ആമുഖം

‘ഹൃദയം’ (القلب) എന്ന് പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ രണ്ട് അർത്ഥങ്ങൾ ഉദ്ദേശിക്കപ്പെടാറുണ്ട്:

ഒന്ന്: ഭൗതികമായ ഹൃദയം. നെഞ്ചിന്റെ ഇടതുഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, ശരീരത്തിലെ പ്രധാന അവയവമായ, രക്തം പമ്പ് ചെയ്യുന്ന മാംസക്കഷ്ണം. ഇത് മനുഷ്യരിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല, മൃഗങ്ങൾക്കും ഈ അർത്ഥത്തിലുള്ള ഹൃദയമുണ്ട്. ഡോക്ടർമാരും അനാട്ടമി വിദഗ്ധരും പഠിക്കുന്നത് ഈ ഹൃദയത്തെക്കുറിച്ചാണ്.

രണ്ട്: ആത്മീയമായ ഹൃദയം. പണ്ഡിതന്മാർ ഇതിനെ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്, ഭൗതിക ഹൃദയവുമായി ഒരു പ്രത്യേക ബന്ധമുള്ള, റബ്ബാനിയായ, റൂഹാനിയായ (ദൈവികവും ആത്മീയവുമായ) ഒരു സൂക്ഷ്മ യാഥാർത്ഥ്യം എന്നാണ്. ആ ബന്ധം എങ്ങനെയുള്ളതാണെന്ന് അല്ലാഹുവിന് മാത്രമേ അറിയൂ.

ഈ സൂക്ഷ്മ യാഥാർത്ഥ്യമാണ് (ആത്മീയ ഹൃദയം) മനുഷ്യന്റെ യഥാർത്ഥ സത്ത. അതുകൊണ്ടാണ് മനുഷ്യൻ മനുഷ്യനാകുന്നത്. കൽപ്പനകൾ സ്വീകരിക്കാനും വിലക്കുകൾ ഉപേക്ഷിക്കാനും അവനെ സജ്ജമാക്കുന്നത് അതാണ്. നല്ലതും ചീത്തയുമായ സ്വഭാവങ്ങളുടെ ഉറവിടവും അതുതന്നെ.

ഈ പഠനത്തിൽ ‘ഹൃദയം’ എന്ന് പറയുമ്പോൾ ഈ രണ്ടാമത്തെ അർത്ഥമാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഖുർആനിലും സുന്നത്തിലും പണ്ഡിതന്മാരുടെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും പ്രശംസിച്ചുകൊണ്ടോ ഇകഴ്ത്തിക്കൊണ്ടോ ഹൃദയത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുമ്പോഴും, അതിന്റെ ജീവിതത്തെയും രോഗത്തെയും, നന്മയെയും തിന്മയെയും കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോഴും ഈ അർത്ഥം തന്നെയാണ് വിവക്ഷിക്കുന്നത്.

ഹൃദയ സംസ്കരണം ശരീരത്തിന്റെ വളർച്ച പോലെയാണ്

ഭാഷാപരമായി ‘സകാത്ത്’ എന്നാൽ വളർച്ച, നന്മയിലുള്ള വർദ്ധനവ് എന്നൊക്കെയാണ് അർത്ഥം. ഒരു വസ്തു നന്മയിൽ വളരുമ്പോഴാണ് ‘സകാ’ എന്ന് പ്രയോഗിക്കുന്നത്. ശരീരം അതിന് യോജിച്ച ആഹാരം കൊണ്ട് പരിപാലിക്കപ്പെടേണ്ടതുപോലെ, ഹൃദയവും പരിപാലിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. എങ്കിലേ അത് വളരുകയും വർധിക്കുകയും പൂർണ്ണതയും നന്മയും വിജയവും കൈവരിക്കുകയും ചെയ്യുകയുള്ളൂ. (ഇബ്നു തൈമിയ്യയുടെ മജ്മൂഉൽ ഫതാവ 10/96, ഇബ്നുൽ ഖയ്യിമിന്റെ ഇഗാസത്തുല്ലഹ്ഫാൻ 1/46-49 എന്നിവ നോക്കുക).

ധാരാളം ആളുകൾ തങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങളെ പരിപാലിക്കുന്നതിനും, അതിന് ഭക്ഷണം നൽകുന്നതിനും, രോഗങ്ങൾ തടയുന്നതിനും വേണ്ടി രാവും പകലും കഠിനാധ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അതിനുവേണ്ടി അവർ ദീർഘദൂരം യാത്ര ചെയ്യുകയും വലിയ സമ്പത്ത് ചെലവഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു – ഇതിന് ശറഇൽ വിരോധമൊന്നുമില്ല. എന്നാൽ ഖേദകരമായ കാര്യം, ഈ പ്രയത്നത്തിന്റെ ഒരംശം പോലും അവർ തങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങളെ പരിപാലിക്കുന്നതിനും, അതിന് ഭക്ഷണം നൽകുന്നതിനും, രോഗശാന്തിക്കായി പരിശ്രമിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി ചിലവഴിക്കുന്നില്ല എന്നതാണ്. യഥാർത്ഥത്തിൽ ഹൃദയത്തിന്റെ കാര്യം അതീവ ഗൗരവമുള്ളതാണ്. കാരണം, അത് അവരുടെ റബ്ബ് നോക്കുന്ന സ്ഥലമാണ്. അവരുടെ സൗഭാഗ്യത്തിന്റെയും നിർഭാഗ്യത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനം അതാണ്.

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّىٰهَا ‎﴿٩﴾‏ وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّىٰهَا ‎﴿١٠﴾‏

തീര്‍ച്ചയായും അതിനെ (ആത്മാവിനെ) പരിശുദ്ധമാക്കിയവന്‍ വിജയം കൈവരിച്ചു. അതിനെ കളങ്കപ്പെടുത്തിയവന്‍ തീര്‍ച്ചയായും നിര്‍ഭാഗ്യമടയുകയും ചെയ്തു. (ഖുർആൻ:91/7-10)

നബി ﷺ പറഞ്ഞു:

إِنَّ اللَّهَ لَا يَنْظُرُ إِلَى أَجْسَادِكُمْ وَلَا إِلَى صُوَرِكُمْ، وَلَكِنْ يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ – وَأَشَارَ بِأَصَابِعِهِ إِلَى صَدْرِهِ.

നിശ്ചയം, അല്ലാഹു നിങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങളിലേക്കോ രൂപങ്ങളിലേക്കോ നോക്കുകയില്ല. മറിച്ച്, അവൻ നോക്കുന്നത് നിങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങളിലേക്കാണ്.” – (അവിടുന്ന് തന്റെ വിരലുകൾ കൊണ്ട് നെഞ്ചിലേക്ക് ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു) (മുസ്‌ലിം (2564)

ശൈഖുൽ ഇസ്‌ലാം ഇബ്നു തൈമിയ്യ رَحِمَهُ اللَّهُ പറഞ്ഞു: “അല്ലാഹു കാണുകയില്ല എന്ന അർത്ഥത്തിലല്ല ഇവിടെ നോട്ടത്തെ നിഷേധിച്ചത്, മറിച്ച് സ്നേഹത്തോടെയും പരിഗണനയോടെയുമുള്ള നോട്ടത്തെയാണ് ഉദ്ദേശിച്ചത്.” (അൽ-ഇസ്തിഖാമ 1/425)

സൗഭാഗ്യം എന്നത് ഹൃദയ സംസ്കരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അല്ലാഹുവിനോടുള്ള അനുസരണക്കേടിനേക്കാൾ ചെറുതും നശിപ്പിക്കുന്നതുമായി ആത്മാക്കൾക്ക് മറ്റൊന്നില്ല. അല്ലാഹുവിനെ അനുസരിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വലുതും, ആദരണീയവും, സൗഭാഗ്യകരവുമായി മറ്റൊന്നുമില്ല.

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ ۚ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ …

എന്റെ കാരുണ്യം സകല വസ്തുക്കളെയും ഉൾകൊള്ളുന്നതായിരിക്കും. സൂക്ഷ്മത പാലിക്കുകയും, സകാത്ത് നൽകുകയും ചെയ്യുന്നവരാരോ അവർക്ക് വേണ്ടി ഞാനത് രേഖപ്പെടുത്തുന്നതാണ്. (ഖുർആൻ:7/156)

ഇവിടെ ‘സകാത്ത്’ എന്നാൽ ആത്മാവിനെ സംസ്കരിക്കുകയും ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളാണെന്ന് ഇബ്നു അബ്ബാസ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ, ഹസൻ رَحِمَهُ اللَّهُ എന്നിവരിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അല്ലാഹുവിനെയും അവന്റെ റസൂലിനെയും ﷺ അനുസരിക്കുക എന്നതാണത് (തഫ്സീർ അത്ത്വബരി 10/487, സാദുൽ മസീർ 2/160 എന്നിവ നോക്കുക).

ഖിയാമത്ത് നാളിൽ മനുഷ്യർ രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെടും: കുറ്റവാളിയും, സംസ്കരണം നേടിയവനും. അല്ലാഹു പറയുന്നു:

إِنَّهُۥ مَن يَأْتِ رَبَّهُۥ مُجْرِمًا فَإِنَّ لَهُۥ جَهَنَّمَ لَا يَمُوتُ فِيهَا وَلَا يَحْيَىٰ ‎﴿٧٤﴾‏ وَمَن يَأْتِهِۦ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فَأُو۟لَٰٓئِكَ لَهُمُ ٱلدَّرَجَٰتُ ٱلْعُلَىٰ ‎﴿٧٥﴾‏ جَنَّٰتُ عَدْنٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا ۚ وَذَٰلِكَ جَزَآءُ مَن تَزَكَّىٰ ‎﴿٧٦﴾‏

 തീര്‍ച്ചയായും വല്ലവനും കുറ്റവാളിയായിക്കൊണ്ട് തന്‍റെ രക്ഷിതാവിന്‍റെ അടുത്ത് ചെല്ലുന്ന പക്ഷം അവന്നുള്ളത് നരകമത്രെ. അതിലവന്‍ മരിക്കുകയില്ല.ജീവിക്കുകയുമില്ല.  സത്യവിശ്വാസിയായിക്കൊണ്ട് സല്‍കര്‍മ്മങ്ങള്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചിട്ടാണ് വല്ലവനും അവന്‍റെയടുത്ത് ചെല്ലുന്നതെങ്കില്‍ അത്തരക്കാര്‍ക്കുള്ളതാകുന്നു ഉന്നതമായ പദവികള്‍. അതായത് താഴ്ഭാഗത്ത് കൂടി നദികള്‍ ഒഴുകുന്ന, സ്ഥിരവാസത്തിനുള്ള സ്വര്‍ഗത്തോപ്പുകള്‍. അവരതില്‍ നിത്യവാസികളായിരിക്കും. അതാണ് പരിശുദ്ധി നേടിയവര്‍ക്കുള്ള പ്രതിഫലം. (ഖുർആൻ:20/74-76)

ഇത് മനസ്സിലാക്കിയാൽ ഈ വിഷയത്തിന്റെ ഗൗരവം ബോധ്യമാകും. ശരീരം വളരാനും ശക്തി പ്രാപിക്കാനും ഭക്ഷണം ആവശ്യമുള്ളതുപോലെ, ഹൃദയത്തിന് അതിനെ സംസ്കരിക്കുകയും ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഈമാനും ഖുർആനും ആവശ്യമാണ്. ഇല്ലെങ്കിൽ നാശം സുനിശ്ചിതമാണ്!

അതോടൊപ്പം ഹൃദയത്തിന് ദോഷകരമായ കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് അതിനെ തടയുകയും വേണം. സംസ്കരണം (തസ്കിയ) എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനം വളർച്ചയും ബറകത്തും നന്മയുടെ വർദ്ധനവുമാണെങ്കിലും, അത് കരസ്ഥമാകുന്നത് തിന്മയെ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിലൂടെയാണ്. അതിനാൽ, ‘തസ്കിയ’ രണ്ട് കാര്യങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു: നന്മ വർദ്ധിപ്പിക്കലും തിന്മ ഇല്ലാതാക്കലും.

പാപങ്ങൾ ശരീരത്തിലെ ദുഷിച്ച സ്രവങ്ങൾ (اخلاط) പോലെയും, കൃഷിയിലെ കളകൾ പോലെയുമാണ്. ശരീരം ദുഷിച്ച സ്രവങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തമാകുമ്പോൾ അത് വളരുകയും ആരോഗ്യമുള്ളതാവുകയും ചെയ്യും. അതുപോലെത്തന്നെയാണ് ഹൃദയവും. അത് പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ തൗബ ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, അതിലെ മാലിന്യങ്ങൾ പുറന്തള്ളപ്പെടുന്നു. അപ്പോൾ ഹൃദയത്തിന്റെ ശക്തിയും നന്മ ചെയ്യാനുള്ള ഇച്ഛാശക്തിയും മാലിന്യമുക്തമാവുന്നു. അങ്ങനെ ദുഷിച്ച ആകർഷണങ്ങളിൽ നിന്ന് അതിന് ആശ്വാസം ലഭിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഹൃദയത്തെ ശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷമല്ലാതെ അതിനെ സംസ്കരിക്കാൻ സാധ്യമല്ല. അല്ലാഹുവിന്റെ ഈ വചനം ശ്രദ്ധിക്കുക:

قُل لِّلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا۟ مِنْ أَبْصَٰرِهِمْ وَيَحْفَظُوا۟ فُرُوجَهُمْ ۚ ذَٰلِكَ أَزْكَىٰ لَهُمْ ۗ

(നബിയേ,) നീ സത്യവിശ്വാസികളോട് അവരുടെ ദൃഷ്ടികള്‍ താഴ്ത്തുവാനും, ഗുഹ്യാവയവങ്ങള്‍ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുവാനും പറയുക. അതാണ് അവര്‍ക്ക് ഏറെ പരിശുദ്ധമായിട്ടുള്ളത്‌. (ഖുർആൻ:24/30)

ദൃഷ്ടി താഴ്ത്തുന്നതിനും ഗുഹ്യാവയവം സൂക്ഷിക്കുന്നതിനും ശേഷമാണ് അല്ലാഹു സംസ്കരണം (സകാത്ത്) പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.

ചില പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞു: “ദിക്ർ ഹൃദയത്തിന്, ശരീരം ഭക്ഷണത്തിനെന്ന പോലെയാണ്. രോഗമുള്ളപ്പോൾ ശരീരത്തിന് ഭക്ഷണത്തിന്റെ രുചി ആസ്വദിക്കാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ, ദുൻയാവിനോടുള്ള സ്നേഹമുള്ളപ്പോൾ ഹൃദയത്തിന് ദിക്റിന്റെ മാധുര്യം കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ല.”

ഒരു അടിമ മനസ്സിലാക്കേണ്ട ഒരു കാര്യമുണ്ട്: അവൻ എത്രയൊക്കെ പരിശ്രമിച്ചാലും, ഔദാര്യവാനായ അല്ലാഹുവിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടല്ലാതെ അവന്റെ ഹൃദയത്തിനും ആത്മാവിനും സംസ്കരണം സാധ്യമല്ല. അല്ലാഹു പറയുന്നു:

وَلَوْلَا فَضْلُ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُۥ مَا زَكَىٰ مِنكُم مِّنْ أَحَدٍ أَبَدًا وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يُزَكِّى مَن يَشَآءُ ۗ

നിങ്ങളുടെ മേല്‍ അല്ലാഹുവിന്റെ അനുഗ്രഹവും കാരുണ്യവും ഇല്ലായിരുന്നെങ്കില്‍ നിങ്ങളില്‍ ഒരാളും ഒരിക്കലും (പാപങ്ങളില്‍ നിന്ന്‌) മുക്തമാവുമായിരുന്നില്ല. പക്ഷെ അല്ലാഹു താന്‍ ഉദ്ദേശിക്കുന്നവരെ വിശുദ്ധരാക്കുന്നു. (ഖു൪ആന്‍: 24/21)

തന്റെ റബ്ബ് സംസ്കരിച്ചവനല്ലാതെ വിജയിക്കുകയില്ല. അല്ലാഹുവാണ് സംസ്കരിക്കുന്നവൻ. അവൻ സംസ്കരിച്ചവനാണ് സംസ്കരണം നേടിയവൻ. അതിനാൽ, അടിമ അവനിലേക്ക് അഭയം തേടുകയും, ആത്മാർത്ഥമായി ചോദിക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ. അപ്പോൾ അവന്റെ ഔദാര്യത്തെക്കുറിച്ച് ശുഭപ്രതീക്ഷ വെക്കാം. അല്ലാഹു തന്റെ കാരുണ്യത്തിന്റെ വാതിലുകൾ അവന് തുറന്നുകൊടുക്കും.

നബി ﷺ ഇങ്ങനെ പ്രാർത്ഥിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു:

اللَّهُمَّ آتِ نَفْسِي تَقْوَاهَا، وَزَكِّهَا أَنْتَ خَيْرُ مَنْ زَكَّاهَا، أَنْتَ وَلِيُّهَا وَمَوْلَاهَا

അല്ലാഹുവേ, എന്റെ ആത്മാവിന് അതിന്റെ തഖ്‌വ നൽകേണമേ. അതിനെ നീ സംസ്കരിക്കേണമേ, നീയാണല്ലോ ഏറ്റവും നന്നായി സംസ്കരിക്കുന്നവൻ. നീയാണ് അതിന്റെ വലിയ്യും (രക്ഷാധികാരി) മൗലായും (യജമാനൻ). (മുസ്‌ലിം: 2722)

അതുപോലെ, ഹൃദയത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ ഭക്ഷണവും ശക്തിയും നൽകുന്നത് തൗഹീദും നമസ്കാരവുമാണ് എന്നും അവൻ മനസ്സിലാക്കട്ടെ.

(1) തൗഹീദ്: ഹൃദയത്തെ സംസ്കരിക്കുന്നതിനും വളർത്തുന്നതിനുമുള്ള ഏറ്റവും ഉറപ്പുള്ള പാശവും ഏറ്റവും വലിയ കാരണവുമാണത്. അല്ലാഹു പറയുന്നു:

قَدْ أَفْلَحَ مَن تَزَكَّىٰ

തീര്‍ച്ചയായും പരിശുദ്ധി നേടിയവര്‍ വിജയം പ്രാപിച്ചു. (ഖു൪ആന്‍:87/14)

അതായത്, ശിർക്കിൽ നിന്ന് ശുദ്ധിയാവുകയും, ‘ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ്’ എന്ന് പറയുകയും, അല്ലാഹുവിൽ വിശ്വസിക്കുകയും അവനെ ഏകനാക്കുകയും ചെയ്തവൻ (ഇബ്നു അബ്ബാസ്, ഇക്രിമ, അത്വാഅ് (رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ) തുടങ്ങിയ ഒരു സംഘം സലഫുകളുടെ അഭിപ്രായമാണിത്. തഫ്സീർ അത്ത്വബരി 24/319, തഫ്സീർ അസ്സംആനി 6/210, തഫ്സീർ അൽ-ബഗവി 8/402 എന്നിവ നോക്കുക).

തന്റെ നബിയായ മൂസായോട് (عليه السلام) ഫിർഔനിനെ തൗഹീദിലേക്ക് ക്ഷണിക്കാൻ കൽപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അല്ലാഹു പറഞ്ഞു:

فَقُلْ هَل لَّكَ إِلَىٰٓ أَن تَزَكَّىٰ ‎﴿١٨﴾‏ وَأَهْدِيَكَ إِلَىٰ رَبِّكَ فَتَخْشَىٰ ‎﴿١٩﴾

എന്നിട്ട് (അവനോട്) പറയുക: നിനക്ക് പരിശുദ്ധി പ്രാപിക്കുവാന്‍ തയ്യാറുണ്ടോ? നിന്റെ രക്ഷിതാവിങ്കലേക്ക് നിനക്ക് ഞാന്‍ വഴി കാണിച്ചുതരാം. നീ ഭയപ്പെടാനും (തയ്യാറുണ്ടോ?) (ഖു൪ആന്‍:79/18-19)

തൗഹീദ് കൊണ്ടല്ലാതെ സംസ്കരണമോ ശുദ്ധീകരണമോ സാധ്യമല്ല. ഇതിന്റെ വിപരീതം ശിർക്കാണ്. അല്ലാഹു പറയുന്നു:

…إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ…

ബഹുദൈവവിശ്വാസികള്‍ അശുദ്ധര്‍ തന്നെയാകുന്നു. (ഖു൪ആന്‍:9/28)

മറ്റൊരു സ്ഥലത്ത് പറയുന്നു:

قُلْ إِنَّمَآ أَنَا۠ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَىٰٓ إِلَىَّ أَنَّمَآ إِلَٰهُكُمْ إِلَٰهٌ وَٰحِدٌ فَٱسْتَقِيمُوٓا۟ إِلَيْهِ وَٱسْتَغْفِرُوهُ ۗ وَوَيْلٌ لِّلْمُشْرِكِينَ ‎﴿٦﴾‏ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلْـَٔاخِرَةِ هُمْ كَٰفِرُونَ ‎﴿٧﴾‏

നീ പറയുക: ഞാന്‍ നിങ്ങളെപ്പോലെ ഒരു മനുഷ്യന്‍ മാത്രമാകുന്നു. നിങ്ങളുടെ ദൈവം ഏകദൈവമാകുന്നു എന്ന് എനിക്ക് ബോധനം നല്‍കപ്പെടുന്നു. ആകയാല്‍ അവങ്കലേക്കുള്ള മാര്‍ഗത്തില്‍ നിങ്ങള്‍ നേരെ നിലകൊള്ളുകയും അവനോട് നിങ്ങള്‍ പാപമോചനം തേടുകയും ചെയ്യുവിന്‍. ബഹുദൈവാരാധകര്‍ക്കാകുന്നു നാശം. സകാത്ത് നല്‍കാത്തവരും പരലോകത്തില്‍ വിശ്വാസമില്ലാത്തവരുമാണവര്‍. (ഖു൪ആന്‍:41/6-7)

ഈ ആയത്തിലെ ‘സകാത്ത്’ എന്നാൽ തൗഹീദാണ് എന്ന് ഭൂരിഭാഗം മുഫസ്സിറുകളും അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. (ഇഗാസത്തുല്ലഹ്ഫാൻ 1/49, മജ്മൂഉൽ ഫതാവ 7/609 എന്നിവ നോക്കുക).

ഇബ്നു അബ്ബാസ് رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ പറയുന്നു: “അവർ ‘ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ്’ എന്ന് സാക്ഷ്യം വഹിക്കാത്തവരാണ്” (തഫ്സീർ അത്ത്വബരി 22/379).

കാരണം, തൗഹീദ് എന്നത് അല്ലാഹുവിനെയല്ലാത്ത സകല ആരാധ്യരെയും ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുകയും, അല്ലാഹുവിന്റെ മാത്രം ഇലാഹിയ്യത്ത് സ്ഥിരീകരിക്കുകയും ചെയ്യലാണ്. അതാണ് ഹൃദയത്തിന്റെ ശുദ്ധീകരണം. എല്ലാ സംസ്കരണത്തിന്റെയും വളർച്ചയുടെയും അടിസ്ഥാനം അതാണ്.

അല്ലാഹു മാത്രം തന്റെ ഇഷ്ടഭാജനവും ആരാധ്യനുമാകുന്നതിലൂടെയല്ലാതെ ആത്മാവിന് രക്ഷയോ സൗഭാഗ്യമോ പൂർണ്ണതയോ ഇല്ല. അവനേക്കാൾ ഇഷ്ടമുള്ള മറ്റൊന്നും ഉണ്ടാകരുത്. അവന്റെ തൃപ്തി നേടുന്നതിനും അവനിലേക്ക് അടുക്കുന്നതിനും അപ്പുറം മറ്റൊന്നിനും പ്രാധാന്യം നൽകരുത്.

(2) നമസ്കാരം: തൗഹീദിന് ശേഷം ഹൃദയ സംസ്കരണത്തിനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ മാർഗ്ഗമാണ് നമസ്കാരം. അത് ഹൃദയങ്ങളുടെ ആഹാരവും, അവയുടെ നന്മക്കും പൂർണ്ണതക്കുമുള്ള കാരണവുമാണ്. എന്നാൽ ഇത് ഖുശൂഅ് (ഭയഭക്തി) ഉള്ളതും, അല്ലാഹു തൃപ്തിപ്പെട്ട രൂപത്തിൽ നിർവ്വഹിക്കുന്നതുമായ നമസ്കാരത്തിനാണ് ബാധകമാവുക. വളരെ കുറഞ്ഞ ഭക്ഷണം കൊണ്ട് ശരീരത്തിന് പോഷണം ലഭിക്കാത്തതുപോലെ, കോഴി കൊത്തുന്നതുപോലെയുള്ള നമസ്കാരം കൊണ്ട് ഹൃദയത്തിന് ആഹാരം ലഭിക്കുകയില്ല! മറിച്ച്, ഹൃദയങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്ന പൂർണ്ണമായ നമസ്കാരം തന്നെ വേണം. എത്ര കുറഞ്ഞ ആളുകളാണ് ഈ കാര്യം ശ്രദ്ധിക്കുന്നത്!

യഥാർത്ഥത്തിൽ ഹൃദയത്തിന് ഭക്ഷണം നൽകുന്ന നമസ്കാരം, ഹൃദയ സാന്നിധ്യമുള്ളവന്റെ നമസ്കാരമാണ്. താൻ ആരുടെ മുന്നിലാണ് നിൽക്കുന്നത് എന്നതിന്റെ മഹത്വം ഹൃദയത്തിൽ ഉൾക്കൊണ്ട്, അവന്റെ റബ്ബിലേക്ക് മുന്നിടുന്നവന്റെ നമസ്കാരം. അങ്ങനെ അവന്റെ ഹൃദയം റബ്ബിനോടുള്ള ഭയഭക്തിയാൽ നിറയുകയും, കഴുത്ത് അവന് മുന്നിൽ കീഴൊതുങ്ങുകയും, അവനെയല്ലാതെ മറ്റൊരാളിലേക്ക് തിരിയാൻ ലജ്ജിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന നമസ്കാരം.

അതെ, ഖുശൂഉം, ശർത്തുകളും, റുക്നുകളും, വാജിബുകളും, സുന്നത്തുകളും കഴിവിനനുസരിച്ച് പൂർത്തിയാക്കാൻ പരിശ്രമിക്കുന്നവന്റെ നമസ്കാരമാണത്. ആ നമസ്കാരം അവന്റെ കൺകുളിർമ്മയും, ആത്മാവിന്റെ സന്തോഷവും, ഹൃദയത്തിന്റെ സ്വർഗ്ഗവും, ദുൻയാവിലെ വിശ്രമവുമായി മാറിയിരിക്കും. ആ നമസ്കാരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത് വരെ അവൻ ഒരു ജയിലിലും ഇടുങ്ങിയ അവസ്ഥയിലുമായിരിക്കും. നമസ്കാരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിലൂടെ അവൻ ആശ്വാസം കണ്ടെത്തുന്നു, അല്ലാതെ നമസ്കാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോയിട്ടല്ല.

ഇതിൽ നിന്നുള്ള പാഠം: ഭൗതികമായ ഭക്ഷണം കൊണ്ട് ശരീരം പരിപാലിക്കപ്പെടേണ്ടതുപോലെ, ആത്മീയവും ഈമാനികവുമായ ഭക്ഷണം കൊണ്ട് ഹൃദയവും പരിപാലിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ സംസ്കരണത്തെക്കാൾ എത്രയോ ആവശ്യമാണ് ഹൃദയത്തിന്റെ സംസ്കരണം. അതിനാൽ, സ്വന്തം രക്ഷയും സൗഭാഗ്യവും ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഏതൊരാളും ഹൃദയ സംസ്കരണത്തിന് പ്രഥമ പരിഗണന നൽകണം. ദിവസവും തന്റെ ശരീരത്തിന് ഭക്ഷണം നൽകാൻ അവൻ മറക്കാത്തതുപോലെ, ദിവസവും തന്റെ ഹൃദയത്തിന് ഭക്ഷണം നൽകാനും, നന്മകൾ കരസ്ഥമാക്കിയും തിന്മകളിൽ നിന്ന് തൗബ ചെയ്തും അതിനെ സംസ്കരിക്കാനും അവൻ മറക്കരുത്.

എപ്പോഴും ഓർക്കുക: സംസ്കരണത്തിലാണ് സൗഭാഗ്യം, ദുഷിപ്പിക്കുന്നതിലാണ് നിർഭാഗ്യം.

قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّىٰهَا ‎﴿٩﴾‏ وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّىٰهَا ‎﴿١٠﴾

തീര്‍ച്ചയായും അതിനെ (ആത്മാവിനെ) പരിശുദ്ധമാക്കിയവന്‍ വിജയം കൈവരിച്ചു. അതിനെ ദുഷിപ്പിച്ചവന്‍ തീര്‍ച്ചയായും നിര്‍ഭാഗ്യമടയുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. (ഖുർആൻ:91/9-10)

 

പ്രൊഫ. ഡോ. സ്വാലിഹ് ബിൻ അബ്ദിൽ അസീസ് ബിൻ ഉഥ്മാൻ അസ്സിന്ദി حَفِظَهُ اللَّهُ

قواعد في فقه القلوب ൽ നിന്നും എടുത്തത്.

 

www.kanzululoom.com