‘ഇഹ്‌സാന്‍’ എന്താണെന്ന് നബി ﷺ വിശദീകരിക്കുന്നു:

أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّك تَرَاهُ، فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاك

അല്ലാഹുവിനെ നീ കാണുന്നതുപോലെ ഇബാദത്ത് ചെയ്യുക, അവനെ നീ കാണുന്നില്ലെങ്കിലും അവന്‍ നിന്നെ കാണുന്നുണ്ട്. (മുസ്ലിം:8)

നമസ്കാരം ഉൾപ്പയെലുള്ള ഇബാദത്തുകളിൽ നാം ‘ഇഹ്സാൻ’ ചെയ്യാൻ പരിശ്രമിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ രാവിലെ ഉറക്കം ഉണർന്നെഴുന്നേൽക്കുന്നു, പല്ലുതേക്കുന്നു, മലമൂത്ര വിസർജനം നടത്തുന്നു, കുളിക്കുന്നു, ഭക്ഷണപാനീയങ്ങൾ കഴിക്കുന്നു, വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നു, വീട്ടുജോലികൾ ചെയ്യുന്നു, പുറത്തേക്ക് പോകുന്നു, യാത്ര ചെയ്യുന്നു, അങ്ങാടിയിൽ പോകുന്നു, ജോലി ചെയ്യുന്നു, ക്രയ വിക്രയങ്ങൾ നടത്തുന്നു, വീട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തുന്നു, ഭാര്യാ-ഭര്‍തൃ-കുടുംബ ജീവിതം നിര്‍വ്വഹിക്കുന്നു, അയൽപക്ക – സാമൂഹ്യ -രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം നിര്‍വ്വഹിക്കുന്നു, ഉറങ്ങുന്നു തുടങ്ങി ദിനേനെ നിര്‍വ്വഹിക്കുന്ന ചെറുതും വലുതുമായ കാര്യങ്ങളിൽ ‘ഇഹ്‌സാന്‍’ സാധ്യമാകുന്നുണ്ടോ?

ഭൂരിപക്ഷം മുസ്ലിങ്ങൾക്കും സംഭവിക്കുന്ന അബദ്ധത്തെക്കുറിച്ച് അല്ലെങ്കിൽ ധാരണ പിശകിനെ കുറിച്ച് ഓർമ്മിപ്പിക്കാനാണ് ഇപ്രകാരം സൂചിപ്പിച്ചത്. നമസ്കാരം പോലെയുള്ള ഇബാദത്തുകളിൽ ‘ഇഹ്സാൻ’ ശ്രദ്ധിക്കുമ്പോൾ ഉറക്കം എഴുന്നേറ്റത് മുതൽ ഉറങ്ങുന്നത് വരെയുള്ള മേൽ സൂചിപ്പിച്ചതും അല്ലാത്തതുമായ കാര്യങ്ങളിൽ ‘ഇഹ്സാൻ’ സാധ്യമാകുന്നില്ല. എന്തുകൊണ്ടാണത് ? അതൊക്കെ ദുൻയാവിന്റെ കാര്യങ്ങളാണെന്നും നമസ്കാരം പോലുള്ളവ ഇബാദത്താണെന്നും അവർ മനസ്സിലാക്കിയത് കൊണ്ടാണ്.

മുസ്ലിംകൾക്ക് അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ എല്ലാ ദിവസവും എല്ലാ സമയത്തും എല്ലാ നിമിഷവും ഇബാദത്തല്ലാതെ മറ്റൊന്നും നിര്‍വ്വഹിക്കാനില്ലെന്ന സത്യം തിരിച്ചറിയുക. അല്ലാഹു പറയുന്നു:

ﻭَﻣَﺎ ﺧَﻠَﻘْﺖُ ٱﻟْﺠِﻦَّ ﻭَٱﻹِْﻧﺲَ ﺇِﻻَّ ﻟِﻴَﻌْﺒُﺪُﻭﻥِ

ജിന്നുകളെയും മനുഷ്യരെയും എനിക്ക് ഇബാദത്ത് ചെയ്യാൻ വേണ്ടിയല്ലാതെ ഞാന്‍ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടില്ല. (ഖു൪ആന്‍ :51/56)

നമുക്ക് ഒരു നിമിഷവും ഇബാദത്തല്ലാതെ മറ്റൊന്നും നിര്‍വ്വഹിക്കാനില്ലെന്ന് ഇതിൽ നിന്നും വ്യക്തമാണ്. ഉറക്കം ഉണർന്നതുമുതൽ ഉറങ്ങുന്നതുവരെയുള്ള കാര്യങ്ങളെല്ലാം ഇബാദത്താകുന്നത് എങ്ങനെയാണ്? നാം നിര്‍വ്വഹിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ അല്ലാഹു അവന്റെ വേദഗ്രന്ഥത്തിലൂടെയും അവന്റെ റസൂലിലൂടെയും അറിയിച്ചുതന്ന നിര്‍ദ്ദേശങ്ങൾ പാലിക്കുകയും അതിൽ അല്ലാഹുവിന്റെ വജ്ഹ് ഉദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ അതെല്ലാം ഇബാദത്താകും. പ്രസ്തുത കര്‍മ്മങ്ങളിൽ അല്ലാഹുവിന്റെ പൊരുത്തവും പ്രതിഫലവും പ്രീതിയും കാംക്ഷിക്കുക. അങ്ങനെയാകുമ്പോൾ നമ്മുടെ എല്ലാ ദിവസത്തെയും എല്ലാ സമയത്തെയും എല്ലാ നിമിഷത്തെയും കാര്യങ്ങൾ ഇബാദത്താകും. ഇത് ശ്രദ്ധിച്ചാൽ ഇവിടെയെല്ലാം ഇഹ്സാൻ കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയും. നബി ﷺ പറഞ്ഞത് ഓര്‍ക്കുക:

أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّك تَرَاهُ، فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاك

അല്ലാഹുവിനെ നീ കാണുന്നതുപോലെ ഇബാദത്ത് ചെയ്യുക, അവനെ നീ കാണുന്നില്ലെങ്കിലും അവന്‍ നിന്നെ കാണുന്നുണ്ട്. (മുസ്ലിം:8)

അല്ലാഹുവിന്റെ ഈ വചനം കൂടി ചേര്‍ത്ത് വായിക്കുക.

ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلْمَوْتَ وَٱلْحَيَوٰةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْغَفُورُ ‎

നിങ്ങളില്‍ ആരാണ് കൂടുതല്‍ നന്നായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നവന്‍ എന്ന് പരീക്ഷിക്കുവാന്‍ വേണ്ടി മരണവും ജീവിതവും സൃഷ്ടിച്ചവനാകുന്നു അവന്‍. അവന്‍ പ്രതാപിയും ഏറെ പൊറുക്കുന്നവനുമാകുന്നു. (ഖു൪ആന്‍:67/2)

www.kanzululoom.com