും ഉൾക്കാഴ്ച കുറഞ്ഞതുമാണത്. അതുകൊണ്ടാണ് അല്ലാഹു തന്റെ വേദഗ്രന്ഥം ചുമപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടും അത് അറിവോടെയോ ധാരണയോടെയോ കർമ്മങ്ങളിലൂടെയോ വഹിക്കാത്തവരെ (യഹൂദികളെ) കഴുതയോട് ഉപമിച്ചത്. അതുപോലെ തന്നെ, അല്ലാഹു തന്റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങൾ നൽകിയിട്ടും അവയിൽ നിന്ന് ഊരിപ്പോവുകയും, ഇഹലോകത്തേക്ക് ചാഞ്ഞുനിൽക്കുകയും (ഭൗതിക മോഹങ്ങളിൽ മുഴുകുകയും) സ്വന്തം ഇച്ഛകളെ പിന്തുടരുകയും ചെയ്ത തിന്മയുടെ പണ്ഡിതനെ അല്ലാഹു നായയോടും ഉപമിച്ചതും.

മറ്റു ചിലരുടെ മനസ്സ് വന്യമൃഗത്തിന്റേതിന് സമാനമാണ്. കോപമാണ് ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത. മറ്റുള്ളവരെ അതിക്രമിക്കുക എന്നതും തന്റെ കഴിവിനനുസരിച്ച് അവരെ അടിച്ചമർത്തുക എന്നതുമാണ് ഇവരുടെ ലക്ഷ്യം. വന്യമൃഗത്തിന്റെ പ്രകൃതം അതിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്ന അക്രമ പ്രവർത്തനങ്ങളെ എങ്ങനെ ആവശ്യപ്പെടുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ ഇവരുടെ പ്രകൃതവും അക്രമത്തിന് പ്രേരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.

മറ്റു ചിലരുടെ മനസ്സ് എലിയുടേതിന് സമാനമാണ്. പ്രകൃത്യാ തന്നെ കുഴപ്പക്കാരനായ അത് തന്റെ അയൽപക്കത്തുള്ളവ നശിപ്പിക്കുകയും കേടുവരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഇനിയും ചിലരുണ്ട്, അവരുടെ മനസ്സ് പാമ്പ്, തേൾ തുടങ്ങിയ വിഷജന്തുക്കളുടെ സ്വഭാവമുള്ളതാണ്. ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെട്ടവർ തങ്ങളുടെ കണ്ണ് (കണ്ണേറ്) കൊണ്ട് ഉപദ്രവിക്കുന്നവരാണ്; അത് മനുഷ്യനെ ഖബറിലേക്കും ഒട്ടകത്തെ പാത്രത്തിലേക്കും (മരണത്തിലേക്ക്) എത്തിക്കുന്നു.

മറ്റു ചിലരുടെ പ്രകൃതം പന്നിയുടേതിന് സമാനമാണ്. നല്ല വസ്‌തുക്കളുടെ അരികിലൂടെ അത് നടന്നുപോകുമെങ്കിലും അവയിലേക്ക് അത് തിരിഞ്ഞുനോക്കില്ല. എന്നാൽ ഒരു മനുഷ്യൻ മലമൂത്ര വിസർജ്ജനം നടത്തി എഴുന്നേറ്റാൽ അത് ഭക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടി പന്നി അവിടേക്ക് ഓടിയെത്തും.

ഇതുപോലെ തന്നെയാണ് മനുഷ്യരിൽ പലരും. അവർ നിങ്ങളിൽ നിന്ന് കേൾക്കുകയും കാണുകയും ചെയ്യുന്ന നല്ല കാര്യങ്ങൾ നിങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ചീത്ത കാര്യങ്ങളേക്കാൾ എത്രയോ ഇരട്ടിയായിരിക്കും. എന്നാൽ അവയൊന്നും അവർ ഹൃദിസ്ഥമാക്കുകയോ മറ്റുള്ളവരിലേക്ക് എത്തിക്കുകയോ ചെയ്യില്ല; കാരണം ആ നന്മകൾ അവരുടെ പ്രകൃതത്തിന് യോജിച്ചതല്ല. എന്നാൽ, നിങ്ങളിൽ നിന്ന് വല്ല വീഴ്ചയോ അബദ്ധമോ ഒരു മോശം വാക്കിലോ സംഭവിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അതായിരിക്കും അവർക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടത്. അവരുടെ പ്രകൃതത്തിന് ചേരുന്ന ആ അബദ്ധത്തെ അവർ തങ്ങളുടെ സംസാരവിഷയവും കൗതുകവാർത്തയുമാക്കി മാറ്റുന്നു.

മറ്റു ചിലരുടെ പ്രകൃതം മയിലിന്റേതിന് സമാനമാണ്. തന്റെ പീലി വിടർത്തി ഭംഗി കാണിക്കാനും ആഡംബരങ്ങൾ കൊണ്ട് സ്വയം അലങ്കരിക്കാനും അല്ലാതെ മറ്റൊന്നിനും അവന് താല്പര്യമില്ല. അതിനപ്പുറം കാര്യമായ ഗുണമൊന്നും അവനിൽ നിന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കാനില്ല.

മറ്റു ചിലരുടെ പ്രകൃതം ഒട്ടകത്തിന്റേതിന് സമാനമാണ്. മൃഗങ്ങളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പക  കൊണ്ടുനടക്കുന്നവരും കഠിന ഹൃദയരുമാണവർ.

മറ്റു ചിലരുടെ പ്രകൃതം കരടിയുടേതിന് സമാനമാണ്; വിവരക്കേടും വഞ്ചനയും ഒത്തുചേർന്ന സ്വഭാവമാണത്.

ഇനിയും ചിലരുണ്ട്, അവർ കുരങ്ങന്റെ പ്രകൃതമുള്ളവരാണ് (അനുകരണഭ്രമവും ചടുലതയും എന്നാൽ ഗൗരവമില്ലാത്തവരും)

മൃഗങ്ങളുടെ പ്രകൃതത്തിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും പ്രശംസനീയമായത് കുതിരയുടെ പ്രകൃതമാണ്. മൃഗങ്ങളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും ഉന്നതമായ മനസ്സുള്ളതും ഏറ്റവും മാന്യമായ സ്വഭാവമുള്ളതും കുതിരയ്ക്കാണ്. അതുപോലെ തന്നെയാണ് ആടുകളുടെ പ്രകൃതവും അവ ശാന്തതയെയും എളിമയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ആരെങ്കിലും ഇത്തരം മൃഗങ്ങളുമായി ഇടപഴകുകയോ അവയെ വളർത്തുകയോ ചെയ്താൽ, അവൻ ആ മൃഗത്തിന്റെ സ്വഭാവവും പ്രകൃതവും ആർജ്ജിച്ചെടുക്കും. ഇനി അവൻ അവയുടെ മാംസമാണ് ഭക്ഷണമാക്കുന്നതെങ്കിൽ ആ സാദൃശ്യം ഒന്നുകൂടി ശക്തമാകും; കാരണം ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ എന്ത് ഭക്ഷിക്കുന്നുവോ അതിന് സമാനമായിത്തീരുന്നു.

ഇതുകൊണ്ടാണ് വന്യമൃഗങ്ങളുടെയും നഖങ്ങൾ കൊണ്ട് ഇരപിടിക്കുന്ന പക്ഷികളുടെയും മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നത് അല്ലാഹു ഹറാമാക്കിയിട്ടുള്ളത്. കാരണം, അവ ഭക്ഷിക്കുന്നവരിൽ ആ മൃഗങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തോടുള്ള സാദൃശ്യം അത് ഉളവാക്കുന്നു. الله أعلم.

അവലംബം: ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിം رحمه الله യുടെ مدارج السالكين

www.kanzululoom.com