അല്ലാഹു ജിന്നുകളെയും മനുഷ്യരെയും സൃഷ്ടിച്ചത് അവനെയൊന്നു മാത്രം ആരാധിക്കുവാനും, അവനിൽ യാതൊന്നിനെയും പങ്കുചേർക്കാതിരിക്കുവാനും, അവന്റെ കൽപ്പനകളെയും വിരോധങ്ങളെയും മഹത്വപ്പെടുത്തുവാനും, അവന്റെ നാമഗുണവിശേഷണങ്ങളെ അറിയുവാനും വേണ്ടിയാണ്. അല്ലാഹു പറയുന്നു:

ﻭَﻣَﺎ ﺧَﻠَﻘْﺖُ ٱﻟْﺠِﻦَّ ﻭَٱﻹِْﻧﺲَ ﺇِﻻَّ ﻟِﻴَﻌْﺒُﺪُﻭﻥِ

ജിന്നുകളെയും മനുഷ്യരെയും എന്നെ ആരാധിക്കുവാന്‍ വേണ്ടിയല്ലാതെ ഞാന്‍ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടില്ല. (ഖു൪ആന്‍ :51/56)

മറ്റൊരു വചനത്തിൽ പറയുന്നു:

يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱعْبُدُوا۟ رَبَّكُمُ ٱلَّذِى خَلَقَكُمْ وَٱلَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ‎

ജനങ്ങളേ, നിങ്ങളേയും നിങ്ങളുടെ മുന്‍ഗാമികളേയും സൃഷ്ടിച്ച നിങ്ങളുടെ നാഥനെ നിങ്ങള്‍ ആരാധിക്കുവിന്‍. നിങ്ങള്‍ സൂക്ഷ്മത പാലിക്കുന്നവരായേക്കാം. (ഖു൪ആന്‍ : 2/21)

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ وَمِنَ الْأَرْضِ مِثلَهُنَّ يَتَنَزَّلُ الْأَمْرُ بَيْنَهُنَّ لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ وَأَنَّ اللَّهَ قَدْ أَحَاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْمًا

അല്ലാഹുവാകുന്നു ഏഴ് ആകാശങ്ങളും ഭൂമിയില്‍ നിന്ന് അവയ്ക്ക് തുല്യമായതും സൃഷ്ടിച്ചവന്‍. അവയ്ക്കിടയില്‍ (അവന്‍റെ) കല്‍പന ഇറങ്ങുന്നു. അല്ലാഹു ഏത് കാര്യത്തിനും കഴിവുള്ളവനാകുന്നു എന്നും ഏതു വസ്തുവെയും ചൂഴ്ന്ന് അറിയുന്നവനായിരിക്കുന്നു എന്നും നിങ്ങള്‍ മനസ്സിലാക്കുവാന്‍ വേണ്ടി. (ഖു൪ആന്‍: 65/12)

സൃഷ്ടികളെ ആരാധിക്കുവാനും, മഹത്വപ്പെടുത്തുവാനും, അവന്റെ കൽപ്പനകളും വിരോധങ്ങളും അനുസരിക്കുവാനുമാണ് സൃഷ്ടിച്ചതെന്ന് ഇതിൽ നിന്നും വ്യക്തമാണ്. കാരണം, ആരാധന (ഇബാദത്ത്) എന്നത് അല്ലാഹുവിനെ ഏകനാക്കുകയും, അവന്റെ കൽപ്പനകളെയും വിരോധങ്ങളെയും മഹത്വപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് അവനെ അനുസരിക്കലുമാണ്. ആകാശങ്ങളെയും ഭൂമിയെയും അവയ്ക്കിടയിലുള്ളതിനെയും സൃഷ്ടിച്ചത്, അവൻ എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും കഴിവുള്ളവനാണെന്നും, എല്ലാ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും സൂക്ഷ്മമായി അറിയുന്നവനാണെന്നും മനസ്സിലാക്കാനാണെന്നും അവൻ വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, സൃഷ്ടിപ്പിന്റെ യുക്തികളിൽ പെട്ടതാണ് അല്ലാഹുവിനെ അവന്റെ നാമഗുണവിശേഷണങ്ങളിലൂടെ അറിയുക എന്നതും, അവൻ എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും കഴിവുള്ളവനാണെന്നും, എല്ലാം അറിയുന്നവനാണെന്നും മനസ്സിലാക്കുക എന്നതും. അതുപോലെ, അവർ അവനെ ആരാധിക്കുകയും, മഹത്വപ്പെടുത്തുകയും, പരിശുദ്ധപ്പെടുത്തുകയും, അവന്റെ മഹത്വത്തിന് മുന്നിൽ കീഴടങ്ങുകയും ചെയ്യുക എന്നതും സൃഷ്ടിപ്പിന്റെ യുക്തിയാണ്.

ആരാധന (ഇബാദത്ത്) എന്നത് അല്ലാഹുവിന് കീഴടങ്ങലും വിനയാന്വിതരാകലുമാണ്. അല്ലാഹു കൽപ്പിച്ചതും വിരോധിച്ചതുമായ കാര്യങ്ങളെ ‘ഇബാദത്ത്’ എന്ന് വിളിക്കാൻ കാരണം, അവ നിർവഹിക്കപ്പെടുന്നത് അല്ലാഹുവിനോടുള്ള കീഴൊതുക്കത്തോടും വിനയത്തോടും കൂടിയാണ് എന്നതുകൊണ്ടാണ്.
ആരാധനയുടെ വിശദാംശങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാക്കാൻ മനുഷ്യബുദ്ധിക്ക് സാധ്യമല്ലാത്തതുകൊണ്ടും, കൽപ്പനകളും വിരോധങ്ങളും വിശദമായി അറിയാൻ കഴിയാത്തതുകൊണ്ടും, അല്ലാഹു എന്തിനാണോ മനുഷ്യരെ സൃഷ്ടിച്ചത് ആ ലക്ഷ്യം വ്യക്തമാക്കുവാനും വിശദീകരിക്കുവാനും വേണ്ടി ദൂതന്മാരെ അയക്കുകയും വേദഗ്രന്ഥങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ മനുഷ്യർക്ക് ഉൾക്കാഴ്ചയോടെ അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിക്കുവാനും, അവൻ വിരോധിച്ച കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉൾക്കാഴ്ചയോടെ വിട്ടുനിൽക്കുവാനും സാധിക്കും.

അതിനാൽ, റസൂലുകൾ عليهم الصلاة والسلام സൃഷ്ടികളുടെ മാർഗദർശകരും, സന്മാർഗത്തിന്റെ നേതാക്കളും, അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിക്കുവാനും അനുസരിക്കുവാനും മനുഷ്യ-ജിന്ന് വർഗങ്ങളെ ക്ഷണിക്കുന്നവരുമാണ്. അല്ലാഹു അവരെ അയച്ചുകൊണ്ട് അടിമകളെ ആദരിക്കുകയും, അവരോട് കാരുണ്യം കാണിക്കുകയും ചെയ്തു. അവരുടെ കരങ്ങളിലൂടെ അവൻ നേരായ പാതയും ഋജുവായ മാർഗവും വ്യക്തമാക്കി. ജനങ്ങൾക്ക് അവരുടെ കാര്യത്തിൽ വ്യക്തതയുണ്ടാകുവാനും, “ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു സന്തോഷവാർത്ത അറിയിക്കുന്നവനോ താക്കീത് നൽകുന്നവനോ വന്നിട്ടില്ല, അതിനാൽ അല്ലാഹു ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് എന്താണ് ഉദ്ദേശിച്ചതെന്ന് ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല” എന്ന് അവർ പറയാതിരിക്കുവാനും വേണ്ടിയാണിത്. ദൂതന്മാരെ അയച്ചും വേദഗ്രന്ഥങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചും അല്ലാഹു ഒഴികഴിവുകൾക്ക് അവസരം നൽകാതെ, ന്യായം സ്ഥാപിച്ചു. അല്ലാഹു പറയുന്നു:

ﻭَﻟَﻘَﺪْ ﺑَﻌَﺜْﻨَﺎ ﻓِﻰ ﻛُﻞِّ ﺃُﻣَّﺔٍ ﺭَّﺳُﻮﻻً ﺃَﻥِ ٱﻋْﺒُﺪُﻭا۟ ٱﻟﻠَّﻪَ ﻭَٱﺟْﺘَﻨِﺒُﻮا۟ٱﻟﻄَّٰﻐُﻮﺕَ ۖ

തീര്‍ച്ചയായും ഓരോ സമുദായത്തിലും നാം ദൂതനെ നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. നിങ്ങള്‍ അല്ലാഹുവെ ആരാധിക്കുകയും, ദുര്‍മൂര്‍ത്തികളെ വെടിയുകയും ചെയ്യണം എന്ന് പ്രബോധനം ചെയ്യുന്നതിന് വേണ്ടി. (ഖു൪ആന്‍:16/36)

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

ﻭَﻣَﺎٓ ﺃَﺭْﺳَﻠْﻨَﺎ ﻣِﻦ ﻗَﺒْﻠِﻚَ ﻣِﻦ ﺭَّﺳُﻮﻝٍ ﺇِﻻَّ ﻧُﻮﺣِﻰٓ ﺇِﻟَﻴْﻪِ ﺃَﻧَّﻪُۥ ﻻَٓ ﺇِﻟَٰﻪَ ﺇِﻻَّٓ ﺃَﻧَﺎ۠ ﻓَﭑﻋْﺒُﺪُﻭﻥِ

ഞാനല്ലാതെ യാതൊരു ആരാധ്യനുമില്ല. അതിനാല്‍ എന്നെ നിങ്ങള്‍ ആരാധിക്കൂ എന്ന് ബോധനം നല്‍കിക്കൊണ്ടല്ലാതെ നിനക്ക് മുമ്പ് ഒരു ദൂതനെയും നാം അയച്ചിട്ടില്ല. (ഖു൪ആന്‍:21/25)

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِٱلْبَيِّنَٰتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ ٱلْكِتَٰبَ وَٱلْمِيزَانَ لِيَقُومَ ٱلنَّاسُ بِٱلْقِسْطِ

തീര്‍ച്ചയായും നാം നമ്മുടെ ദൂതന്‍മാരെ വ്യക്തമായ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളും കൊണ്ട് അയക്കുകയുണ്ടായി. ജനങ്ങള്‍ നീതിപൂര്‍വ്വം നിലകൊള്ളുവാന്‍ വേണ്ടി അവരോടൊപ്പം വേദഗ്രന്ഥവും തുലാസും ഇറക്കികൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. (ഖു൪ആന്‍ :57/25)

മറ്റൊരു വചനത്തിൽ പറയുന്നു:

كَانَ ٱلنَّاسُ أُمَّةً وَٰحِدَةً فَبَعَثَ ٱللَّهُ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَأَنزَلَ مَعَهُمُ ٱلْكِتَٰبَ بِٱلْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ ٱلنَّاسِ فِيمَا ٱخْتَلَفُوا۟ فِيهِ ۚ

മനുഷ്യര്‍ ഒരൊറ്റ സമുദായമായിരുന്നു. അനന്തരം (അവര്‍ ഭിന്നിച്ചപ്പോള്‍) സന്തോഷവാര്‍ത്ത അറിയിക്കുവാനും, താക്കീത് നല്‍കുവാനുമായി അല്ലാഹു പ്രവാചകന്‍മാരെ നിയോഗിച്ചു. അവര്‍ ഭിന്നിച്ച വിഷയങ്ങളില്‍ തീര്‍പ്പുകല്‍പിക്കുവാനായി അവരോടൊപ്പം സത്യവേദഗ്രന്ഥവും അവനയച്ചുകൊടുത്തു. (ഖു൪ആന്‍ :2/213)

ജനങ്ങളിൽ സത്യവും നീതിയും സ്ഥാപിക്കുവാനും, അവർക്കിടയിലുള്ള ഭിന്നതകളിൽ തീർപ്പുകൽപ്പിക്കുവാനും, അല്ലാഹുവിന്റെ ഏകത്വത്തിലും നിയമങ്ങളിലും അവർക്കുണ്ടായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുവാനുമാണ് ദൂതന്മാരെ അയക്കുകയും വേദഗ്രന്ഥങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതെന്ന് അല്ലാഹു വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു. “മനുഷ്യർ ഒരൊറ്റ സമുദായമായിരുന്നു” എന്നതിന്റെ അർത്ഥം, അവർ സത്യത്തിലായിരുന്നു എന്നാണ്. ആദം عليه الصلاة والسلام മുതൽ നൂഹ് عليه الصلاة والسلام വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ അവർക്കിടയിൽ ഭിന്നതയുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇബ്നു അബ്ബാസ് رضي الله عنهما അടക്കമുള്ള മുൻഗാമികളും പിൻഗാമികളുമായ പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞതുപോലെ, ജനങ്ങൾ സന്മാർഗത്തിലായിരുന്നു.
പിന്നീട് നൂഹ് നബിയുടെ عليه الصلاة والسلام ജനതയിലാണ് ആദ്യമായി ശിർക്ക് (ബഹുദൈവാരാധന) സംഭവിക്കുന്നത്. അതോടെ അവർക്കിടയിൽ ഭിന്നതകളുണ്ടായി. അല്ലാഹുവിനോടുള്ള കടമകളുടെ കാര്യത്തിൽ അവർ ഭിന്നിച്ചു. ശിർക്കും ഭിന്നതയും സംഭവിച്ചപ്പോൾ അല്ലാഹു നൂഹ് നബിയെ عليه الصلاة والسلام അയച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് ശേഷം മറ്റു ദൂതന്മാരെയും അയച്ചു. അല്ലാഹു പറയുന്നു:

إِنَّآ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ كَمَآ أَوْحَيْنَآ إِلَىٰ نُوحٍ وَٱلنَّبِيِّـۧنَ مِنۢ بَعْدِهِۦ

(നബിയേ,) നൂഹിനും അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ ശേഷമുള്ള പ്രവാചകന്‍മാര്‍ക്കും നാം സന്ദേശം നല്‍കിയത് പോലെ തന്നെ നിനക്കും നാം സന്ദേശം നല്‍കിയിരിക്കുന്നു. (ഖു൪ആന്‍ :4/163)

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

وَمَا أَنزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ إِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي اخْتَلَفُوا فِيهِ وَهُدًى وَرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ

അവര്‍ ഏതൊരു കാര്യത്തില്‍ ഭിന്നിച്ചിരിക്കുന്നുവോ, അതവര്‍ക്ക് വ്യക്തമാക്കികൊടുക്കുവാന്‍ വേണ്ടിയും, വിശ്വസിക്കുന്ന ജനങ്ങള്‍ക്ക് മാര്‍ഗദര്‍ശനവും കാരുണ്യവുമായിക്കൊണ്ടും മാത്രമാണ് നിനക്ക് നാം വേദഗ്രന്ഥം അവതരിപ്പിച്ചു തന്നത്‌. (ഖു൪ആന്‍ :16/64)

ജനങ്ങളിൽ ഭിന്നതയുണ്ടായ വിഷയങ്ങളിൽ അല്ലാഹുവിന്റെ വിധി വ്യക്തമാക്കുവാനും, അവർക്ക് അജ്ഞാതമായ നിയമങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുവാനും, അല്ലാഹുവിന്റെ നിയമങ്ങൾ പാലിക്കാനും അവന്റെ അതിർവരമ്പുകൾക്കുള്ളിൽ നിൽക്കാൻ കൽപ്പിക്കുവാനും, ഇഹത്തിലും പരത്തിലും അവർക്ക് ദോഷകരമായ കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് അവരെ വിലക്കുവാനുമാണ് അല്ലാഹു വേദഗ്രന്ഥം അവതരിപ്പിച്ചത്.
അല്ലാഹു ദൂതന്മാരുടെ പരമ്പര അവസാനിപ്പിച്ചത് അവരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും, നേതാവും, നമ്മുടെ നബിയും ഇമാമുമായ മുഹമ്മദ് ബ്നു അബ്ദില്ലാഹ് ﷺ യെക്കൊണ്ടാണ്. അവിടുത്തെയും മറ്റു ദൂതന്മാരുടെയും മേൽ അല്ലാഹുവിന്റെ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ സ്വലാത്തും സലാമും ഉണ്ടാകട്ടെ.

അവിടുന്ന് ﷺ തന്റെ ദൗത്യം പൂർണ്ണമായി നിർവഹിച്ചു, വിശ്വസ്തത കാത്തു, സമുദായത്തിന് ഗുണകാംക്ഷ നൽകി, അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗത്തിൽ സമരം ചെയ്യേണ്ട മുറപ്രകാരം സമരം ചെയ്തു. രഹസ്യമായും പരസ്യമായും അല്ലാഹുവിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗത്തിൽ കഠിനമായി പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ, മുൻകഴിഞ്ഞ ദൂതന്മാർ ക്ഷമിച്ചതുപോലെ അവിടുന്ന് ക്ഷമിച്ചു. അവർ ദൗത്യം നിർവഹിച്ചതുപോലെ അവിടുന്ന് നിർവഹിച്ചു. പക്ഷെ, അവിടുന്ന് കൂടുതൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുകയും കൂടുതൽ ക്ഷമിക്കുകയും ചെയ്തു. ദൗത്യത്തിന്റെ ഭാരങ്ങൾ ഏറ്റവും പൂർണ്ണമായ രൂപത്തിൽ അവിടുന്ന് നിർവഹിച്ചു.

ഇരുപത്തിമൂന്ന് വർഷക്കാലം അവിടുന്ന് ﷺ അല്ലാഹുവിന്റെ സന്ദേശങ്ങൾ എത്തിക്കുകയും, അവനിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുകയും, അവന്റെ നിയമങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിൽ പതിമൂന്ന് വർഷം ഉമ്മുൽ ഖുറാ (മക്ക)യിലായിരുന്നു. ആദ്യം രഹസ്യമായും, പിന്നീട് പരസ്യമായും പ്രബോധനം ചെയ്തു. സത്യം ഉറക്കെ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ അവിടുന്ന് പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ പ്രബോധനത്തിലും ജനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പീഡനങ്ങളിലും അവിടുന്ന് ക്ഷമിച്ചു. അവർക്ക് അവിടുത്തെ സത്യസന്ധതയും വിശ്വസ്തതയും സ്ഥാനവും അറിയാമായിരുന്നു.

പക്ഷെ, നേതാക്കന്മാരുടെ തന്നിഷ്ടവും അസൂയയും ധിക്കാരവും, സാധാരണക്കാരുടെ അജ്ഞതയും അന്ധമായ അനുകരണവും കാരണമായി അവർ സത്യം നിഷേധിച്ചു. നേതാക്കന്മാർ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് നിഷേധിക്കുകയും അഹങ്കരിക്കുകയും അസൂയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. സാധാരണക്കാർ അവരെ അന്ധമായി പിന്തുടരുകയും ദ്രോഹിക്കുകയും ചെയ്തു. തന്മൂലം അവിടുന്ന് ﷺ കഠിനമായി പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
നേതാക്കന്മാർ സത്യം അറിഞ്ഞിട്ടും ധിക്കാരം കാണിക്കുകയായിരുന്നു എന്നതിന് അല്ലാഹുവിന്റെ ഈ വചനം തെളിവാണ്:

قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُۥ لَيَحْزُنُكَ ٱلَّذِى يَقُولُونَ ۖ فَإِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُونَكَ وَلَٰكِنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ يَجْحَدُونَ

(നബിയേ,) അവര്‍ പറയുന്നത് നിനക്ക് വ്യസനമുണ്ടാക്കുന്നുണ്ട് എന്ന് തീര്‍ച്ചയായും നമുക്ക് അറിയാം. എന്നാല്‍ (യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍) നിന്നെയല്ല അവര്‍ നിഷേധിച്ചു തള്ളുന്നത്‌, പ്രത്യുത,അല്ലാഹുവിന്‍റെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളെയാണ് ആ അക്രമികള്‍ നിഷേധിക്കുന്നത്‌. (ഖു൪ആന്‍:6/33)

അവർ റസൂലിനെ ﷺ കളവാക്കിയിരുന്നില്ലെന്നും, അവിടുത്തെ സത്യസന്ധതയും വിശ്വസ്തതയും അവർക്ക് ഉള്ളാലെ അറിയാമായിരുന്നു എന്നും അല്ലാഹു വ്യക്തമാക്കുന്നു. പ്രവാചകത്വത്തിന് മുമ്പ് അവർ അവിടുത്തെ ‘അൽ-അമീൻ’ (വിശ്വസ്തൻ) എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ, അസൂയയും ധിക്കാരവും കാരണം അവർ സത്യത്തെ നിഷേധിക്കുകയായിരുന്നു. പക്ഷെ, നബി ﷺ അതൊന്നും വകവെച്ചില്ല. അവിടുന്ന് ക്ഷമിക്കുകയും പ്രതിഫലം ആഗ്രഹിക്കുകയും തന്റെ മാർഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോവുകയും ചെയ്തു. അല്ലാഹുവിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നവനായും, പീഡനങ്ങളിൽ ക്ഷമിക്കുന്നവനായും, പ്രബോധനത്തിലൂടെ സമരം ചെയ്യുന്നവനായും, ദ്രോഹങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവനായും, സാധ്യമായത്ര വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുന്നവനായും അവിടുന്ന് തുടർന്നു.
അവസാനം, കാര്യങ്ങൾ വഷളാവുകയും, അവർ അവിടുത്തെ വധിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, മദീനയിലേക്ക് പോകാൻ അല്ലാഹു അനുവാദം നൽകി. അങ്ങനെ അവിടുന്ന് അവിടേക്ക് ഹിജ്റ പോയി. മദീന ഇസ്‌ലാമിന്റെ ആദ്യ തലസ്ഥാനമായി മാറി. അവിടെ അല്ലാഹുവിന്റെ ദീൻ വിജയിക്കുകയും മുസ്‌ലിംകൾക്ക് ഒരു രാഷ്ട്രവും ശക്തിയും ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്തു.

അവിടുന്ന് ﷺ പ്രബോധനം തുടരുകയും, സത്യം വ്യക്തമാക്കുകയും, വാളുകൊണ്ടുള്ള ജിഹാദ് ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ജനങ്ങളെ നന്മയിലേക്കും സന്മാർഗത്തിലേക്കും ക്ഷണിക്കുവാനും, നബി ﷺ യുടെ പ്രബോധനം വിശദീകരിച്ചുകൊടുക്കുവാനും വേണ്ടി ദൂതന്മാരെ അയച്ചു. സൈനിക സംഘങ്ങളെ നിയോഗിച്ചു. അറിയപ്പെട്ട യുദ്ധങ്ങൾ നയിച്ചു. അങ്ങനെ അല്ലാഹു അവിടുത്തെ കരങ്ങളിലൂടെ തന്റെ ദീൻ വിജയിപ്പിക്കുകയും, ദീൻ പൂർത്തിയാക്കുകയും, അവിടുത്തെ മേലും സമുദായത്തിന് മേലും അനുഗ്രഹം പൂർത്തീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ദീൻ പൂർത്തിയാക്കുകയും, സന്ദേശം വ്യക്തമായി എത്തിക്കുകയും ചെയ്ത ശേഷം അവിടുന്ന് ﷺ വഫാത്തായി.

അവിടുത്തെ വഫാത്തിന് ശേഷം സ്വഹാബികൾ رضي الله عنهم ആ ദൗത്യം ഏറ്റെടുത്തു. അവർ ആ മാർഗത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു. അല്ലാഹുവിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. ഭൂമിയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് അവർ പ്രചരിച്ചു. സത്യത്തിന്റെ പ്രബോധകരായും അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗത്തിൽ സമരം ചെയ്യുന്നവരായും, അല്ലാഹുവിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഒരാളുടെയും ആക്ഷേപത്തെ ഭയക്കാത്തവരായും അവർ നിലകൊണ്ടു. അവർ അല്ലാഹുവിന്റെ സന്ദേശങ്ങൾ എത്തിക്കുകയും, അവനെ ഭയപ്പെടുകയും, അല്ലാഹുവിനെയല്ലാതെ മറ്റാരെയും ഭയക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്തു.

അവർ ഭൂമിയിൽ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവരായും, സന്മാർഗികളായ പ്രബോധകരായും, നന്മ ചെയ്യുന്നവരായും, പരിഷ്കർത്താക്കളായും പ്രചരിച്ചു. അവർ അല്ലാഹുവിന്റെ ദീൻ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും, അവന്റെ നിയമങ്ങൾ ജനങ്ങളെ പഠിപ്പിക്കുകയും, അല്ലാഹു ദൂതന്മാരെ അയച്ച വിശ്വാസസംഹിത വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു. ആരാധന പൂർണ്ണമായും അല്ലാഹുവിന് മാത്രമാക്കുക, മരങ്ങൾ, കല്ലുകൾ, വിഗ്രഹങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയെ ആരാധിക്കുന്നത് ഉപേക്ഷിക്കുക എന്നതായിരുന്നു അത്. അല്ലാഹുവിനോട് മാത്രമേ പ്രാർത്ഥിക്കാവൂ, അവനോട് മാത്രമേ സഹായം തേടാവൂ, അവന്റെ നിയമമനുസരിച്ച് മാത്രമേ വിധിക്കാവൂ, അവന് മാത്രമേ നമസ്കരിക്കാവൂ, അവന് മാത്രമേ നേർച്ച നേരാവൂ തുടങ്ങിയ ആരാധനാ കാര്യങ്ങൾ അവർ വ്യക്തമാക്കി. ആരാധന അല്ലാഹുവിന്റെ മാത്രം അവകാശമാണെന്ന് അവർ ജനങ്ങൾക്ക് വിശദീകരിച്ചു. അതിന് തെളിവായി അല്ലാഹുവിന്റെ വചനങ്ങൾ അവർ ഓതിക്കേൾപ്പിച്ചു:

يَا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ

ജനങ്ങളേ, നിങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവിനെ നിങ്ങള്‍ ആരാധിക്കുവിന്‍). (ഖു൪ആന്‍:2/21)

وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ

നിന്റെ രക്ഷിതാവ് വിധിച്ചിരിക്കുന്നു; അവനെയല്ലാതെ നിങ്ങള്‍ ആരാധിക്കരുത്‌ എന്ന്. (ഖു൪ആന്‍:17/23)

 إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ

നിന്നെ മാത്രം ഞങ്ങള്‍ ആരാധിക്കുന്നു. നിന്നോട് മാത്രം ഞങ്ങള്‍ സഹായം തേടുന്നു. (ഖു൪ആന്‍:1/5)

فَلَا تَدْعُوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا

ആകയാല്‍ നിങ്ങള്‍ അല്ലാഹുവോടൊപ്പം മറ്റാരെയും വിളിച്ച് പ്രാര്‍ത്ഥിക്കരുത്‌. (ഖു൪ആന്‍:72/18)

قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿١٦٢﴾ لَا شَرِيكَ لَهُ ۖ وَبِذَٰلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ ﴿١٦٣﴾

പറയുക: തീര്‍ച്ചയായും എന്റെ പ്രാര്‍ത്ഥനയും, എന്റെ ബലികര്‍മ്മങ്ങളും, എന്റെ ജീവിതവും, എന്റെ മരണവും ലോകരക്ഷിതാവായ അല്ലാഹുവിന്നുള്ളതാകുന്നു. അവന്ന് പങ്കുകാരേയില്ല. അപ്രകാരമാണ് ഞാന്‍ കല്‍പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്‌. ഞാന്‍ മുസ്‌ലിംകളിൽ ഒന്നാമനാണ്). (ഖു൪ആന്‍:6/162-163)

അവർ അതിൽ മഹത്തായ ക്ഷമ കാണിച്ചു. അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗത്തിൽ വലിയ സമരം ചെയ്തു. അല്ലാഹു അവരെ തൃപ്തിപ്പെടുകയും അവർക്ക് പ്രതിഫലം നൽകുകയും ചെയ്യട്ടെ. താബിഉകളും, താബിഉ താബിഉകളുമായ സന്മാർഗത്തിന്റെ നേതാക്കൾ, അറബികളും അനറബികളും അവരെ പിൻപറ്റി.

അവരും ഈ മാർഗത്തിൽ, അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള പ്രബോധനത്തിന്റെ മാർഗത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു. അതിന്റെ ഭാരങ്ങൾ ചുമന്നു. സത്യസന്ധതയോടും ക്ഷമയോടും ഇഖ്‌ലാസ്സോടും കൂടി ആ ദൗത്യം നിർവഹിച്ചു. അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗത്തിൽ സമരം ചെയ്തു. ദീനിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോവുകയും, അവന്റെ മാർഗത്തിൽ നിന്ന് തടയുകയും, അല്ലാഹു നിർബന്ധമാക്കിയ ‘ജിസ്‌യ’ നൽകാതിരിക്കുകയും ചെയ്തവരോട് (അവർ അതിന്റെ ആളുകളാണെങ്കിൽ) യുദ്ധം ചെയ്തു. അവർ റസൂലിന് ﷺ ശേഷം പ്രബോധനത്തിന്റെ വാഹകരും സന്മാർഗത്തിന്റെ നേതാക്കളുമായിരുന്നു. താബിഉകളും, താബിഉ താബിഉകളും, സന്മാർഗത്തിന്റെ ഇമാമുമാരും ഈ മാർഗത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
അവർ അതിൽ ക്ഷമിച്ചു. അല്ലാഹുവിന്റെ ദീൻ പ്രചരിക്കുകയും, അവന്റെ വചനം ഉന്നതമാവുകയും ചെയ്തു. സ്വഹാബികളുടെയും, അവരെ പിൻപറ്റിയ അറബികളും അനറബികളുമായ വിജ്ഞാനത്തിന്റെയും വിശ്വാസത്തിന്റെയും ആളുകളുടെയും കരങ്ങളിലൂടെ, ഈ ഉപദ്വീപിന്റെ തെക്കും വടക്കും നിന്നും, ഉപദ്വീപിന് പുറത്തുള്ള ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും അല്ലാഹു സൗഭാഗ്യം വിധിച്ചവർ ഇസ്‌ലാമിൽ പ്രവേശിക്കുകയും, പ്രബോധനത്തിലും ജിഹാദിലും പങ്കാളികളാവുകയും, അതിൽ ക്ഷമിക്കുകയും ചെയ്തു. അവരുടെ ക്ഷമയും വിശ്വാസവും അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗത്തിലുള്ള സമരവും കാരണമായി അവർക്ക് ദീനിൽ നേതൃത്വവും ഇമാമത്തും ലഭിച്ചു. അല്ലാഹുവിന്റെ ഈ വചനം അവരിൽ പുലർന്നു:

وَجَعَلْنَا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا لَمَّا صَبَرُوا۟ ۖ وَكَانُوا۟ بِـَٔايَٰتِنَا يُوقِنُونَ

അവര്‍ ക്ഷമ കൈക്കൊള്ളുകയും നമ്മുടെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളില്‍ ദൃഢമായി വിശ്വസിക്കുന്നവരാകുകയും ചെയ്തപ്പോള്‍ അവരില്‍ നിന്ന് നമ്മുടെ കല്‍പന അനുസരിച്ച് മാര്‍ഗദര്‍ശനം നല്‍കുന്ന നേതാക്കളെ നാം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു. (ഖുർആൻ:32/24)

റസൂലിന്റെ ﷺ സ്വഹാബികളിലും, അവരുടെ മാർഗം പിൻപറ്റിയവരിലും ഇത് സത്യമായി പുലർന്നു. അവർ നേതാക്കളും, മാർഗദർശകരും, സത്യത്തിന്റെ പ്രബോധകരുമായി. അവരുടെ ക്ഷമയും വിശ്വാസവും കാരണമായി അവർ മാതൃകയാക്കപ്പെടുന്ന അടയാളങ്ങളായി. ക്ഷമയും ദൃഢവിശ്വാസവും കൊണ്ടാണ് ദീനിൽ നേതൃത്വം ലഭിക്കുന്നത്. റസൂലിന്റെ ﷺ സ്വഹാബികളും, അവരെ നന്മയിൽ പിൻപറ്റിയവരും ഇന്നുവരെ ഇമാമുമാരും മാർഗദർശകരുമാണ്. അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള പ്രബോധനം ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യമാണെന്നും, എല്ലാ കാലത്തും ദേശത്തും സമുദായത്തിന് അതിലേക്ക് കഠിനമായ ആവശ്യമുണ്ടെന്നും ഓരോ വിജ്ഞാന വിദ്യാർത്ഥിക്കും ഇതിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകും.

 

ശൈഖ് ഇബ്നു ബാസ് രചിച്ച الدعوة إلى الله وأخلاق الدعاة എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ നിന്നും

 

www.kanzululoom.com