بِسْمِ ٱللّٰهِ ٱلرَّحْمٰنِ ٱلرَّحِيمِ

വിശുദ്ധ ഖുർആനിലെ സൂറത്തുൽ അഅ്റാഫിലെ ഒരു വചനം, ഇസ്‌ലാമിക നിയമങ്ങളുടെയും സൽസ്വഭാവങ്ങളുടെയും ഒരു വിജ്ഞാനകോശം തന്നെയാണ്. آية الأخلاق (സൽസ്വഭാവങ്ങളുടെ വചനം) എന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ വിശേഷിപ്പിച്ച ഈ വചനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആഴത്തിലുള്ള പഠനമാണ് ഇവിടെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. അല്ലാഹു (ﷻ) പറയുന്നു:

خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ

നീ വിട്ടുവീഴ്ച സ്വീകരിക്കുകയും, നല്ലത് കല്‍പിക്കുകയും, അവിവേകികളെ അവഗണിക്കുകയും ചെയ്യുക. (അഅ്റാഫ്: 199)

ഈ വചനത്തിൽ നിന്ന് കണ്ടെടുക്കാവുന്ന 70 ഓളം മഹത്തായ പാഠങ്ങളും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

1. സദ്‌വൃത്തരുടെ വിശേഷണം: ഈ വചനത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പുള്ള വചനത്തിൽ (196), وَهُوَ يَتَوَلَّى ٱلصَّٰلِحِينَ (അവൻ സദ്‌വൃത്തരെ സംരക്ഷിക്കുന്നു) എന്ന് അല്ലാഹു പറയുന്നു. വിട്ടുവീഴ്ച സ്വീകരിക്കലും നന്മ കൽപ്പിക്കലും അവിവേകികളെ അവഗണിക്കലും ആ സദ്‌വൃത്തരുടെ ഗുണങ്ങളാണ്.

2. തൗഹീദിന് ശേഷം സൽസ്വഭാവം: തൗഹീദും ശിർക്കിന്റെ നിഷ്ഫലതയും വ്യക്തമാക്കിയ ശേഷമാണ് (വാക്യങ്ങൾ 197-198) അല്ലാഹു സൽസ്വഭാവങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയുന്നത്. അഖീദ കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ ഏറ്റവും പ്രധാനം സൽസ്വഭാവമാണെന്ന് ഇത് പഠിപ്പിക്കുന്നു.

وَٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَكُمْ وَلَآ أَنفُسَهُمْ يَنصُرُونَ ‎﴿١٩٧﴾‏ وَإِن تَدْعُوهُمْ إِلَى ٱلْهُدَىٰ لَا يَسْمَعُوا۟ ۖ وَتَرَىٰهُمْ يَنظُرُونَ إِلَيْكَ وَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ ‎﴿١٩٨﴾

അവന്ന് പുറമെ നിങ്ങള്‍ വിളിച്ച് പ്രാര്‍ത്ഥിക്കുന്നവര്‍ക്കൊന്നും നിങ്ങളെ സഹായിക്കാന്‍ സാധിക്കുകയില്ല. സ്വദേഹങ്ങള്‍ക്ക് തന്നെയും അവര്‍ സഹായം ചെയ്യുകയില്ല. നിങ്ങള്‍ അവരെ നേര്‍വഴിയിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്ന പക്ഷം അവര്‍ കേള്‍ക്കുകയില്ല. അവര്‍ നിന്‍റെ നേരെ നോക്കുന്നതായി നിനക്ക് കാണാം. എന്നാല്‍ അവര്‍ കാണുന്നില്ല താനും. (ഖുർആൻ:7/197-198)

3. പ്രബോധനത്തിനുള്ള മാർഗ്ഗം: മുശ്രിക്കുകളുമായുള്ള സംവാദത്തിന് ശേഷമാണ് ഈ വചനം വരുന്നത്. എതിരാളികളോട് വിട്ടുവീഴ്ച കാണിക്കുന്നതും നന്മ ഉപദേശിക്കുന്നതും പ്രബോധനത്തിന്റെ ഫലപ്രാപ്തിക്ക് അനിവാര്യമാണ്.

4. ദാഇയുടെ ബാധ്യത: പ്രബോധകൻ (ദാഇ) ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് നേരിടുന്ന ഉപദ്രവങ്ങളിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.

5. ഖുർആനിന്റെ അത്ഭുതം: വളരെ കുറഞ്ഞ വാക്കുകളിൽ ശരീഅത്തിന്റെ മുഴുവൻ നിയമങ്ങളെയും, ജനങ്ങളോടുള്ള പെരുമാറ്റ രീതികളെയും ഈ വചനം ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് ഖുർആനിന്റെ ഇഅ്ജാസ് (അമാനുഷികത) ആണ്.

6. സാമൂഹിക മര്യാദകൾ: മനുഷ്യർക്ക് പരസ്പരം ഇടപഴകുന്നതിന് ആവശ്യമായ സാമൂഹിക മര്യാദകൾക്ക് ഇസ്‌ലാം വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു.

7. മതവും ജീവിതവും: മതത്തെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റിനിർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നവർക്കുള്ള മറുപടിയാണിത്. എല്ലാ തരം ആളുകളോടും എങ്ങനെ പെരുമാറണമെന്ന് ഈ വചനം പഠിപ്പിക്കുന്നു.

8. പൈശാചിക ദുർബോധനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രക്ഷ: ഈ വചനത്തിന് തൊട്ടുശേഷം പിശാചിൽ നിന്ന് കാവൽ തേടാൻ അല്ലാഹു കൽപ്പിക്കുന്നു. ജനങ്ങളുമായുള്ള ഇടപഴകലിൽ വീഴ്ച വരുത്തുന്നത് പലപ്പോഴും പിശാചാണ്.

وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ ٱلشَّيْطَٰنِ نَزْغٌ فَٱسْتَعِذْ بِٱللَّهِ ۚ إِنَّهُۥ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

പിശാചില്‍ നിന്നുള്ള വല്ല ദുഷ്പ്രേരണയും നിന്നെ ബാധിക്കുകയാണെങ്കില്‍ നീ അല്ലാഹുവോട് ശരണം തേടിക്കൊള്ളുക. തീര്‍ച്ചയായും അവന്‍ എല്ലാം കേള്‍ക്കുന്നവനും അറിയുന്നവനുമാണ്‌. (ഖുർആൻ:7/200)

ഒന്നാം ഭാഗം: “നീ വിട്ടുവീഴ്ച സ്വീകരിക്കുക” (خُذِ الْعَفْوَ)

ഇവിടെ ‘അഫ്‌വ്’ (വിട്ടുവീഴ്ച) എന്നതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്നത് സ്വീകരിക്കുക എന്നതാണ്.

9. ശക്തർ ദുർബലരോട്: ന്യൂനതകൾ മനുഷ്യസഹജമാണ്. അതിനാൽ മുതിർന്നവർ കുട്ടികളോടും, ഭർത്താക്കന്മാർ ഭാര്യമാരോടും, ധനികർ ദരിദ്രരോടും വിട്ടുവീഴ്ച കാണിക്കണം.

10. സ്വഭാവങ്ങളിലെ വിട്ടുവീഴ്ച: ജനങ്ങളുടെ പ്രകൃതങ്ങളും സ്വഭാവങ്ങളും വ്യത്യസ്തമാണ്. അവരിൽ നിന്ന് എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന നന്മകളെ സ്വീകരിക്കുക. അവരെക്കൊണ്ട് നിർബന്ധിപ്പിച്ച് (നമ്മുടെ ഇഷ്ടത്തിനൊത്ത്) കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യിക്കാൻ ശ്രമിക്കരുത്.

11. യാത്രയാക്കൽ: ജനങ്ങൾക്ക് പ്രയാസമുണ്ടാക്കാത്ത വിധം കാര്യങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കുക.

12. സ്വയമുള്ള ലഘൂകരണം: സ്വന്തം മനസ്സിനോടും കണിശത കാണിക്കാതെ, താങ്ങാൻ കഴിയാത്തത് ഏറ്റെടുക്കാതിരിക്കുക.

13. കൃത്രിമത്വം ഉപേക്ഷിക്കൽ: പെരുമാറ്റത്തിലും സംസാരത്തിലും അമിതമായ കൃത്രിമത്വം (തകല്ലുഫ്) ഉപേക്ഷിക്കുക. നബി (ﷺ) യും സ്വഹാബത്തും കൃത്രിമത്വമില്ലാത്തവരായിരുന്നു.

14. അനാവശ്യ ചോദ്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കൽ: ശരീഅത്ത് മൗനം പാലിച്ച കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചികഞ്ഞു ചോദിക്കാതിരിക്കുക. ഇല്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ ചോദിച്ച് മതത്തെ പ്രയാസകരമാക്കരുത്.

15. രഹസ്യങ്ങൾ ചികയരുത്: ജനങ്ങളുടെ വെളിവായ കാര്യങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുക, അവരുടെ ഉള്ളിലുള്ള രഹസ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കാതിരിക്കുക.

16. സൌമ്യത: ജനങ്ങളോട് ഇടപഴകുമ്പോൾ കണിശത ഒഴിവാക്കി സൌമ്യത പാലിക്കുക.

17. താങ്ങാവുന്നതേ നൽകാവൂ: പ്രബോധകൻ ജനങ്ങൾക്ക് ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയുന്ന കാര്യങ്ങൾ മാത്രം കൽപ്പിക്കുക. നിർബന്ധമല്ലാത്ത കാര്യങ്ങളിൽ (മൻദൂബ്) ജനങ്ങളെ നിർബന്ധിച്ച് പ്രയാസപ്പെടുത്തരുത്.

18. നന്ദി കാണിക്കുക: ജനങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ചെറിയ നന്മകൾക്ക് പോലും നന്ദി പറയുക, അവരുടെ പോരായ്മകൾക്ക് നേരെ കണ്ണടക്കുക.

19. മിതത്വം: കാര്യങ്ങളിൽ അതിരു കവിഞ്ഞുള്ള പോക്കോ, തീരെ ഗൗനിക്കാത്ത അവസ്ഥയോ പാടില്ല. ‘അഫ്‌വ്’ എന്നാൽ മധ്യമാർഗ്ഗം കൂടിയാണ്.

20. കർമ്മനിരതനാവുക: “സ്വീകരിക്കുക” (خُذ) എന്ന കൽപ്പന പ്രവർത്തനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മടിയനായിരിക്കരുത്.

21. വിട്ടുവീഴ്ച ബലഹീനതയല്ല: വിട്ടുവീഴ്ച സ്വീകരിക്കുന്നത് ഒരു കുറവല്ല, മറിച്ച് അത് സ്വീകരിക്കുന്നവന് അല്ലാഹു പ്രതാപം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യുക.

22. കുടുംബബന്ധം: മോശമായി പെരുമാറുന്ന കുടുംബക്കാരോടും ഇണയോടും വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്ത് ബന്ധം ചേർക്കുക.

23. അല്ലാഹുവിന്റെ സ്നേഹം: വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുന്നവരെ ‘അഫുവ്വ്’ ആയ അല്ലാഹു ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.

24. ക്ഷമാപണം സ്വീകരിക്കുക: തെറ്റ് ചെയ്തവർ മാപ്പ് ചോദിച്ചാൽ അത് സ്വീകരിക്കുക. ഭൗതികമായ തർക്കങ്ങളുടെ പേരിൽ സൗഹൃദം മുറിക്കാതിരിക്കുക.

25. ശാഠ്യം പിടിക്കരുത്: കൂട്ടുകാരോ സഹോദരങ്ങളോ പിണങ്ങിയാൽ അവരോട് ശാഠ്യം പിടിക്കാതെ, അനുയോജ്യമായ നിലയിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുക.

26. ഉള്ളതുകൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടുക: അല്ലാഹു നൽകിയ രിസ്ഖിൽ തൃപ്തിപ്പെടുക.

27. പ്രതികാരം ഉപേക്ഷിക്കുക: കഴിയുമായിരുന്നിട്ടും പ്രതികാരം ചെയ്യാതിരിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമരുടെ ഗുണം.

28. നബി (ﷺ) യുടെ മാതൃക: മക്കാ വിജയവേളയിൽ ശത്രുക്കളോട് ക്ഷമിച്ച നബി (ﷺ) ഈ വചനം ജീവിതത്തിൽ പകർത്തി.

29. തിരുത്തലിനുള്ള വിട്ടുവീഴ്ച: വിട്ടുവീഴ്ച നൽകുന്നത് കുറ്റവാളിക്ക് തെറ്റ് തിരുത്താൻ അവസരമാകുമെങ്കിൽ അത് ചെയ്യുക. എന്നാൽ കുറ്റവാളിക്ക് അഹങ്കാരം കൂടാനാണ് അത് കാരണമാകുന്നതെങ്കിൽ ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതാണ് നീതി.

30. സാമ്പത്തിക വിട്ടുവീഴ്ച: കടം തരാനുള്ളവർക്ക് സാവകാശം നൽകുകയോ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുക.

രണ്ടാം ഭാഗം: “നല്ലത് കൽപ്പിക്കുക” (وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ)

‘ഉർഫ്’ എന്നാൽ ശറഈ പരമായും ബുദ്ധിപരമായും നല്ലതെന്ന് അറിയപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളാണ്.

31. അവകാശങ്ങൾ ചോദിച്ചുവാങ്ങുക: ചിലർ സ്വയം നന്മ ചെയ്യുന്നില്ലെങ്കിൽ, അവരോട് നന്മ ചെയ്യാൻ കൽപ്പിക്കണം. വിട്ടുവീഴ്ച എന്നത് ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒളിച്ചോട്ടമല്ല.

32. വിട്ടുവീഴ്ചയും കൽപ്പിക്കലും: വ്യക്തിപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാം, എന്നാൽ മതപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ നന്മ കൽപ്പിക്കൽ നിർബന്ധമാണ്.

33. നന്മ കൽപ്പിക്കൽ നിർബന്ധം: നന്മ കൽപ്പിക്കുക എന്നത് ദീനിന്റെ അടിസ്ഥാനമാണ്. അതിൽ തിന്മ വിരോധിക്കലും ഉൾപ്പെടും.

34. എല്ലാ നന്മകളും: വാജിബായതും മുസ്തഹബ്ബായതുമായ എല്ലാ നല്ല കാര്യങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

35. ഉത്തരവാദിത്ത ബോധം: മുസ്‌ലിം സമൂഹത്തോടുള്ള ബാധ്യത നിർവ്വഹിക്കുക.

36. അറിവിന്റെ പ്രാധാന്യം: നന്മ കൽപ്പിക്കണമെങ്കിൽ അതിനെക്കുറിച്ച് അറിവുണ്ടായിരിക്കണം.

37. ഭാഷാ നൈപുണ്യം: സത്യം വ്യക്തമാക്കാൻ ഉചിതമായ വാക്കുകളും ശൈലിയും ഉപയോഗിക്കണം.

38. ഏറ്റവും വലിയ ‘ഉർഫ്’: തൗഹീദ് ആണ് ഏറ്റവും വലിയ നന്മ. പിന്നീട് സുന്നത്ത് പിന്തുടരൽ, ബിദ്അത്തുകൾ ഉപേക്ഷിക്കൽ എന്നിവയും.

39. എല്ലാവരോടും: മുസ്‌ലിമിനോടും കാഫിറിനോടും നന്മ കൽപ്പിക്കണം.

40. അടുത്തവരോടും അകന്നവരോടും: ബന്ധുക്കളോടും അല്ലാത്തവരോടും നന്മ ഉപദേശിക്കുക.

41. സ്വന്തത്തോടുള്ള കൽപ്പിക്കൽ: മറ്റുള്ളവരോട് പറയും മുമ്പ് സ്വന്തം ശരീരത്തോട് നന്മ കൽപ്പിക്കുകയും തിന്മ വിരോധിക്കുകയും ചെയ്യുക.

42. പൂർണ്ണമായ നന്മ: വിശ്വാസത്തിലും വാക്കിലും പ്രവർത്തിയിലും നന്മയുണ്ടാകണം.

43. കാഫിറുകളോടുള്ള നന്മ: അവരോട് നീതി കാണിക്കുന്നതും സഹായം ചെയ്യുന്നതും ഇസ്‌ലാമിലേക്ക് അവരെ അടുപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കും.

44. മുശ്രിക്കുകളോട്: അവരോട് ആദ്യഘട്ടത്തിൽ തിന്മ വിരോധിക്കുന്നതിനേക്കാൾ നന്മ (തൗഹീദ്) കൽപ്പിക്കുന്നതിനാണ് മുൻഗണന നൽകേണ്ടത്.

45. പാമരജനങ്ങളോട്: സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങളിൽ തെറ്റുകൾ കൂടുതലായിരിക്കും. അവരോട് ആദ്യം തന്നെ തിന്മകൾ വിരോധിച്ചാൽ അവർ അകന്നുപോകാം. അതിനാൽ തൗഹീദും സുന്നത്തും പഠിപ്പിച്ച് സാവധാനം തിന്മകളിൽ നിന്ന് അകറ്റുക.

46. അറിയാത്തത് കൽപ്പിക്കരുത്: പ്രമാണബദ്ധമല്ലാത്ത കാര്യങ്ങളോ, കക്ഷിരാഷ്ട്രീയമോ, ബിദ്അത്തുകളോ നന്മയാണെന്ന് കരുതി ജനങ്ങളോട് കൽപ്പിക്കരുത്.

47. നല്ല ആചാരങ്ങൾ: ശരീഅത്തിന് വിരുദ്ധമല്ലാത്ത നാട്ടുനടപ്പുകളെയും ആചാരങ്ങളെയും (ഉർഫ്) ഇസ്‌ലാം അംഗീകരിക്കുന്നു.

48. ഇജ്മാഅ്: മുസ്‌ലിംകൾ ഏകോപിച്ച കാര്യങ്ങൾ പ്രമാണമാണ്.

49. സാഹചര്യങ്ങൾ പരിഗണിക്കുക: കാലത്തിനും ദേശത്തിനും അനുസരിച്ച് മാറ്റം വരുന്ന (ശരീഅത്തിന് വിരുദ്ധമല്ലാത്ത) ആചാരങ്ങളെ ഫത്‌വകളിൽ പരിഗണിക്കണം.

50. സത്യം തുറന്നു പറയുക: ജനങ്ങളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ വേണ്ടി മതനിയമങ്ങളിൽ വെള്ളം ചേർക്കരുത്.

51. മൗനം പാടില്ല: വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുക എന്നതിനർത്ഥം തിന്മ കണ്ടാൽ മൗനം പാലിക്കുക എന്നല്ല. സത്യം പറയുകയും ഒപ്പം വ്യക്തിപരമായ ഉപദ്രവങ്ങളിൽ ക്ഷമിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നാണ്.

52. തത്വങ്ങളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുക: അവിവേകികളെ അവഗണിക്കണം എന്ന് പറഞ്ഞതിനർത്ഥം അവരെ ഭയന്ന് സത്യം പറയരുത് എന്നല്ല.

മൂന്നാം ഭാഗം: “അവിവേകികളെ അവഗണിക്കുക” (وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ)

53. പരിഹാസങ്ങളെ അവഗണിക്കുക: നന്മ കൽപ്പിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന പരിഹാസങ്ങളെയും ഉപദ്രവങ്ങളെയും അവഗണിക്കുക.

54. അജ്ഞരുടെ ആചാരങ്ങൾ: ശരീഅത്തിന് വിരുദ്ധമായ അജ്ഞരുടെ ആചാരങ്ങളെ പരിഗണിക്കാതിരിക്കുക.

55. എല്ലാവരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്താനാവില്ല: ശത്രുത വെച്ചുപുലർത്തുന്നവർ എക്കാലത്തും ഉണ്ടാകും.

56. ക്ഷമ: പ്രബോധകൻ ക്ഷമയുള്ളവനായിരിക്കണം.

57. പ്രതികരണശേഷി: തിന്മയോട് തിന്മ കൊണ്ട് പ്രതികരിക്കാതെ അവഗണിക്കുക.

58. യുദ്ധം: മുശ്രിക്കുകളെ അവഗണിക്കുക എന്നത്, സായുധ പോരാട്ടം ആവശ്യമുള്ള ഘട്ടത്തിൽ അതിൽ നിന്ന് പിന്തിരിയുക എന്നല്ല.

59. മാനസികമായ അകലം: കാഫിറുകൾ, മുനാഫിഖുകൾ, ഫാസിഖുകൾ എന്നിവരുടെ രീതികളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുക. അവരുടെ നാശത്തിൽ ദുഃഖിക്കാതിരിക്കുക.

60. തർക്കങ്ങൾ ഒഴിവാക്കൽ: സത്യം മനസ്സിലാക്കാൻ ആഗ്രഹമില്ലാത്തവരോട് തർക്കിച്ച് സമയം കളയരുത്.

61. മറുപടി മൗനം: വിഡ്ഢികൾക്കുള്ള ഏറ്റവും നല്ല മറുപടി മൗനമാണ്.

62. ശത്രുത കുറയ്ക്കുക: അവഗണനയിലൂടെ ശത്രുത കുറയ്ക്കാൻ സാധിക്കും.

63. സമയലാഭം: അനാവശ്യ തർക്കങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാതെ സമയം ക്രിയാത്മകമായി ഉപയോഗിക്കുക.

64. അന്തസ്സ്: അവിവേകികളോട് തർക്കിക്കാതിരിക്കുന്നത് വിശ്വാസിയുടെ അന്തസ്സാണ് (ഇസ്സത്ത്), അത് അഹങ്കാരമല്ല.

65. അറിവിനോടുള്ള ആദരവ്: അജ്ഞരെ അവഗണിക്കാനുള്ള കൽപ്പന, അറിവിനെയും പണ്ഡിതന്മാരെയും ആദരിക്കാനുള്ള ആഹ്വാനം കൂടിയാണ്.

66. ഫത്‌വയിലെ മര്യാദ: ചോദിക്കാൻ പാടില്ലാത്തതോ, മറുപടി നൽകിയാൽ കുഴപ്പമുണ്ടാകുന്നതോ ആയ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകാതിരിക്കുന്നതാണ് പണ്ഡിതന്റെ മര്യാദ.

67. സന്തുലിതത്വം: വിട്ടുവീഴ്ചയും നന്മ കൽപ്പിക്കലും അവഗണനയും സന്തുലിതമായി കൊണ്ടുപോകുന്നതാണ് ഹിക്മത്ത് (യുക്തി).

68. അല്ലാഹുവിന്റെ സഹായം: ജനങ്ങളോട് ശരിയായ രീതിയിൽ പെരുമാറാൻ അല്ലാഹുവിന്റെ സഹായം (തൗഫീഖ്) ആവശ്യമാണ്.

69. പിശാചിനെ സൂക്ഷിക്കുക: അവിവേകികളെ നമുക്ക് അവഗണിക്കാം, പക്ഷേ പിശാചിനെ അവഗണിച്ചാൽ പോരാ, അല്ലാഹുവിനോട് കാവൽ തേടണം.

70. ജീവിതരേഖ: ഈ വചനത്തെ തന്റെ ജീവിതത്തിലെ പെരുമാറ്റച്ചട്ടമായി ഓരോ മുസ്‌ലിമും സ്വീകരിക്കണം.

വിശ്വാസവും ആരാധനയും സ്വഭാവവും ഇടപാടുകളും എല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന മഹത്തായ ഒരു ജീവിതദർശനമാണ് ഖുർആൻ മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നത്. വ്യക്തിപരവും സാമൂഹികവുമായ പ്രശ്നങ്ങൾക്കുള്ള പരിഹാരം ഈ വചനത്തിലുണ്ട്. അജ്ഞതയും കുഴപ്പങ്ങളും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഇക്കാലത്ത്, ഖുർആനിന്റെ ഈ അധ്യാപനം മുറുകെ പിടിക്കുക എന്നതാണ് വിജയത്തിനുള്ള ഏക മാർഗ്ഗം.

അല്ലാഹു (ﷻ) നമ്മെ സൽസ്വഭാവികളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ.

 

മുഹമ്മദ് അമീൻ

 

www.kanzululoom.com